Praktycznie każdy z was ma jakieś doświadczenie z atopowym zapaleniem skóry. Czy to własne, czy kogoś z otoczenia. Atopowe zapalenie skóry dotyka dziś 7−10 % populacji, a liczba ta stale rośnie. Dlaczego tak jest, możemy się tylko domyślać. Spadająca jakość żywności, złe nawyki żywieniowe, wszechobecny stres, przejadanie się, brak ruchu, elektrosmog, szczepienia bywają wskazywane jako możliwe przyczyny. Dlaczego jednak osób z problemami atopowymi przybywa, dokładnie nie wiemy. Ciekawe jest to, że liczby te rosną głównie w krajach, w których ludzie żyją w dobrobycie, w nadmiarze wszystkiego, jedzenia, rozrywki, rzeczy materialnych, ale także stresu, w krajach, w których panuje wysoki poziom nawyków higienicznych. Być może częściową odpowiedź otrzymamy, gdy na przyczyny problemów atopowych spojrzymy oczami medycyny chińskiej.
Atopowe zapalenie skóry należy do grupy problemów atopowych. Termin „atopowy” wywodzi się od greckiego słowa atopos = dziwny, obcy. Wyraża coś, co przebiega nietypowo. Czyli inaczej, niż jest to powszechne. Do tej grupy chorób należy również astma alergiczna i katar sienny.
Według słownika medycyny zachodniej atopia to dziedziczna predyspozycja. Chodzi o dziedziczną skłonność do reakcji alergicznych, które objawiają się w różnych obszarach naszego organizmu.
To ważna informacja, ponieważ w podobny sposób do wyjaśnienia problemów atopowych podchodzi medycyna chińska, o czym za chwilę opowiemy.
Człowiek może mieć atopię, ale nie musi cierpieć na żadne widoczne problemy. Pod wpływem określonych bodźców może jednak dojść do reakcji, w której nasz układ odpornościowy reaguje nieproporcjonalnie silnie na powszechne substancje, takie jak np. pyłki, określona żywność czy preparat kosmetyczny. Substancje te nazywa się alergenami; przeciętny człowiek na nie nie reaguje, natomiast osoba z nadwrażliwością układu odpornościowego tak. Dziś skupimy się na atopowym zapaleniu skóry, gdzie reakcją alergiczną jest stan zapalny skóry (atopowe zapalenie skóry).
Dlaczego u niektórych osób powstaje ta predyspozycja i nadwrażliwość, na to medycyna zachodnia nie daje jeszcze w pełni satysfakcjonującej odpowiedzi. Zazwyczaj o reakcjach alergicznych pisze się jako o chorobach wieloczynnikowych, gdzie przyczyna jest niejasna. Opisuje się jedynie czynniki, które wywołują reakcję alergiczną, tzn. alergeny (substancje wywołujące reakcję alergiczną).
Alergenem dzisiaj może być praktycznie wszystko: określone rodzaje żywności, różne mikroorganizmy (roztocza, bakterie, wirusy czy pleśnie), kontakt z różnymi substancjami drażniącymi (niektóre metale, dym papierosowy, niektóre substancje w kosmetykach, określone leki, takie jak penicylina), nawet stres emocjonalny może się przyczyniać i często przyczynia się do powstawania problemów atopowych.
Jedną z teorii, jak człowiek staje się atopikiem, jest tzw. hipoteza higieniczna, która mówi, że dzieci w zachodnim świecie nie są od małego wystawione na wystarczający wpływ różnych mikroorganizmów, ponieważ żyjemy zbyt higienicznie, wszystko dezynfekujemy, nieustannie myjemy ręce mydłem, codziennie się kąpiemy, i dlatego nasz układ odpornościowy nie rozwija się prawidłowo i reaguje potem na zwykłe substancje nieproporcjonalnie - nadwrażliwie.
Druga teoria widzi jako przyczynę alergii rozpowszechnienie antybiotyków i szczepień. Ta teoria mówi, że poprzez nadmierne stosowanie antybiotyków i szczepienia w dzieciństwie zmniejsza się presja środowiska zewnętrznego na nasz układ odpornościowy, nie musimy tak bardzo walczyć z zewnętrznymi patogenami, a nasza odporność nie uczy się sensownie reagować. A później reaguje nieproporcjonalnie.
Jeśli chcemy wyjaśnić przyczyny i sposoby leczenia atopowego zapalenia skóry słowami medycyny chińskiej, musimy najpierw wspomnieć o dwóch pojęciach: Biao i Ben (tłumaczymy je jako wierzchołek i korzeń. Korzeń to przyczyna choroby, a wierzchołek to jej objaw). Na przykład ból głowy migrenowy jest wierzchołkiem, podczas gdy wznoszący się Yang Wątroby, który powoduje ten ból, jest korzeniem choroby.
Jeśli leczymy tylko wierzchołek, wprawdzie przyniesiemy pacjentowi ulgę, ale choroba będzie powracać. Należy zawsze leczyć korzeń choroby, w przeciwnym razie nigdy się jej nie pozbędziemy.
Jeśli w przypadku atopowego zapalenia skóry leczymy tylko wierzchołek góry lodowej (np. kortykoidami), egzema zazwyczaj znika, ale pojawia się nowa reakcja alergiczna - zazwyczaj astma. Na tym przykładzie widać, że należy naprawdę zająć się źródłem choroby, a nie tylko jej wierzchołkiem.
Na początku powiedzieliśmy sobie, że według medycyny zachodniej atopia to dziedziczna predyspozycja. Coś, co dziedziczymy po swoich przodkach. A za dziedziczność odpowiada według medycyny chińskiej esencja, która jest zmagazynowana w Nerkach. Jest ona odpowiedzialna za predyspozycje do określonych chorób, ale także za nasze wzorce zachowań lub za to, jak długie będzie nasze życie.
Drugim organem, który bierze udział w powstawaniu atopowego zapalenia skóry, są Płuca. Płuca, poza tym, że są odpowiedzialne za oddychanie i dystrybucję energii Qi, zarządzają również skórą i owłosieniem. Dlatego nierównowagi Płuc odbijają się także na skórze.
Zatem podstawą powstawania atopowego zapalenia skóry lub atopii bywa pewne osłabienie organów Nerek i Płuc. Niemniej jednak również inne organy mogą mieć znaczący udział w powstawaniu problemu atopowego. Na przykład Śledziona, która z pożywienia wytwarza, a następnie dystrybuuje Qi i krew. A jeśli jest osłabiona, to poza tym, że nie wytwarza potrzebnej ciału energii, dodatkowo produkuje patologiczną wilgoć. Jeśli więc egzema sączy się, co jest przejawem wilgoci, wtedy należy wesprzeć Śledzionę. Wątroba z kolei jest organem wrażliwym na emocje i stresy. A wraz z Sercem przetwarza je na gorąco. Jeśli egzema jest czerwona, zawiera gorąco, które z Wątroby i Serca przenosi się do krwi.
Osłabienie poszczególnych organów jest więc korzeniem atopowego zapalenia skóry. Jeśli chcemy definitywnie pozbyć się egzemy, należy osłabione organy długotrwale wzmacniać.
Niemniej jednak w przypadku atopowego zapalenia skóry należy równolegle z korzeniem rozwiązywać także wierzchołek. Tzn. objawy na skórze. A równolegle z tym wzmacniać także dotknięte organy.
Być może wiesz, że na wzmocnienie Nerek świetny jest Cordyceps. Uzupełnia esencję i Yang nerek. Mogłoby się to wydawać idealne w przypadku atopowego zapalenia skóry. Problemem jest jednak to uzupełnianie Yangu Nerek. Przyczyną egzemy jest zazwyczaj jakieś gorąco. A uzupełniając Yang Nerek (Yang Nerek to ogień, który ogrzewa nasz organizm), dolewalibyśmy oliwy do ognia. Cordyceps zatem jeszcze bardziej pogorszyłby atopowe zapalenie skóry, dlatego nie jest stosowany.
Mówiliśmy sobie, że atopowe zapalenie skóry to reakcja alergiczna, która objawia się stanem zapalnym skóry.
Zmiany te mogą mieć różny wygląd: składają się z plam, grudek, mogą sączyć, zazwyczaj swędzą, tworzą strupy, są mniej lub bardziej zaczerwienione. Wszystko to jest ważne dla diagnostyki.
W swojej praktyce terapeutycznej przy egzemach obserwuję:
1) Jak bardzo jest czerwony lub nie
Czerwony kolor świadczy o gorącu, w tym przypadku o gorącu we krwi (według terminologii medycyny chińskiej). Gorąco we krwi może powstać na wiele sposobów. Albo jemy pokarmy, które zawierają w sobie gorąco, czyli potrawy ostre, przyprawione, smażone itp., albo dobrym źródłem gorąca jest alkohol. Drugim, i w praktyce chyba częstszym źródłem, jest gorąco generowane przez nadmierne lub tłumione emocje i stres. W zasadzie każda taka emocja, jeśli trwa wystarczająco długo lub jest silna, zmienia się w gorąco i poprzez Wątrobę lub Serce „wlewa się do krwi” i może objawić się na skórze jako egzema.
Teraz może komuś przyszła do głowy myśl, dlaczego egzemę mają małe dzieci, które jeszcze nie piją alkoholu, nie jedzą ostrych potraw i prawdopodobnie nawet nie stresują się za bardzo? Tutaj winne jest tzw. Tai Re (czytamy taj że i tłumaczymy jako gorąco embrionalne). Tai Re to utajone gorąco, które przenosi się na dziecko od rodziców. Mama mogła na przykład w ciąży stresować się lub jeść ostre potrawy. A Tai Re w organizmie dziecka czeka. Potem wystarczy, że przyjdzie szczepienie (co bywa gorącym patogenem) lub jakaś wirusówka (co bywa gorącym wiatrem), a gorąco embrionalne budzi się i objawia jako egzema.
Dlatego bardzo ważne jest, aby rodzice przed poczęciem byli w dobrej kondycji, a mama w trakcie ciąży unikała wszystkich rzeczy, które mogą wytworzyć w niej gorąco. Dotyczy to zwłaszcza rodziców, którzy sami mają jakieś schorzenia atopowe.
2) Jak bardzo egzema swędzi
Swędzenie mówi o wietrze. Wiatr jest według medycyny chińskiej czynnikiem patogennym, który jest zdolny wywoływać w organizmie nierównowagę. Wiatr może do nas wejść ze środowiska zewnętrznego. Tak można rozumieć również alergen, który wywoła reakcję alergiczną. Ale to tylko wyzwalacz. Wiatr może powstawać również wewnątrz organizmu. Wtedy bywa generowany przez Wątrobę i powstaje albo z dużego gorąca, albo z niedoboru krwi. Istnieje tu jednak również teoria o szczególnym wietrze, który nie jest ani wewnętrzny, ani zewnętrzny. Jest to pewien ukryty przewlekły wiatr, który jest osadzony zazwyczaj w Płucach, ale prawdopodobnie również w innych częściach ciała. A jeśli połączy się z zewnętrznym wiatrem w postaci alergenu, to może wywołać reakcję alergiczną. Na przykład w formie stanu zapalnego skóry.
3) Czy egzema jest sucha czy sącząca
To świadczy o obecności wilgoci. Wilgoć jest tam obecna prawie zawsze, nawet jeśli egzema akurat nie sączy. Nawet to, że egzema jest wypukła na powierzchni, jest już uważane za objaw wilgoci. W przypadku wilgoci duży wpływ ma Śledziona, która gdy jest osłabiona, produkuje wilgoć, a ta może objawić się na przykład sączeniem egzemy. Jeśli egzema jest bardzo zapalna, jeśli strupy są bardzo żółte, chodzi o połączenie wilgoci z gorącem, czyli o tzw. wilgotne gorąco, kiedy wilgoć ze Śledziony połączyła się z gorącem i wytworzyła wilgotne gorąco. Wilgotne gorąco to coś, co my nazywamy reakcją zapalną, ale znak równości między tymi pojęciami nie jest do końca dokładny.
Jeśli chcemy leczyć egzemę, trzeba ocenić, w jakich proporcjach są te trzy objawy – gorąco we krwi, wilgoć i wiatr. I oczywiście także osłabienie poszczególnych organów.
1) Grzybami witalnymi
Bardzo często przy atopowym zapaleniu skóry zalecam grzyb witalny Reishi. I to z kilku powodów. Reishi potrafi regulować naszą odporność, a jednocześnie wykazuje tropizm do skóry. Wzmacnia Płuca, a także Serce. Stosuje się go przy różnych typach atopii. Jest doskonały zwłaszcza u dzieci z atopią.
Podobnie wykorzystuje się również grzyb witalny Agaricus, który oprócz harmonizacji układu odpornościowego oczyszcza także jelita i wspiera trawienie. Jeśli egzema ma tendencję do sączenia się, wówczas odpowiedni jest grzyb witalny Chaga. Wszystkie te grzyby stosuję w formie ekstraktów w 30% koncentracji.
2) Xiao Feng Pian
Xiao Feng Pian to prawdopodobnie najczęściej stosowana mieszanka ziołowa na atopowe zapalenie skóry i inne formy zapalenia skóry. Jest raczej na egzemy suche, nie bardzo sączące się. Zawiera zioła, które oczyszczają gorąco z krwi, oczyszczają wilgotne gorąco, drenują z organizmu wilgoć, uwalniają wiatr i zatrzymują swędzenie. Jednym z użytych ziół jest perełkowiec, u którego według badań naukowych wskazuje się na efekt antyalergiczny.
Oprócz atopowego zapalenia skóry Xiao Feng Pian stosuje się również przy niektórych innych problemach skórnych, na przykład przy pokrzywce czy łuszczycy, przy trądziku, potówkach, infekcjach grzybiczych, trądziku różowatym lub przy poparzeniach trującymi roślinami, takimi jak bluszcz czy sumak.
3) Chu Shi Wei Ling Tang
Podobne działanie ma również mieszanka Chu Shi Wei Ling Tang, tylko stosuje się ją w formie syropu i jest zatem odpowiednia dla małych dzieci. Podaję ją dzieciom od kilku miesięcy życia.
4) Long Dan Xie Gan Tang
Kolejną mieszanką jest Long Dan Xie Gan Tang, mieszanka, którą ogólnie podaje się przy problemach wilgotnego gorąca w meridianie Wątroby i Pęcherzyka Żółciowego. A jedną z manifestacji wilgotnego gorąca na skórze może być również atopowe zapalenie skóry. Mieszanka jest odpowiednia na egzemy, które są bardzo zapalne i bardzo sączące się. Człowiek dotknięty wilgotnym gorącem miewa często żółty, tłusty nalot na korzeniu języka.
W przypadku egzem medycyna chińska oferuje również leczenie zewnętrzne w formie różnych maści. Należy je jednak stosować równolegle z preparatami wewnętrznymi, aby doszło do rozwiązania przyczyny choroby.
Podobnie jak w przypadku większości innych chorób, w atopowym zapaleniu skóry ważne jest, aby nie polegać wyłącznie na lekach, ale starać się również zmienić styl życia. W przypadku odżywiania konieczne jest wyeliminowanie produktów, które pogarszają egzemę. Dopóki nie uda się zharmonizować środowiska wewnętrznego, dobrze jest unikać tych produktów.
Jeśli egzema jest czerwona, należy wyeliminować produkty, które wprowadzają gorąco do organizmu. Są to produkty:
Spożywanie takich produktów to tylko dolewanie oliwy do ognia. Wielkim generatorem gorąca są również emocje i stres. Musimy zacząć kontrolować nasze emocje, a nie pozwolić, aby emocje kontrolowały nas.
Jeśli egzema jest sącząca, należy wzmocnić Śledzionę i odprowadzić z organizmu patologiczną wilgoć. Zazwyczaj zalecam odstawienie produktów mlecznych, słodkich i pszennych. Przynajmniej na czas, dopóki problem nie zostanie rozwiązany. Potem ostrożnie wprowadzać je ponownie.
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
