To, że przybieranie na wadze jest skutkiem nierównowagi między podażą a wydatkiem energetycznym, wie każdy. Tyjemy, ponieważ przyjmujemy więcej kalorii, niż spalamy. Jednocześnie nie szanujemy rodzajów spożywanych pokarmów. Każdy produkt spożywczy ma inny skład, jest inaczej bogaty w ważne substancje i każdy w inny sposób wpływa na nasz metabolizm. I nie tylko to. Różne pokarmy mają odmienny wpływ również na nasz układ hormonalny, który steruje tym, czy nasze ciało będzie energię magazynować, czy ją spalać. Chcę jednak przedstawić Państwu odchudzanie z punktu widzenia medycyny chińskiej. Czasami bowiem, mimo spełnienia wszystkich zasad „prawidłowego” odchudzania, wskazówka wagi nie spada.
Ogólnie rzecz biorąc, nadwaga jest wynikiem nierównowagi w organizmie lub dysharmonii niektórych narządów wewnętrznych. Przyjrzyjmy się, gdzie szukać przyczyny i których narządów konkretnie to dotyczy. Przyczyn może być bowiem wiele, ale chcę Państwu szczegółowo wyjaśnić te najczęstsze.
Medycyna chińska dzieli nasz organizm na pięć elementów, czyli systemów, a każda część naszego ciała – psychiczna i fizyczna – należy do jednego z nich. Jako pierwszy muszę wspomnieć o systemie Śledziony i jej parzystym organie, Żołądku.
Śledziona z tego punktu widzenia jest synonimem naszego trawienia. Wraz z Żołądkiem odpowiada za przemianę pożywienia w energię Qi i krew. Qi i krew są paliwem dla naszego organizmu (tak jak benzyna dla samochodu). Aby nasze ciało funkcjonowało prawidłowo, musi mieć wystarczającą ilość Qi i krwi. Jeśli energia Śledziony jest osłabiona, źle przetwarza pożywienie i wytwarza mało „paliwa”, a dodatkowo produkuje nadmiar tzw. wilgoci, którą odkłada w różnych miejscach w ciele. I to jest to, co nazywamy „odkładaniem tłuszczu”. W ten sam sposób powstaje również cellulit.
Pierwszą przyczynę mamy więc za sobą. Tycie najczęściej powoduje osłabiona energia Śledziony. Jest to najczęstszy problem, z którym spotykam się w gabinecie. Nie chodzi tylko o to, że ludzie z osłabioną Śledzioną mają nadwagę i różne problemy trawienne, takie jak wzdęcia czy nieprawidłowy, papkowaty stolec. Kolejnym typowym objawem jest zmęczenie i wyczerpanie. Zazwyczaj jest to zmęczenie, które nasila się po jedzeniu. Cała energia Qi koncentruje się na trawieniu i dla reszty ciała jej już nie wystarcza. Ponadto takie osoby cierpią na inne problemy, od upławów ginekologicznych, przez kaszel, astmę, anemię, osłabioną odporność, aż po problemy z ciągłym zamartwianiem się. Jeden z wielkich lekarzy starożytnych Chin wywodził od osłabienia Śledziony niemal wszystkie choroby. Jednak również współcześni lekarze medycyny chińskiej wspominają, że np. większość chorób dziecięcych jest spowodowana właśnie osłabioną Śledzioną. I w praktyce tak właśnie jest. Moje wieloletnie doświadczenie tylko to potwierdza.
Ponieważ z natury nie znosi niektórych rzeczy, które lubimy robić:
Nie znosi nieregularności, i to nie tylko w jedzeniu, ale w całym życiu
Powinniśmy regularnie (o tych samych porach) wstawać, jeść, pracować, ćwiczyć i chodzić spać. Im więcej regularności wprowadzimy do swojego życia, tym szczęśliwsza będzie Śledziona. Najważniejsza jest oczywiście regularność w odżywianiu. „Nieważne, co jesz, ważne, żebyś jadł regularnie”. Chińscy lekarze zalecają jedzenie 2−3 razy dziennie. Zjeść, a potem dać Śledzionie wystarczająco dużo czasu na trawienie i odnowienie jej energii Qi. Niektóre współczesne podejścia radzą, aby jeść co 2 godziny, jeśli chcesz schudnąć. Częściowo to prawda. Częste przyjmowanie pokarmów pobudza metabolizm i zaczyna on szybciej spalać. Można by powiedzieć, że Śledziona zintensyfikuje swoją pracę. Problem jednak w tym, że dzięki tak intensywnej pracy jej Qi wyczerpuje się jeszcze bardziej. Czasami po tygodniu, czasami po kilku miesiącach. A potem wystarczy kilka nieudanych dni z „junk food” i waga jest wyższa niż na początku. Po prostu klasyczny efekt jo-jo.
Moje zalecenie brzmi: jedz 2 lub 3 razy dziennie, zawsze o tej samej porze. I żadnego podjadania między posiłkami. Tylko umiarkowane picie wody lub słabej herbaty. Jednocześnie wszystko trzeba dostosować do stanu konkretnej osoby. 40-kilogramowa kobieta z hipoglikemią nie może jeść tylko 2 razy dziennie!!! Z tego punktu widzenia nie jest do końca optymalny nawet długotrwały post. Wręcz przeciwnie, nowoczesny „post przerywany” może przynieść ciału pewne korzyści.
Nie znosi przejadania się
To w zasadzie ta sama zasada, którą opisałem powyżej. Jeśli jemy duże porcje obfitych posiłków, Śledziona potrzebuje dużo energii Qi, aby przetworzyć nadmierne porcje. Przez to niepotrzebnie wyczerpuje swoją energię. Idealnie jest jeść do 80% sytości. Po posiłku wciąż powinieneś czuć pewien niedosyt. Ale naprawdę niewielki. Nadmierna ilość jedzenia w połączeniu z osłabioną funkcją przemiany Śledziony prowadzi do kolejnego zjawiska, które wiąże się z nadwagą. Pokarm zaczyna zalegać. Po prostu przesuwa się zbyt wolno. Pewnie znacie to jako „spowolniony metabolizm”. I tak jak kompost w ogrodzie zaczyna się nagrzewać, tak spowolnione przesuwanie zaczyna wytwarzać gorąco w naszym Żołądku, co tworzy zjawisko, które nazywamy „wilczym głodem”. Po prostu wciąż jesteśmy głodni. Z jednej strony wciąż mamy potrzebę jedzenia, a z drugiej strony słaba Śledziona powoli przetwarza i przesuwa pokarm. A to nie jest dobra kombinacja dla osoby, która chce schudnąć.
Nie znosi wilgoci
Wilgoci, zwłaszcza zimnej wilgoci (np. w postaci lodów), która ją wyczerpuje i przyczynia się do tworzenia kolejnej nadmiernej wilgoci. (To wyjaśnia, dlaczego dla niektórych kobiet kąpiel w zimnej wodzie jest wyzwalaczem upławów ginekologicznych). Typowym przykładem wilgotnych i zimnych pokarmów są produkty mleczne - mleko, twaróg, jogurty. A co dopiero rano zimny jogurt wyjęty z lodówki! Masło i twarde sery nie szkodzą tak bardzo.
Nie znosi cukru
A teraz proszę znawców medycyny chińskiej, wstrzymajcie się z krytyką i twierdzeniem, że „przecież Śledziona kocha cukier”. Tak, macie rację, ale nawet w przypadku cukru obowiązuje moja ulubiona zasada umiaru. Śledziona potrzebuje cukru, ponieważ tworzy z niego energię Qi. Ale cukier cukrowi nierówny. Biały rafinowany cukier nazywany jest „złodziejem Qi”. Ten szybki cukier pobudza aktywność Śledziony aż za bardzo, a jednocześnie bardzo szybko ją wyczerpuje. Na pewno to znacie. Kiedy jesteście zmęczeni i wyczerpani, dalibyście wszystko za kawałek czegoś słodkiego, co szybko doda wam energii. Biały cukier zrobi to niezawodnie. Jeśli będziecie dostarczać Śledzionie zbyt dużo białego cukru, dość szybko ją przeciążycie i wyczerpiecie. A Śledziona zacznie wytwarzać wspomnianą już patologiczną wilgoć, która zacznie odkładać się w postaci tłuszczu.
To właściwie błędne koło: słaba Śledziona wytwarza mało Qi i krwi. Jesteśmy zmęczeni, czujemy, że szybko potrzebujemy szybkiej energii. Mamy ogromną ochotę na coś słodkiego. Zjadamy czekoladę. Przez chwilę czujemy się świetnie, ale po pewnym czasie jesteśmy w gorszym stanie niż wcześniej. I tak w kółko. Podobnie jak z cukrem jest z białą mąką. To w zasadzie również szybkie cukry, które w ostatecznym rozrachunku osłabiają Śledzionę. Więc pamiętajcie, aby dostarczać Śledzionie „wolne cukry”, które uwalniają się stopniowo. Idealnie sprawdza się pieczywo pełnoziarniste lub kasze zbożowe.
Nie znosi siedzenia
Przy siedzącym trybie pracy kilogramy rosną bardzo szybko. Dlatego zalecam ruch - ale znów umiarkowany. Zbyt intensywny ruch wyczerpuje z ciała zbyt dużo krwi i energii Qi, a słaba Śledziona nie nadąża z odnowieniem tego stanu w wystarczająco krótkim czasie. Idealny jest żwawy marsz, Taiji lub joga. W swoim gabinecie miałem już kilka wyczynowych sportsmenek, które w okresie dojrzewania, kiedy dochodzi do dużego zużycia Qi i krwi na wzrost, zbyt mocno się wyczerpywały. Straciły miesiączkę, a później nie mogły zajść w ciążę.
Nie znosi nadmiernego myślenia
To również ją osłabia. Jeśli masz problem i ciągle o nim myślisz, to również osłabia Qi Śledziony, a osłabiona Śledziona zmusza cię do jeszcze większego rozmyślania. Znów błędne koło. Dla takich stanów medycyna chińska oferuje doskonałą mieszankę ziołową Gui Pi Wan. Mieszanka wprawdzie wzmacnia Qi Śledziony, ale dzięki ziołom, które wzmacniają Serce, ma duży wpływ na psychikę.
Kilka ogólnych zasad. Dostosuj swoją dietę tak, aby wspierała wzmocnienie Qi Śledziony. Preferuj smaczne, proste posiłki, które składają się z niewielkiej ilości składników. Podstawą powinny być węglowodany złożone uzupełnione niewielką ilością wysokowartościowych protein (białek) oraz lekko gotowanymi warzywami. Aby uzyskać najwyższej jakości energię Qi, polecam wybierać świeże składniki, które będą cieszyć nie tylko podniebienie, ale i oko. Lokalnie uprawiana żywność sezonowa ma najlepsze Qi. Chociaż każdy posiłek należy poddać obróbce termicznej, nie zalecam nadmiernego rozgotowywania. W zależności od rodzaju żywności zazwyczaj wystarczy lekkie gotowanie, po którym jedzenie pozostanie jeszcze trochę chrupiące. Warzywa liściaste i delikatne wystarczy lekko podgotować, podczas gdy warzywa korzeniowe i ziarna zachowają kształt, strukturę i Qi nawet po długim, powolnym gotowaniu.
Ciesz się jedzeniem! Proces trawienia pokarmu zaczyna się już w ustach, dlatego należy dokładnie przeżuwać pokarm i powoli się nim delektować.
Już samo przygotowanie może mieć znaczący wpływ na ogólną jakość Qi i dobroczynne działanie jedzenia. Nie trzeba podkreślać, że potrawy przygotowywane z miłością i przyjemnością smakują lepiej niż te kupione w sklepach lub przygotowywane w pośpiechu czy z niechęcią. To często jest kamień obrazy, ponieważ nie każdy lubi gotować lub ma na to wystarczająco dużo czasu. Jednak poświęcenie czasu i wysiłku na własne odżywianie jest samo w sobie ważną częścią procesu leczenia. Na wzmacnianie Śledziony możecie bowiem sami aktywnie wpływać, rezerwując sobie w weekendy czas na przygotowanie gęstych i pożywnych zup, wywarów warzywnych i mięsnych oraz sosów z duszonego mięsa i warzyw. Ponadto poprawicie tym swoje samopoczucie psychiczne, co również służy Śledzionie.
Mówię “tak” na wszystkie gotowane i ciepłe potrawy, długie powolne gotowanie:
Mówię „nie” na nadmierne spożywanie napojów podczas jedzenia
Preferuj korzystne produkty spożywcze:
Ogranicz lub unikaj tych produktów spożywczych:
Nie zapominaj o zasadzie indywidualności!
Warto pamiętać, że istnieją ogólne zasady wzmacniania Śledziony, ale jednocześnie każdy z nas jest inny i mamy inaczej ułożone nierównowagi w ciele. Jeden produkt może jednemu pomóc, a drugiemu zaszkodzić. Stosuj więc prostą zasadę. Jeśli po jakimś posiłku czujesz się ciężko, jesteś zmęczony, senny, cierpisz na wzdęcia lub biegunkę, to nie jest to właściwe jedzenie dla Ciebie. Może tylko w tej chwili. Za rok może się to zmienić. Ponadto należy preferować inny skład pożywienia latem, a inny zimą. Soczysty, chłodny arbuz w letni upał świetnie orzeźwia, ale zimą powinieneś o nim zapomnieć.
Pilnuj proporcji poszczególnych składników pożywienia
Łatwo przyswajalne węglowodany zawarte na przykład w białym ryżu, owsie i skrobiowych warzywach korzeniowych powinny stanowić główny składnik pożywienia (ok. 40−60 %). Resztę powinny stanowić gotowane zielone, czerwone i żółte warzywa (30−40 %), a na końcu mały udział (około 10−20 %) wysokiej jakości białek. Jest to szczególnie ważne na początku leczenia. Dopiero gdy Śledziona zacznie się wzmacniać, można dodawać kolejne produkty. Jednak w przypadku nadmiaru wilgoci w organizmie należy starannie pilnować objętości przyjmowanych węglowodanów. Jeśli Śledziona już się wzmocniła lub przebywamy w gorącej strefie klimatycznej, można dodać także mniejszą ilość warzyw liściastych.
W gabinecie spotykam pacjentów, którzy odżywiają się z punktu widzenia medycyny chińskiej całkowicie prawidłowo, a mimo to mają problemy trawienne i nie są w stanie schudnąć. Dlaczego? Jednym z kolejnych graczy, którzy mogą wpływać na naszą nadwagę, jest Wątroba. Choć nie bezpośrednio. Wątroba to system bardzo podatny na emocje i stres. Być może znacie różę pięciu elementów. Jest to przedstawienie układu relacji między poszczególnymi elementami lub organami. Na podstawie tego układu widzimy, że Wątroba jest w stanie ograniczyć funkcję transformacyjną Śledziony. Innymi słowy, stres jest w stanie wpłynąć na naszą zdolność trawienia. To jest to, co nazywamy „zajadaniem stresu”. Stres poprzez Wątrobę osłabia Śledzionę.
W odchudzaniu nie chodzi tylko o Śledzionę i Wątrobę, ale także o Yang Nerek. Yang Nerek wyobraźcie sobie jako piecyk organizmu, a Żołądek ze Śledzioną jako garnek, w którym gotuje się zupa. Jeśli ogień w piecu jest słaby, zupa będzie się źle gotować, a Śledziona nie wydobędzie z niej tyle energii, jak gdyby płomień był wystarczający i zupa dobrze się ugotowała. Co więcej, zimny piec ochładza Śledzionę. A my już wiemy, że Śledziona nie znosi chłodu, ponieważ wtedy trawi powoli. Zatem słaby nerkowy Yang spowalnia proces trawienia. Dlatego w medycynie chińskiej zaleca się jedzenie ciepłych śniadań, aby zaraz po przebudzeniu uruchomić funkcję transformacyjną Śledziony (metabolizm). Dobrym starterem są kasze zbożowe, zupy lub przynajmniej ciepła herbata.
Teraz już wiecie, dlaczego odchudzanie jest tak wymagające. Wiecie, że podstawą jest wzmacnianie Śledziony poprzez zmianę nawyków żywieniowych i składu diety (a w zasadzie poprzez całkowitą zmianę stylu życia). Medycyna chińska mówi: „Dieta może bardzo zaszkodzić, ale mało (lub raczej powoli) pomóc”.
Zioła i grzyby są dobrym pomocnikiem, ale nie zapominajcie, że najważniejsze jest nasze odżywianie i ogólny styl życia.
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
