Zgaga i refluks żołądkowy - kolejny z problemów zdrowotnych, z którymi w gabinecie spotykam się aż nazbyt często. Każdy kiedyś tego doświadczył, większość kobiet z pewnością w ciąży, a wielu z Was przyjmuje nawet długoterminowo leki łagodzące objawy. Z punktu widzenia medycyny zachodniej refluks żołądkowy spowodowany jest źle funkcjonującą zastawką między przełykiem a żołądkiem. Zadaniem tej zastawki jest przepuszczanie pokarmu do żołądka, ale jednocześnie ma ona zapobiegać cofaniu się soków żołądkowych i nadtrawionego pokarmu z powrotem do przełyku (zresztą refluks oznacza w tłumaczeniu przepływ wsteczny). Jako przyczynę powstawania refluksu wskazuje błędy w odżywianiu. Winna jednak może być również tzw. przepuklina przeponowa. Leczenie zazwyczaj polega na podawaniu leków, które blokują wydzielanie kwasu solnego w żołądku. W poważniejszych przypadkach zaleca się zabieg chirurgiczny, tzw. fundoplikację laparoskopową, która wykonywana jest w trybie chirurgii jednego dnia.

Najbardziej typowym objawem jest zgaga. Kwas żołądkowy żre błony śluzowe przełyku, a my odczuwamy pieczenie w okolicy nad żołądkiem i na klatce piersiowej. Pieczeniu często towarzyszy również bardzo silny ból za mostkiem. Ból bywa tak silny i ostry, że człowiek może pomylić go z dusznicą bolesną lub zawałem serca. Pieczenie najczęściej pojawia się po przejedzeniu, po spożyciu konkretnych potraw, takich jak pieczywo, słodkie czy smażone dania, alkohol oraz duża ilość kawy. W poważniejszych stanach pacjenci skarżą się, że czują pieczenie nawet po wypiciu wody.

Do mniej znanych objawów refluksu należą nieświeży oddech, zwiększona próchnica zębów, stany zapalne dziąseł, chrypka czy częste pokasływanie. Miałem już kilku pacjentów, u których zdiagnozowano astmę oskrzelową, ale ostatecznie ustaliliśmy, że przyczyną trudności z oddychaniem był refluks żołądkowy.

Medycyna chińska zawsze stara się dotrzeć do przyczyny każdej choroby, nawet jeśli może to być droga długa i zawiła. Aby zrozumieć, używając terminologii medycyny chińskiej, jak powstaje refluks, muszę najpierw opisać działanie układu Śledziony i sparowanego z nią narządu Żołądka, który jest odpowiedzialny za trawienie pokarmu i jego przemianę w energię Qi oraz krew. Qi i krew służą jako paliwo dla naszego organizmu. Śledziona wysyła w górę to, co „czyste”, a Żołądek wysyła w dół to, co „mętne”, co oznacza, że Śledziona kieruje wznoszeniem, a Żołądek opadaniem. Muszę również wspomnieć, że Śledziona kocha wszystko, co ciepłe i nie znosi zimna, podczas gdy Żołądek ma dokładnie odwrotnie. Bardzo łatwo się rozgrzewa.

Jeśli spojrzymy na Żołądek przez pryzmat powyższych tez, zobaczymy, że jeśli jest osłabiony, zamiast pełnić funkcję zstępującą, zaczyna się unosić i dodatkowo rozgrzewać. A jak wiemy, ciepło ma naturalną tendencję do unoszenia się w górę. Widzicie, już jesteśmy blisko… Pozostaje tylko wyjaśnić, jak powstaje niepożądane gorąco w Żołądku. Upraszczając, istnieją trzy przyczyny:

1) Produkty spożywcze o gorącej naturze

One wprowadzają ogień bezpośrednio do Żołądka. Wszystkie potrawy palące, ostre, pikantne, przyprawione, smażone, pieczone, tłuste i oczywiście alkohol. Więc kiedy wieczorem zjecie grillowany stek i porządnie popijecie go alkoholem, pomyślcie o tym, co powie na to wasz „biedny Żołądek”.

2) Kompost w jelitach

Drugą przyczyną jest gromadzenie się pokarmu w przewodzie pokarmowym. Powiedzieliśmy sobie, że system Śledziony jest odpowiedzialny za proces trawienia. Nie tylko za przemianę pokarmu w energię Qi i krew, ale także za jego transport, za to, aby w przewodzie pokarmowym był on stale przesuwany. Jeśli jednak energia Śledziony jest osłabiona, przestaje przesuwać pokarm, a ten zaczyna się gromadzić. Tworzy to blokadę, którą odczuwamy jako wzdęcia lub uczucie nadmuchanego balonika. Często dochodzi do tego również odbijanie.

Jeśli macie w ogrodzie kompost, to pewnie wiecie, że jego długo leżąca zawartość zaczyna po pewnym czasie się nagrzewać. Tak samo jest z nagromadzonym pokarmem. On również jest w stanie wytwarzać gorąco, które unosi się w górę i rozgrzewa Żołądek.

W zasadzie nawet nie trzeba mieć osłabionej energii Śledziony, aby doszło do nagromadzenia pokarmu. Wystarczy wielka impreza grillowa z dużą ilością pieczonego i tłustego mięsa, którego nawet silna Śledziona nie jest w stanie wystarczająco szybko przetworzyć. I gorąco gotowe – gorąco z grillowanego mięsa i gorąco z powolnego przetwarzania nadmiaru pokarmu.

3) Wieczny wróg stres

Trzecią przyczyną jest stres. Jednym z pięciu systemów, na które medycyna chińska dzieli nasz organizm, jest Wątroba. A Wątroba jest systemem niezwykle wrażliwym na emocje, na silne emocje, tłumione emocje, na sytuacje stresowe. Wątroba jest już sama w sobie przepełniona energią, a każda energia stresowa to przepełnienie zwiększa. Nasz „kociołek emocji” ma wtedy tendencję do przegrzewania się i szuka drogi, gdzie upuści swoje ciśnienie. Najczęściej do głowy (przyczyna migren połączonych z wymiotami), do całego systemu ciała (przyczyna nadciśnienia) lub w kierunku Żołądka (czyli kolejne źródło jego rozgrzewania).

Teraz już wiecie, że istnieje więcej przyczyn, dla których nasz Żołądek się przegrzewa. Cała ta ognista energia unosi się – unosi się do przełyku, do gardła, do płuc, do jamy ustnej, gdziekolwiek w górnej połowie ciała. Oprócz refluksu istnieje więc więcej objawów gorąca w Żołądku, takich jak: zaczerwieniona skóra na twarzy, stany zapalne oczu, problemy ze snem itd.

Za ogień w Żołądku odpowiadamy sami. W 99% przypadków winny jest zły styl życia. Nawet w przypadku, gdy występuje problem mechaniczny z „zastawką” między przełykiem a żołądkiem, przyczyną bywa błędna dieta.

Jeśli chcemy zapobiegać problemom z ogniem w Żołądku, musimy wzmacniać energię Qi Śledziony. Po prostu musimy jeść regularnie, jakościowo i różnorodnie, nie przejadać się (medycyna chińska mówi: jedz do 80% sytości) i eliminować pokarmy zawierające ogień. Nauczyć się panować nad emocjami - nie tłumić ich, ani nie stresować się niepotrzebnie.

Jednym z wielkich pomocników w odprowadzaniu gorąca z Żołądka jest grzyb leczniczy Hericium. Być może znają go Państwo pod polską nazwą soplówka jeżowata czy łacińską Hericium erinaceus. Podobnie jak inne grzyby, Hericium potrafi wzmacniać nasz układ odpornościowy. Jest to doskonałe, zwłaszcza jeśli w układzie trawiennym namnożą się określone patogeny. Typowym przykładem jest Helicobacter pylori. W ostatnich latach Hericium jest coraz częściej stosowane w różnych problemach neurologicznych, takich jak demencja, choroba Alzheimera, Parkinson, stwardnienie rozsiane, neuropatia czy neurastenia. Naukowcy odkryli, że Hericium jest zdolne do stymulowania produkcji NGF (czynnika wzrostu nerwów). NGF to białko, które stymuluje wzrost komórek nerwowych i pomaga nie tylko chronić nerwy, ale także naprawiać je, jeśli są uszkodzone. Wsparcie NGF według najnowszych badań poprawia również przeżywalność ludzi po przebytym zawale serca. Zmniejsza ryzyko niewydolności serca. Z tego powodu Hericium uwielbiają także studenci, którzy odkryli, że pomaga im lepiej się koncentrować i zapamiętywać więcej informacji.

To, co nas jednak najbardziej interesuje, to zdolność Hericium do schładzania Żołądka. Spokojnie moglibyśmy użyć także ziół (np. cynowodu chińskiego - Huang Lian). Potrafią one bardzo radykalnie oczyścić żołądkowe gorąco, jednak szybkie i silne schłodzenie ziołami może spowodować osłabienie Śledziony (a tym samym całego trawienia). Hericium ma tę zaletę, że oczyszcza gorąco w sposób łagodny i wolniejszy.

W przypadku większości problemów zdrowotnych zalecam grzyby witalne w formie ekstraktu. Jeśli jednak potrzebuję odprowadzić gorąco z Żołądka, lepiej jest użyć Hericium w formie proszku. Suszone Hericium jest mielone na specjalnych maszynach metodą shellbroken na bardzo drobny proszek, dzięki czemu dochodzi do naruszenia chitynowej otoczki komórki grzyba, a nasze ciało jest w stanie wykorzystać wszystkie substancje czynne, które zawiera komórka grzyba. 2–3 razy dziennie łyżeczkę proszku wymieszać w wodzie i wypić. Drugą możliwością jest gotowanie suszonego Hericium przez około 30 minut w wodzie. Powolny sposób schładzania wymaga cierpliwości i czasu. Zazwyczaj trwa to 2–3 miesiące, zanim poczujesz ulgę.  Czasami jest to jednak kwestia dni.

Hericium to dobry pomocnik. Niemniej jednak nie zapominajcie o tym, ze problemy zwiazane z ogniem w Zoladku powodujemy w wiekszosci przypadkow tym, jak zyjemy. I to jest to, co musimy zmienic w pierwszej kolejnosci. Jesli tego nie zrobicie, bedziecie pic napoj z Hericium przez cale zycie, a dolegliwosci zwiazane z ogniem w Zoladku beda do Was nieustannie wracac. Sprobujcie znalezc kompromis, rozpieszczac swoj Zoladek i na dobre rozwiazac przyczyne dolegliwosci. Wtedy juz nigdy nie bedzie Was palila zaga.