Dzień dobry, przyjaciele grzybów i medycyny chińskiej.
Być może znacie to uczucie — trenujecie ciężko, dajecie z siebie wszystko, a mimo to wyniki nie idą w górę. Albo robicie postępy, ale za cenę ciągłego zmęczenia, częstych chorób i coraz dłuższej regeneracji.
Sport wyczynowy i rekreacyjny rządzi się jedną zdradliwą logiką. Ciała nie da się w nieskończoność zmuszać do maksymalnego wysiłku, nie dając mu nic w zamian. Popularne stymulanty przedtreningowe — kofeina, różne „pre-workouty” — zmuszają organizm do sięgania po rezerwy. Krótkoterminowo to działa. Długoterminowo prowadzi do wyczerpania, spadku wydolności i kontuzji.
Jeśli podczas uprawiania sportu będziecie stosować grzyby witalne, zobaczycie, że działają zupełnie inaczej. Pomagają budować i zwiększać wydolność organizmu, jednocześnie wspierając głęboką regenerację.
A w przeciwieństwie do wielu innych „gwarantowanych” suplementów — za grzybami witalnymi stoi spora liczba badań naukowych.
Grzyby to nie doping. Nie oczekuj, że po tygodniu stosowania przebiegniesz maraton o dwadzieścia minut szybciej.
Grzyby działają na każdego inaczej. Im bardziej jesteś wytrenowany, tym mniejszy efekt prawdopodobnie odczujesz. Badania pokazują to całkiem jasno. U sportowców rekreacyjnych, osób starszych i początkujących wyniki są najbardziej wyraźne. U sportowców wyczynowych, którzy są już blisko swojego limitu, efekt jest niewielki lub żaden.
Mówię to od razu na początku, ponieważ zaufanie buduje się prawdziwymi informacjami, a nie obietnicami. Mimo to grzyby mają wiele do zaoferowania sportowcom, trzeba tylko wiedzieć, czego od nich oczekiwać.
Jeśli istnieje jeden grzyb, który zyskał miano „sportowego”, jest to Cordyceps. W medycynie chińskiej kordyceps chiński był tradycyjnie stosowany do wzmacniania energii i wytrzymałości. A współczesna nauka przyznaje mu rację.
Słynna historia zaczęła się w 1993 roku, kiedy chińskie biegaczki pobiły kilka rekordów świata, a ich trener przyznał, że stosowały Cordyceps. Od tego czasu nauka intensywnie go bada.
Co wiemy dzisiaj:
I nie jest to tylko teoria. Duże badanie przeglądowe z 2024 roku, które podsumowało czternaście wysokiej jakości badań z randomizacją obejmujących 528 sportowców, wykazało, że Cordyceps w sposób udowodniony poprawia wydolność wytrzymałościową, próg wentylacyjny i VO2peak. To jeden z najsilniejszych dowodów, jakie można znaleźć w przypadku naturalnego suplementu.
Autorzy tego badania przeglądowego zalecają jednocześnie Cordyceps zwłaszcza sportowcom wytrzymałościowym (biegaczom i maratończykom) w okresie przygotowawczym i podstawowym okresie treningowym, kiedy buduje się metabolizm tlenowy i opóźnia zmęczenie.
Cordyceps opóźnia zmęczenie. Badania na kolarzach wykazały, że podczas jego stosowania spada poziom mleczanu we krwi — czyli tej substancji, która podczas wysiłku powoduje „pieczenie” mięśni i zmusza do zwolnienia tempa. Organizm dłużej pozostaje w trybie tlenowym i nie przechodzi tak szybko w tryb beztlenowy, który jest wyczerpujący.
I nowość, która mnie zachwyciła. Badanie z randomizacją z 2024 roku badało, jak Cordyceps stosowany przed ćwiczeniami wpływa na regenerację mięśni. Wykazało, że wspiera rekrutację komórek macierzystych do mięśni szkieletowych po wymagającym treningu interwałowym. Mówiąc prościej — pomaga mięśniom szybciej się regenerować po wysiłku.
Cordyceps jest zatem odpowiedni przed wysiłkiem jako przygotowanie organizmu do obciążenia.
Ten grzyb zazwyczaj nie kojarzy się ze sportem, a szkoda, ponieważ jego rola jest często niedoceniana.
Wydolność fizyczna to nie tylko mięśnie, ale także ośrodkowy układ nerwowy. Przetrenowanie często objawia się najpierw w głowie — utratą koncentracji, spowolnionymi reakcjami, mgłą mózgową.
Hericium, soplówka jeżowata, zawiera substancje zwane hericenonami i erinacynami, które stymulują produkcję czynnika wzrostu nerwów NGF — substancji, która pomaga regenerować i chronić komórki nerwowe.
Dla sportowców oznacza to:
Utrzymanie mentalnej ostrości w krytycznych momentach — podczas zjazdu technicznego, przy podejmowaniu decyzji taktycznych pod koniec wyścigu, podczas długich bloków zawodów.
Badania na zwierzętach wykazały ponadto, że Hericium ma również działanie przeciwzmęczeniowe — zwiększa wytrzymałość, obniża poziom kwasu mlekowego i zwiększa zapasy glikogenu mięśniowego.
Hericium jest zatem odpowiednie rano lub podczas długich zawodów jako ochrona dla głowy.
Jeśli Cordyceps jest grzybem wydajności, Reishi jest grzybem regeneracji.
Tutaj muszę przypomnieć jedną rzecz, którą sportowcy często lekceważą. Wydajność nie buduje się podczas treningu. Wydajność buduje się podczas odpoczynku. Trening to tylko bodziec. Prawdziwa budowa mięśni, naprawa tkanek i wzmocnienie wydolności zachodzi, kiedy śpisz. I właśnie tutaj Reishi jest niezastąpiona.
Reishi, lakownica żółtawa, jest w medycynie chińskiej znana jako grzyb uspokajający.
Pomaga:
Reishi jest zatem odpowiednia wieczorem jako narzędzie regeneracji.
Tutaj dochodzimy do tematu, którego większość sportowców w ogóle nie rozwiązuje, a powinna.
Kiedy ciężko trenujesz, twoja odporność po wysiłku na kilka godzin spada. Naukowcy nazywają to „otwartym oknem odpornościowym". W tym momencie jesteś znacznie bardziej podatny na infekcje. Dlatego tak wielu sportowców wyczynowych zmaga się z nawracającymi przeziębieniami, wirusami i stanami zapalnymi, które nie chcą ustąpić.
Tutaj pojawia się Coriolus, wrośniak różnobarwny. Za pomocą swoich beta-glukanów aktywuje makrofagi i komórki NK — komórki układu odpornościowego, które bezpiecznie „zamykają" to okno.
I to nie tylko teoria. Boczniak ostrygowaty, spokrewniony grzyb bogaty w beta-glukany, w badaniach na elitarnych sportowcach zmniejszał występowanie infekcji górnych dróg oddechowych.
Coriolus dodatkowo pomaga likwidować ukryte stany zapalne, które powstają z mikrourazów w mięśniach i ścięgnach po wymagającym obciążeniu.
Coriolus zatem należy do bloków regeneracyjnych jako tarcza odpornościowa.
To jest być może najważniejsza część całego artykułu.
Najgorszym wrogiem sportowca nie jest przeciwnik, ale przetrenowanie, stan, w którym organizm nie nadąża z regeneracją, wydajność spada, pojawia się zmęczenie, drażliwość, zły sen i groźba kontuzji.
W organizmie objawia się to między innymi spadkiem stosunku testosteronu do kortyzolu — czyli stosunku hormonu „budulcowego” do „stresowego”.
I tutaj grzyby pokazują jedną ze swoich najcenniejszych umiejętności. Trzymiesięczne badanie na kolarzach wytrzymałościowych, którzy stosowali połączenie Reishi i Cordycepsu, wykazało, że po wysiłku statystycznie istotnie poprawił się u nich stosunek testosteronu do kortyzolu, co chroniło ich przed przeciążeniem i zespołem przetrenowania. Jednocześnie zwiększyła się ich ochrona antyoksydacyjna przed wolnymi rodnikami, które powstają podczas wysiłku.
Innymi słowy, grzyby pomagają organizmowi utrzymać równowagę nawet przy bardzo dużym obciążeniu, a na równowadze opiera się cała medycyna chińska.
A teraz to najważniejsze. Możesz przeczytać wszystkie badania na świecie, ale jeśli sięgniesz po produkt niskiej jakości, nie uzyskasz nic z powyższego opisu. Będziesz jedynie rozczarowany.
Grzyby w naturze działają bowiem jak biosponge. Wchłaniają w siebie wszystko ze swojego otoczenia, to co dobre i to co złe (metale ciężkie, pestycydy, radioaktywność itp.).
Aby suplement grzybowy dla sportowców realnie działał, musi spełniać kilka warunków:
Czysty owocnik, nie grzybnia. Na rynku jest mnóstwo tanich produktów uprawianych na ryżu, gdzie dużą część stanowi podłoże z grzybnią. Ty potrzebujesz skoncentrowanego ekstraktu z samych owocników, gdzie znajduje się najwięcej substancji czynnych.
Żadnych wypełniaczy. Do wysokiej jakości ekstraktu nie należy dodawać maltodekstryny ani innej „waty”, którą producenci zwiększają objętość.
Laboratoryjne testowanie każdej partii na obecność metali ciężkich, pestycydów i radioaktywności. Zwłaszcza dla sportowców, którzy podlegają kontrolom antydopingowym, czystość jest absolutnie kluczowa.
Ekstrakcja gorącą wodą. Sam zmielony proszek nie wystarczy. Ściana komórkowa grzybów zawiera chitynę, której ludzki przewód pokarmowy nie potrafi rozłożyć. Substancje czynne uwalniają się dopiero dzięki ekstrakcji.
Idealnie standaryzowany na BetaGlukan (beta 1.3/1.6 D glukany), a nie tylko na polisacharydy.
Podsumujmy to w prostym zestawieniu, które można wydrukować i przykleić na lodówkę.
Cordyceps — przed wysiłkiem, dla energii, wydajności, wykorzystania tlenu i opóźnienia zmęczenia. Stosować rano lub przed południem. Ważna uwaga: Cordyceps nie powinien być stosowany przez osoby z wysokim ciśnieniem krwi lub cierpiące na „gorące” schorzenia typu egzema itp.
Hericium — rano lub podczas długich zawodów dla koncentracji, szybkiej reakcji i ochrony układu nerwowego.
Reishi — wieczorem dla głębokiego snu, usuwania mleczanów i regeneracji tkanek.
Coriolus — w blokach regeneracyjnych i obciążeniowych dla odporności oraz likwidacji ukrytych stanów zapalnych.
A jeśli chcesz podążać drogą równowagi, Cordyceps i Reishi to klasyczna para chroniąca przed przetrenowaniem.
Seria grzybów witalnych MycoMedica PRO, którą w swojej praktyce stosuję u sportowców najczęściej, zawiera 100% czystych ekstraktów w kapsułkach po 500 mg z gwarantowaną zawartością minimum 30% BetaGlukan — czyli dokładnie ten typ skoncentrowanego, testowanego ekstraktu z owocników, o którym mówiłem w sekcji dotyczącej jakości.
Wszystkie grzyby należy przyjmować na czczo, najlepiej 30 minut przed posiłkiem lub 1 godzinę po posiłku, popijając wodą lub słabą zieloną herbatą. Należy trzymać się schematu 5 dni stosowania, 2 dni przerwy (weekend najłatwiej zapamiętać), aby odporność pozostała wrażliwa. Do tego zalecam dodanie witaminy C, która poprawia przyswajalność substancji czynnych. Na przykład w formie Aceroli (wiśnia brazylijska – silne naturalne źródło wit. C).
Sporty wytrzymałościowe (bieganie, kolarstwo, triathlon, pływanie): Podstawą jest Cordyceps PRO 2–3 kapsułki rano przed treningiem. W trakcie wymagających treningów lub w okresie startowym można krótkotrwale zwiększyć dawkę do 3–4 kapsułek. Wieczorem dodaj Reishi PRO 2 kapsułki dla głębokiego snu i redukcji mleczanów. Ta para jednocześnie chroni przed przetrenowaniem.
Sporty siłowe i kondycyjne (siłownia, crossfit, sporty zespołowe): Cordyceps PRO 2 kapsułki przed wysiłkiem dla energii i wydajności, Reishi PRO 2 kapsułki wieczorem dla regeneracji i produkcji hormonu wzrostu podczas snu. W blokach treningowych nastawionych na objętość, kiedy rośnie ryzyko stanów zapalnych z mikrourazów, dodaj Coriolus PRO 2 kapsułki dziennie.
Sporty wymagające koncentracji i szybkiej reakcji (sporty walki, tenis, dyscypliny techniczne, e-sport): Do Cordyceps PRO 2 kapsułki rano dodaj Hericium PRO 2 kapsułki rano dla ostrości umysłu, szybszych reakcji i ochrony układu nerwowego podczas długich bloków zawodów.
Częste choroby i osłabiona odporność z powodu obciążenia: Jeśli po ciężkich treningach regularnie chorujesz, sięgnij po Coriolus PRO 2–3 kapsułki dziennie, najlepiej w blokach obciążeniowych oraz w okresie, gdy krążą wirusy. Dla długoterminowego wzmocnienia odporności świetnie łączy się z Reishi PRO.
Powrót po kontuzji lub przetrenowaniu: Tutaj chodzi o regenerację, a nie o wydajność. Podstawą jest Reishi PRO 2 kapsułki wieczorem dla snu i odnowy tkanek oraz Coriolus PRO 2 kapsułki dziennie na wyciszenie stanów zapalnych. Cordyceps włącz dopiero w fazie, gdy wracasz do obciążeń.
To są ogólne wskazówki dla zdrowych sportowców. Jeśli rozwiązujesz konkretny problem zdrowotny, stosujesz leki lub nie jesteś pewien dawkowania, zalecam konsultację w bezpłatnej Poradni grzybowej, gdzie zaproponują grzyby dokładnie na miarę.
Grzyby witalne nie są magicznym proszkiem i nie zastąpią ciężkiego treningu, wysokiej jakości diety oraz odpowiedniej ilości snu. Są jednak głębokimi narzędziami do budowania wytrzymałości, odporności i regeneracji. Nie zmuszają organizmu do sięgania dna. Wręcz przeciwnie, pomagają to dno odsunąć dalej i chronią go, aby po każdym obciążeniu potrafił wrócić silniejszy.
I o to właśnie chodzi w sporcie. Nie o jeden jedyny wyczyn, ale o zdolność do osiągania wyników długoterminowo, w zdrowiu, bez wypalenia i bez kontuzji.
Miejcie się dobrze i trzymajcie się Drogi środka.
Milan Schirlo – terapeuta medycyny chińskiej i założyciel MycoMedica.cz
CZY WIESZ, ŻE… za skandalem sportowym lat 90. stał Cordyceps?
W 1993 roku chińskie biegaczki pobiły rekordy świata. Świat krzyczał o dopingu — testy były jednak czyste. Sekret? Ciężki trening na wysokościach i codzienne stosowanie Cordycepsu.
CZY WIESZ, ŻE… po ciężkim treningu masz „otwarte okno” dla wirusów?
Po wymagającym wysiłku odporność na kilka godzin spada i właśnie wtedy najczęściej chorujesz. Dlatego tak wielu sportowców choruje na wirusy tuż przed zawodami. Beta-glukany z Coriolu pomagają zamknąć to okno.
CZY WIESZ, ŻE… Cordyceps pasożytuje na owadach i właśnie dlatego potrafi czynić cuda z tlenem?
W naturze przetrwa na wysokościach powyżej 3500 metrów, gdzie tlenu jest jak na lekarstwo. Zdolność do wydobycia maksimum z niewielkiej ilości tlenu przenosi również do Twojego organizmu — stąd związek z VO2 max.
Przeglądowe i meta-analityczne badania
Fungal supplementation and athletic performance: a systematic review and meta-analysis. Fourteen randomized controlled trials, 528 athletes (2004–2024). Meta-analiza wykazała, że suplementacja Cordyceps sinensis znacząco poprawia wydolność wytrzymałościową, próg wentylacyjny oraz VO2peak. (PMC, 2024–2025)
Cordyceps — wydajność i wykorzystanie tlenu
Chen S, Li Z, Krochmal R, Abrazado M, Kim W, Cooper CB. Effect of Cs-4 (Cordyceps sinensis) on Exercise Performance in Healthy Older Subjects: A Double-Blind, Placebo-Controlled Trial. Journal of Alternative and Complementary Medicine. 2010;16(5):585–590.
Chen C-Y, Hou C-W, Bernard JR, et al. Rhodiola crenulata- and Cordyceps sinensis-Based Supplement Boosts Aerobic Exercise Performance after Short-Term High Altitude Training. High Altitude Medicine & Biology. 2014;15(3):371–379.
Nagata A, Tajima T, Uchida M. Supplemental anti-fatigue effects of Cordyceps sinensis (Tochu-Kaso) extract powder during three stepwise exercise of human. Japanese Journal of Physical Fitness and Sports Medicine. 2006;55:S145–S152.
Cordyceps militaris Improves Tolerance to High-Intensity Exercise After Acute and Chronic Supplementation. PubMed, 2017. Randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie (28 uczestników). Po 3 tygodniach znacząca poprawa VO2max i czasu do wyczerpania.
Cordyceps — regeneracja i komórki macierzyste
Cordyceps sinensis accelerates stem cell recruitment to human skeletal muscle after exercise. Food & Function (RSC), 2024. Randomizowane, podwójnie ślepe, kontrolowane placebo badanie typu crossover (14 uczestników). Cordyceps podawany przed ćwiczeniami wspierał rekrutację komórek macierzystych do mięśni szkieletowych po treningu interwałowym o wysokiej intensywności.
Kumar R, Negi PS, Singh B, et al. Cordyceps sinensis promotes exercise endurance capacity of rats by activating skeletal muscle metabolic regulators. Journal of Ethnopharmacology. 2011;136(1):260–266.
Yan F, Wang B, Zhang Y. Polysaccharides from Cordyceps sinensis mycelium ameliorate exhaustive swimming exercise-induced oxidative stress. Pharmaceutical Biology. 2014;52(2):157–161.
Reishi i Cordyceps — ochrona przed przetrenowaniem
Rossi P, Buonocore D, Altobelli E, Brandalise F, Cesaroni V, Iozzi D, Savino E, Marzatico F. Improving Training Condition Assessment in Endurance Cyclists: Effects of Ganoderma lucidum and Ophiocordyceps sinensis Dietary Supplementation. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine. 2014;2014:979613.
Reishi — odporność i regeneracja
Immunomodulatory Effect of Ganoderma Lucidum Polysaccharides (GLP) on Long-Term Heavy-Load Exercising Mice. International Journal for Vitamin and Nutrition Research.
Zhonghui Z, Xiaowei Z, Fang F. Ganoderma lucidum polysaccharides supplementation attenuates exercise-induced oxidative stress in skeletal muscle of mice. Saudi Journal of Biological Sciences. 2014;21(2):119–123.
Collado Mateo D, Pazzi F, Domínguez Muñoz FJ, et al. Ganoderma lucidum improves physical fitness in women with fibromyalgia. Nutrición Hospitalaria. 2015;32(5):2126–2135.
Hericium — działanie przeciwzmęczeniowe i układ nerwowy
Liu J, Du C, Wang Y, Yu Z. Anti-fatigue activities of polysaccharides extracted from Hericium erinaceus. Experimental and Therapeutic Medicine. 2015;9(2):483–487.
Coriolus — wydajność i regeneracja
Ho C-S, Tung Y-T, Kung W-M, et al. Effect of Coriolus versicolor Mycelia Extract on Exercise Performance and Physical Fatigue in Mice. International Journal of Medical Sciences. 2017;14(11):1110–1117.
Shiitake — działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne
Zembron-Lacny A, Gajewski M, Naczk M, Siatkowski I. Effect of shiitake (Lentinus edodes) extract on antioxidant and inflammatory response to prolonged eccentric exercise. Journal of Physiology and Pharmacology. 2013;64(2):249–254.
Boczniak ostrygowaty — odporność sportowców i infekcje dróg oddechowych
Bergendiova K, Tibenska E, Majtan J. Pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) supplementation, cellular immune response and respiratory tract infections in athletes. European Journal of Applied Physiology. 2011;111(9):2033–2040.
Bobovčák M, Kuniaková R, Gabriž J, Majtán J. Effect of Pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) supplementation on cellular immune response after intensive exercise in elite athletes. Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism. 2010;35(6):755–762.
Agaricus — poprawa wydolności treningowej
Silva FF. Royal Sun Culinary-Medicinal Mushroom, Agaricus brasiliensis (Agaricomycetes), Supplement in Training Capacity Improvement Parameters. International Journal of Medicinal Mushrooms. 2017;19(9):759–766.
Maitake i inne grzyby — wytrzymałość i metabolizm tłuszczów
Jung K, Kim IH, Han D. Effect of medicinal plant extracts on forced swimming capacity in mice. Journal of Ethnopharmacology. 2004;93(1):75–81.
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
