Układ odpornościowy działa jak armia, a jego poszczególne składniki chronią nas przed inwazją zewnętrznych intruzów. Obecnie lekarze i naukowcy znajdują coraz więcej powiązań między układem odpornościowym a rozwojem wielu różnorodnych chorób.
Nie chodzi tylko o choroby wywołane atakiem zewnętrznych patogenów, takich jak wirusy, bakterie, chlamydie, toksyny itp., ale także o choroby spowodowane nieadekwatnie reagującym układem odpornościowym. Są to przede wszystkim alergie, w których układ odpornościowy ocenia całkowicie nieszkodliwy bodziec zewnętrzny, np. pyłek, jako substancję obcą, z którą należy walczyć. W ten sposób wywołuje nieproporcjonalnie gwałtowną reakcję immunologiczną. Kolejnym problemem jest sytuacja, w której nasz układ odpornościowy zaczyna oceniać nasze własne i nieszkodliwe komórki jako wroga i zaczyna je stopniowo likwidować. W ten sposób objawiają się choroby autoimmunologiczne. Z tych reakcji autoimmunologicznych stopniowo buduje się nadwrażliwość podobna do alergii, w której układ odpornościowy reaguje na różne substancje, które powinien ignorować, i atakuje części naszego organizmu. Problemy układu odpornościowego są zatem głębszą przyczyną całego szeregu chorób: łuszczycy, choroby Leśniowskiego-Crohna, reumatoidalnego zapalenia stawów, twardziny skóry, zapalenia tarczycy, cukrzycy typu 1 i wielu innych.
Według tradycyjnej medycyny chińskiej wszystkie choroby są jedynie dysharmonią Yin i Yang w naszym organizmie. Jeśli chodzi o układ odpornościowy, to za niego odpowiedzialne są głównie trzy organy: Śledziona, Nerki i Płuca. Śledziona wytwarza paliwo (energię Qi i krew) do codziennego życia. W Nerkach przechowywana jest energia i esencja, którą dziedziczymy po przodkach. Płuca regulują pory na skórze, a tym samym zapobiegają inwazji zewnętrznych patogenów.
Osoba z osłabioną Śledzioną bywa zmęczona, co pogarsza się po jedzeniu, bywa blada, może cierpieć na brak apetytu, ale także na różne zachcianki (głównie na słodycze), miewa wzdęcia i miękkie stolce. Często nadmiernie rozmyśla.
Jeśli ma osłabiony Yang Nerek, to bywa zmęczona, blada, odczuwa zimno, ma zimne kończyny, problemy z oddawaniem moczu i utratę libido. Jeśli brakuje Yin Nerek, to występują różne objawy osłabienia, nocne poty, uderzenia gorąca czy problemy z płodnością.
Słabość Płuc może objawiać się dusznością, kaszlem, niechęcią do mówienia czy słabym głosem, płaczliwością czy skłonnością do smutku.
Istnieje kilka ogólnych zasad:
W przypadku osłabionej odporności skup się w diecie na wzmacnianiu Qi Śledziony.
Jadłospis przeznaczony do wzmocnienia Qi Śledziony kładzie nacisk na smaczne, proste dania składające się ze stosunkowo niewielkiej ilości składników. Podstawą tego jadłospisu są węglowodany złożone uzupełnione niewielką ilością wysokowartościowych protein (białek) oraz lekko ugotowanymi warzywami. Aby uzyskać najwyższej jakości Qi z pożywienia, same posiłki muszą być świeże i pełne życia oraz muszą cieszyć nie tylko podniebienie, ale i oko. Lokalnie uprawiana żywność sezonowa ma najlepsze Qi.
Chociaż każdy posiłek należy poddać obróbce termicznej, nie zalecamy niepotrzebnego rozgotowywania aż do postaci papki. W zależności od rodzaju żywności zazwyczaj wystarczy lekkie podgotowanie, po którym jedzenie pozostanie przynajmniej trochę chrupiące. Warzywa liściaste i delikatne, takie jak brokuły czy fasola, wystarczy lekko podgotować, podczas gdy warzywa korzeniowe i ziarna zachowują swój kształt, strukturę i Qi nawet po długim, powolnym gotowaniu.
Proces trawienia pokarmu zaczyna się już w ustach, dlatego należy dokładnie przeżuwać pokarm i powoli się nim delektować. Człowiek musi czerpać przyjemność z jedzenia. Rygorystyczne lub monotonne diety szkodzą Śledzionie.
Już samo przygotowanie może mieć znaczący wpływ na ogólną jakość Qi i dobroczynne działanie jedzenia. Nie trzeba podkreślać, że potrawy przygotowywane z miłością i przyjemnością smakują lepiej niż te kupione w sklepach lub przygotowywane w pośpiechu czy z niechęcią. To często jest kamień obrazy, ponieważ nie każdy lubi gotować lub ma na to czas. Jednak poświęcenie czasu i wysiłku na własne odżywianie jest samo w sobie ważną częścią procesu leczenia. Na wzmacnianie Śledziony możecie bowiem sami aktywnie wpływać, rezerwując sobie w weekendy czas na przygotowanie gęstych i pożywnych zup, wywarów warzywnych i mięsnych oraz sosów z duszonego mięsa i warzyw.
Neutralne lub cieple slodkie smaki:
Ostre smaki (w malych ilosciach):
Zlozone slodkie smaki (w malych ilosciach):
Niegotowana i surowa żywność o chłodnej naturze:
Zatrzymujące i wytwarzające wilgoć:
Szczególną uwagę w przypadku osłabionej lub nieadekwatnie reagującej odporności zasługują witalne grzyby. Należą do nich Cordyceps, Agaricus, Reishi, Shiitake, Maitake, Coprinus, Hericium czy japoński Enoki. Oprócz wzmacniania osłabionej odporności potrafią ją również regulować, jeśli jej reakcja jest nieadekwatna. W formie 30% ekstraktów ich działanie wykorzystuje się dziś głównie w problemach onkologicznych. Stosowane są jako leczenie wspomagające przy chemioterapii lub radioterapii.