Zwracamy uwagę, że poniższe informacje są osobistą opinią pana Milana Schirla, który jest terapeutą i zwolennikiem tradycyjnej medycyny chińskiej oraz zdrowego stylu życia. Pan Schirlo nie promuje tym samym żadnych konkretnych wyrobów ani producentów suplementów diety. Jednocześnie artykuł nie jest powiązany ze sprzedażą jakichkolwiek produktów. Informacje podawane są w celu szerzenia ogólnodostępnej wiedzy, wniosków z badań naukowych, edukacji oraz własnych spostrzeżeń dotyczących grzybów witalnych i zdrowego stylu życia.
Ze względów legislacyjnych niektórych informacji nie mogę podawać. Dlatego tekst w niektórych punktach brakuje. Pracuję nad jego ponownym opublikowaniem. Dziękuję za zrozumienie.
Łacińska nazwa: Poria cocos, Wolfiporia extensa
Czeska nazwa: Pórnatka kokosová
Chińska nazwa: Fu Ling
Japońska nazwa: Bukuryo
Angielska nazwa: Hoelen
Pornatka kokosowa (Wolfiporia extensa, Poria cocos, Fu Ling) to jadalny grzyb należący do rzędu żagwiowców, rodziny żagwiowatych. Jest to grzyb nadrzewny, który rośnie głównie na uszkodzonych drzewach, powalonych pniach, pniakach itp. Preferuje sosny. Co ciekawe, grzyb tworzy długowieczne podziemne sklerocja, które przypominają orzechy kokosowe. Sklerocja mogą mieć do 30 cm średnicy i ważyć ponad 1 kg. Kolor sklerocjów jest najczęściej jasnobrązowy.
Grzyb preferuje klimat subtropikalny o wyższej wilgotności. Jego ojczyzną jest wschodnia i południowo-wschodnia Azja. Obficie rośnie w Chinach, Wietnamie i Tajlandii.
W Chinach znany jest pod nazwą Fu Ling i jest tam wykorzystywany jako roślina lecznicza w ramach tradycyjnej medycyny chińskiej od ponad 2000 lat. Jest wspominany w najsłynniejszym chińskim zielniku Sheng Nong Ben Cao Jing, a także w dziele Shi Jing z XI wieku p.n.e. Jest wykorzystywany samodzielnie lub w połączeniu z innymi ziołami i grzybami. Opisywane efekty obejmują poprawę tworzenia krwi, wykorzystanie w leczeniu chorób oczu, wzmocnienie śledziony i nerek oraz uspokojenie nerwów itp.
Natura (Si Qi): zrównoważona
Smak (Wu Wei): słodki, mdły
Tropizm (Gui Jing): serce, śledziona, nerki, płuca, jelito cienkie
1, Naprawia wodę
2, Wzmacnia Qi śledziony
3, Uspokaja ducha (An Shen), wzmacnia Qi serca
a, Grzyby w formie ekstraktów (zalecana forma stosowania)
Jeśli stosujesz grzyby w formie 30% ekstraktów, zalecam:
Stosowanie profilaktyczne
Przy lżejszych problemach zdrowotnych
Przy poważniejszych problemach zdrowotnych
b, Grzyby w nalewce
c, Grzyby w formie proszku (powder, biomasa)
d, Suszone grzyby
Pornatka zawiera dużą ilość substancji bioaktywnych. Wspomnimy o najważniejszych z nich.
Jak u wszystkich grzybów, również u pornatki sucha masa składa się głównie ze związków cukrowych. Chodzi zarówno o cukry proste, tj. monosacharydy, np. glukoza, fukoza, arabinoza, ksyloza, galaktoza, mannoza, jak i o cukry złożone, tj. polisacharydy. Wśród polisacharydów dominują swoją ważnością beta glukany, zarówno w rozgałęzieniu głównego łańcucha na pozycji 3, jak i na pozycji 6: β(1→3) i β(1→6). Należy wspomnieć także o unikalnym polisacharydzie karboksymetylowanym pachymaranie. Jest dobrze rozpuszczalny w wodzie, dzięki czemu z jelita wchłania się ok. 98% zastosowanej dawki. Najczęściej podaje się go w postaci roztworu.
Polisacharydy mają głównie działanie immunostymulujące. Potrafią jednak także neutralizować wolne rodniki, obniżać wartości cukru we krwi oraz zabijać komórki nowotworowe.
Tworzone są różne roztwory i frakcje, w zależności od tego, jaki jest użyty „rozpuszczalnik”, w roztworze znajdują się różne typy polisacharydów. Najsłynniejsze standaryzowane frakcje to: WPS (NaOH-HAc), PAP (1 mol/L NaOH), PCP2 (gorąca woda), PCP1 (0,9% NaCI), PCP3-I i PCP3-II (0.5 mol/L NaOH), PCP4-I i PCP4-II (88% kwas mrówkowy).
Triterpeny to związki bioaktywne, które nadają grzybowi gorzkawy, ostry smak. Mają działanie antyoksydacyjne, immunomodulujące, przeciwnowotworowe i przeciwdrobnoustrojowe. W pornatce znajduje się duża ilość triterpenów, najsłynniejsze to np.:
Grzyb zawiera dalej kwasy tłuszczowe, sterole, enzymy, minerały (wapń, potas, magnez, żelazo) i witaminy.
Wang D, Huang C, Zhao Y, et al. Comparative Studies on Polysaccharides, Triterpenoids, and Essential Oil from Fermented Mycelia and Cultivated Sclerotium of a Medicinal and Edible Mushroom, Poria Cocos. Molecules. 2020;25(6):1269. Published 2020 Mar 11. doi:10.3390/molecules25061269
Pornatka wykazuje wiele efektów, te najważniejsze wspomnimy w dalszym tekście.
Pornatka, podobnie jak inne grzyby, wykazuje działanie przeciwnowotworowe, głównie dzięki polisacharydom i terpenom. W Chinach polisacharydy z Poria cocos w postaci roztworu są produkowane od 1970 roku. W 2015 roku roztwór „Polysaccharidum of Poria cocos oral solution” został zatwierdzony przez chińskie urzędy (Chinese Food and Drug Administration) do leczenia niektórych typów nowotworów oraz jako dodatek łagodzący skutki chemioterapii i radioterapii. Preparat w 2006 roku opatentowała Hunan Butian pharmaceutical company. Głównym składnikiem roztworu (95%) jest karboksymetylowany.
W eksperymentach bezpośrednio na kulturach komórkowych wykazano bezpośredni efekt toksyczny. Do komórek nowotworowych dodaje się grzyb i obserwuje stan komórek. Przestają się one mnożyć i umierają (dochodzi do zatrzymania cyklu komórkowego i uruchomienia apoptozy), do czego doszło w przypadku komórek raka piersi, wątroby, płuc, żołądka, trzustki, białaczki. Ważne jest, że przy zastosowaniu składników pornatki na zdrowych komórkach toksyczność jest minimalna, resp. dawka, która zabija komórki nowotworowe, zdrowym nie zaszkodzi.
Działanie przeciwnowotworowe wykazano także na zwierzętach, najczęściej na gryzoniach. Zwierzęta z rakiem bywają podzielone na dwie grupy i jednej z nich podaje się grzyb lub składnik grzyba. Porównuje się wzrost nowotworów i przerzutowanie między grupami. Np. kwas pachymowy znacząco ograniczył wzrost raka piersi (nowotwór ważył ok. 0,51 g, podczas gdy u zwierząt bez kwasu pachymowego urósł do wagi ok. 1,22 g).
W innym badaniu wykazano, że podawanie polisacharydów z pornatki ogranicza wzrost mięsaka podskórnego u myszy o 96% w porównaniu do grupy myszy, które pornatki nie stosowały.
W kolejnym badaniu z myszami, tym razem z rakiem żołądka, potwierdzono synergiczny efekt pornatki i chemioterapii. U myszy, które otrzymywały kombinację pornatki i oksaliplatyny, doszło do znacznie wyraźniejszego zmniejszenia nowotworu niż u myszy z samą oksaliplatyną.
Pornatka jednak nie ma tylko bezpośredniego efektu przeciwnowotworowego, ale także pośredni, poprzez aktywację układu odpornościowego, tj. odporności przeciwnowotworowej, np. pachymaran zwiększa podziały i aktywność cytotoksycznych limfocytów T i makrofagów.
Jiang Y, Fan L. Evaluation of anticancer activities of Poria cocos ethanol extract in breast cancer: In vivo and in vitro, identification and mechanism. J Ethnopharmacol. 2020 Jul 15;257:112851. doi: 10.1016/j.jep.2020.112851.
Li X, Ma L, Zhang L. Molecular basis for Poria cocos mushroom polysaccharide used as an antitumor drug in China. Prog Mol Biol Transl Sci. 2019;163:263-296. doi: 10.1016/bs.pmbts.2019.02.011.
Cheng S, Eliaz I, Lin J, Thyagarajan-Sahu A, Sliva D. Triterpenes from Poria cocos suppress growth and invasiveness of pancreatic cancer cells through the downregulation of MMP-7 [published correction appears in Int J Oncol. 2014 May;44(5):1781. Thyagarajan-Sahu, Anita [added]]. Int J Oncol. 2013;42(6):1869-1874. doi:10.3892/ijo.2013.1902
Ríos JL. Chemical constituents and pharmacological properties of Poria cocos. Planta Med. 2011 May;77(7):681-91. doi: 10.1055/s-0030-1270823.
Li X, He Y, Zeng P, et al. Molecular basis for Poria cocos mushroom polysaccharide used as an antitumour drug in China. J Cell Mol Med. 2019;23(1):4-20. doi:10.1111/jcmm.13564
Nie A, Chao Y, Zhang X, Jia W, Zhou Z, Zhu C. Phytochemistry and Pharmacological Activities of Wolfiporia cocos (F.A. Wolf) Ryvarden & Gilb. Front Pharmacol. 2020;11:505249. Published 2020 Sep 15. doi:10.3389/fphar.2020.505249
Pornatka bardzo dobrze rozumie się z układem odpornościowym. Potrafi poprawić jego funkcjonowanie, tj. wzmocnić w walce z komórkami nowotworowymi i łagodzić jego aktywność przy stanach zapalnych alergicznych lub autoimmunologicznych.
Efekt pornatki testuje się bezpośrednio na komórkach odpornościowych, tj. jak zachowują się w obecności pornatki. Dodanie do monocytów/makrofagów prowadzi do zwiększenia ich aktywacji, zdolności do pochłaniania obcego i szkodliwego materiału, zwiększa się produkcja cytokin, które wzmacniają dalszą odpowiedź odpornościową, np. TNF-α, IL-1β, IL-6, IFN-γ. Potwierdzono również, że dodanie polisacharydów do szczepionki na grypę zwiększa jej efektywność u myszy, a także tworzenie potrzebnych przeciwciał.
W badaniach wykorzystano również dokładnie standaryzowany preparat Lipucan®, który zawiera triterpenoidy lanostanowe. Myszy otrzymywały różne dawki, a efekt porównywano z wartościami myszy, które preparatu nie otrzymywały. Podawanie stymulowało komórki NK, które również tworzyły więcej interferonu gamma, który jest ważnym graczem w reakcji obronnej przeciwko infekcjom.
Wartości interferonu gamma u grupy kontrolnej poszczególnych dawek:
6807.6 ± 2541.6 b | 6677.6 ± 2153.5 b | 7551.4 ± 2083.6 b | 10126.5 ± 3349.3 ab | 11534.3 ± 4907.1 a |
Działanie przeciwzapalne:
W przypadku alergii występuje zwiększona aktywność układu odpornościowego, rozwijają się reakcje natychmiastowe, ale także trwający, uszkadzający stan zapalny alergiczny. Zwiększa się aktywność limfocytów Th2, eozynofilów, komórek tucznych, produkowane są przeciwciała IgE. W jednym badaniu autorzy opisali efekt pornatki na atopowe zapalenie skóry i alergię pokarmową u myszy. Podawanie roztworu polisacharydowego znacząco obniżyło objawy (stan zapalny skóry, wielkość zmian, biegunki, reakcja anafilaktyczna…). Autorzy następnie odkryli, że wynika to ze zwiększenia liczby limfocytów tłumiących (Treg), które łagodzą i zatrzymują reakcje zapalne. Efekt tłumiący został uchwycony także w eksperymencie z myszami z astmą alergiczną. Również tutaj wykorzystano preparat The prevalence of allergic disorders including atopic dermatitis (AD) and food allergy (FA) has increased dramatically in pediatric populations, but there is no effective drug available for their management. Therefore, trials are required for the development of safe therapeutic agents such as herbal medicines. We determined whether orally administered Poria cocos bark (PCB) extract could exert immunosuppressive effects on allergic and inflammatory symptoms of AD and FA. For both AD, which was induced using house dust mite extract, and FA, which was induced by exposure to ovalbumin, model mice were orally treated with PCB extract for 62 days and 18 days, respectively. We also investigated the inductive effect of PCB extract on the generation and maintenance of Foxp3+CD4+ regulatory T cells (Tregs). The symptoms of AD and FA were ameliorated by the administration of PCB extract. Furthermore, PCB extract inhibited the Th2-related cytokines and increased the population of Foxp3+CD4+ Tregs in both AD and FA models. In ex vivo experiments, PCB extract promoted the functional differentiation of Foxp3+CD4+ Tregs, which is dependent on aryl hydrocarbon receptor activation. Thus, PCB extract has potential as an oral immune suppressor for the treatment of AD and FA through the generation of Tregs.Lipucan®. Podawanie prowadziło do redukcji stanu zapalnego w drogach oddechowych, zmniejszyła się ilość prozapalnych eozynofilów w tkance płucnej, wartości IgE. Ekstrakt z jednej strony stłumił proalergiczne reakcje Th2, z drugiej wzmocnił reakcje Th1, w tym produkcję interferonu gamma.
Pornatka okazała się być dobrym pomocnikiem także w przypadku nieswoistych zapaleń jelit, do których zalicza się wrzodziejące zapalenie jelita grubego i chorobę Leśniowskiego-Crohna. Obie choroby są przewlekłym stanem zapalnym, który poważnie uszkadza jelito i obniża jakość życia chorych. W badaniach z myszami z zapaleniem jelita grubego podawanie ekstraktu z beta glukanami prowadziło do zmniejszenia stanu zapalnego i wzrostu koncentracji przeciwzapalnych cytokin, zarówno we krwi, jak i w błonie śluzowej jelita.
Nie A, Chao Y, Zhang X, Jia W, Zhou Z, Zhu C. Phytochemistry and Pharmacological Activities of Wolfiporia cocos (F.A. Wolf) Ryvarden & Gilb. Front Pharmacol. 2020;11:505249. Published 2020 Sep 15. doi:10.3389/fphar.2020.505249
Li X, He Y, Zeng P, et al. Molecular basis for Poria cocos mushroom polysaccharide used as an antitumour drug in China. J Cell Mol Med. 2019;23(1):4-20. doi:10.1111/jcmm.13564
Chao CL, Huang HW, Su MH, Lin HC, Wu WM. The Lanostane Triterpenoids in Poria cocos Play Beneficial Roles in Immunoregulatory Activity. Life (Basel). 2021;11(2):111. Published 2021 Feb 1. doi:10.3390/life11020111
Bae MJ, See HJ, Choi G, Kang CY, Shon DH, Shin HS. Regulatory T Cell Induced by Poria cocos Bark Exert Therapeutic Effects in Murine Models of Atopic Dermatitis and Food Allergy. Mediators Inflamm. 2016;2016:3472608. doi:10.1155/2016/3472608
Chao CL, Wang CJ, Huang HW, Kuo HP, Su MH, Lin HC, Teng CW, Sy LB, Wu WM. Poria cocos Modulates Th1/Th2 Response and Attenuates Airway Inflammation in an Ovalbumin-Sensitized Mouse Allergic Asthma Model. Life (Basel). 2021 Apr 21;11(5):372. doi: 10.3390/life11050372.
Wolne rodniki powstają w ciele nawet w normalnych warunkach, np. podczas metabolizmu glukozy czy funkcji mitochondriów. Chodzi jednak o taką ilość, którą ciało potrafi zneutralizować, za pomocą antyoksydantów lub enzymów antyoksydacyjnych (peroksydaza glutationowa, dysmutaza ponadtlenkowa…). Kiedy w ciele zachodzą procesy patologiczne, obecna jest infekcja, stan zapalny, narażenie na szkodliwe substancje itp., dochodzi do zwiększonej produkcji wolnych rodników, która przekracza zdolność organizmu do ich neutralizacji. Wolne rodniki reagują następnie z dużymi cząsteczkami, np. tłuszczami w błonach komórkowych (peroksydacja lipidów), ale także z DNA, i wzmacniają stan zapalny. Wolne rodniki są wiązane z chorobami nowotworowymi i przyspieszeniem degeneracji organizmu. Należy więc dodawać do diety antyoksydanty. Składniki pornatki mają działanie antyoksydacyjne, zarówno polisacharydy, jak i terpeny. Potrafią usunąć rodnik ponadtlenkowy i hydroksylowy, a ponadto pornatka zwiększa produkcję i aktywność dysmutazy ponadtlenkowej oraz peroksydazy glutationowej. Tym samym chroni komórki w kulturze komórkowej. Jeśli są wystawione na działanie wolnych rodników, umierają, jeśli jednak jednocześnie są wystawione na działanie pornatki, potrafią przetrwać. Znacząco np. obniżyła się peroksydacja lipidów w błonie komórkowej.
Tang J, Nie J, Li D, Zhu W, Zhang S, Ma F, Sun Q, Song J, Zheng Y, Chen P. Characterization and antioxidant activities of degraded polysaccharides from Poria cocos sclerotium. Carbohydr Polym. 2014 May 25;105:121-6. doi: 10.1016/j.carbpol.2014.01.049.
Wu S., Ng L., Lin C. (2004). Antioxidant activities of some common ingredients of traditional chinese medicine, Angelica sinensis, Lycium barbarum and Poria cocos. Phytother. Res. 18 (12), 1008–1012. 10.1002/ptr.1617
Shuiming CHENG, Yuan GUI, Si SHEN, Wen HUANG. The Antioxidant Activity of Triterpenes in the Peels of Poria cocos. Medicinal Plant. 2013;4(8):38-44.
Wang, Y., Wang, G., Yi, X., Zhang, J., & He, X. (2017). Hepatoprotective and Antioxidant Effects of Total Triterpenoids from Poria cocos. European Journal of Medicinal Plants, 21(2), 1-9. https://doi.org/10.9734/EJMP/2017/37908
Nerki są obciążonymi narządami, wydalają bowiem z ciała toksyczne substancje lub leki, które mogą uszkodzić także je. Nerki cierpią także z powodu niedostatecznego nawodnienia lub u diabetyków z powodu podwyższonego poziomu cukru.
Pornatka potrafi obniżać stres oksydacyjny i stan zapalny, czym obniża także uszkodzenia nerek. W eksperymentach na szczurach efekt ten potwierdzono. Szczurom uszkodzono nerki, obniżyła się ich funkcja, czemu towarzyszył wzrost poziomów kreatyniny i mocznika we krwi, długotrwałe uszkodzenie prowadziło także do włóknienia (bliznowacenia i przebudowy nerek). Podawanie składników pornatki złagodziło to upośledzenie nerek i obniżyło ryzyko powstania włóknienia.
Obniżenie stanu zapalnego i wsparcie funkcji potwierdzono także po przeszczepie nerek u szczurów. Problemem po przeszczepach bywa nieprzyjęcie narządów z powodu reakcji odrzucenia układu odpornościowego i nieodnowienie funkcji nerki. Jeśli szczurom podano pornatkę, wydłużył się czas przeżycia przeszczepionego narządu. Zmiany patologiczne i naruszenie funkcji nerki pojawiły się później nawet bez immunosupresantów.
W innym badaniu testowano efekt pachymanu jako profilaktykę pogarszania się autoimmunologicznego zapalenia nerek (stanu zapalnego nerek z przeciwciałami przeciwko błonie podstawnej kłębuszków). Przy tej chorobie nerki są powoli uszkadzane i tracą swoją funkcję. U szczurów, które otrzymały pachyman, nerki były lepiej chronione i utrzymały swoją zdolność do nieprzepuszczania białek do moczu. Bliższe badanie tkanki nerkowej wykazało, że pachyman obniża odkładanie składnika dopełniacza C3 w kłębuszkach, a więc także stan zapalny i zmiany w nerkach.
Według wyników badań na szczurach pornatka jest także silnym diuretykiem, tj. zwiększa wydalanie moczu. Dochodzi do zwiększenia wydalania sodu, które pociąga za sobą także wodę. Ten efekt można wykorzystać np. przy obrzękach lub w leczeniu wysokiego ciśnienia krwi z powodu kumulacji płynów w organizmie
Chen D., Feng Y., Chen L., Liu J., Wang M., Vaziri N., et al. (2019). Poricoic acid A enhances melatonin inhibition of AKI-to-CKD transition by regulating Gas6/AxlNFκB/Nrf2 axis. Free Radical Biol. Med. 134, 484–497.
Ding CG, Tian PX, Xue WJ. [Preventive effect of poria cocos on acute rejection of renal transplantation in rats]. Zhongguo Zhong Xi Yi Jie He Za Zhi. 2010 Mar;30(3):308-11. Chinese. PMID: 20535934.
Hattori T, Hayashi K, Nagao T, Furuta K, Ito M, Suzuki Y. Studies on antinephritic effects of plant components (3): Effect of pachyman, a main component of Poria cocos Wolf on original-type anti-GBM nephritis in rats and its mechanisms. Jpn J Pharmacol. 1992 May;59(1):89-96. doi: 10.1254/jjp.59.89. PMID: 1507662.
Hu G., Huang C., Zhang Y., Xiao W., Jia J. (2017). Accumulation of biomass and four triterpenoids in two-stage cultured Poria cocos mycelia and diuretic activity in rats. Chin. J. Natural Medicines 15 (4), 265–270. 10.1016/S1875-5364(17)30043-2.
Wątroba jest podobnie jak nerki wystawiana na działanie substancji, które mogą ją uszkodzić. Chociaż ma dużą zdolność regeneracyjną, może dojść do jej trwałego uszkodzenia.
Wiele badań z substancjami uszkadzającymi wątrobę pokazuje, że pornatka łagodzi ich negatywny wpływ na wątrobę. Np. eksperymenty z acetaminofenem, który w wysokich dawkach uszkadza wątrobę. Jeśli myszy otrzymywały także pornatkę, uszkodzenie wątroby było łagodniejsze. Mniej wzrosły wartości enzymów wątrobowych we krwi (ALT) oraz prozapalnych cytokin IL-6, TNF alfa.
Dla wątroby dużym obciążeniem jest także alkohol. W eksperymencie z myszami wykazano ochronny wpływ pornatki. Podawanie pornatki przed spożyciem alkoholu prowadziło do obniżenia uszkodzenia wątroby. Pornatka chroniła przed stresem oksydacyjnym i stanem zapalnym oraz uszkodzeniem komórek wątrobowych (nie wzrosły masowo wartości enzymów wątrobowych ALT, AST), ponadto zwiększyła się aktywność peroksydazy glutationowej.
Stłuszczenie wątroby występuje u ludzi z otyłością, nadwagą i zaburzeniami metabolizmu tłuszczów (popr. u alkoholików). Tłuszcze odkładają się w komórkach wątrobowych, tworzy się prozapalne i uszkadzające środowisko. W jednym badaniu z myszami pornatka potrafiła obniżyć kumulację triglicerydów w wątrobie, gdy otrzymywały dietę wysokotłuszczową. Pornatka także pozytywnie wpłynęła na metabolizm tłuszczów. Obniżyła się między innymi aktywność genów zaangażowanych w nowotworzenie tłuszczów, tj. lipogenezę.
Wu K, Guo C, Yang B, Wu X, Wang W. Antihepatotoxic benefits of Poria cocos polysaccharides on acetaminophen-lesioned livers in vivo and in vitro. J Cell Biochem. 2019 May;120(5):7482-7488. doi: 10.1002/jcb.28022.
Wu K., Fan J., Huang X., Wu X., Guo C. (2018). Hepatoprotective effects exerted by Poria Cocos polysaccharides against acetaminophen-induced liver injury in mice. Int. J. Biol. Macromol. 114, 137–142. 10.1016/j.ijbiomac.2018.03.107
Kim JH, Sim HA, Jung DY, et al. Poria cocus Wolf Extract Ameliorates Hepatic Steatosis through Regulation of Lipid Metabolism, Inhibition of ER Stress, and Activation of Autophagy via AMPK Activation. Int J Mol Sci. 2019;20(19):4801. doi:10.3390/ijms20194801
Patogeny infekcyjne są wszędzie wokół nas. Czy zachorujemy, zależy od wielu czynników, np. stanu układu odpornościowego, typu i dawki patogenów itp. Infekcji wirusowych w dużej części leczyć nie potrafimy, rozwiązuje się głównie objawy. Na infekcje bakteryjne, grzybowe i pasożytnicze istnieje wiele leków. Jest tu jednak problem z narastającą opornością patogenów. Leki przestają działać. Pornatka zawiera substancje, które z jednej strony wzmacniają układ odpornościowy, aby poradził sobie z infekcją, a z drugiej bezpośrednio niszczą patogeny.
Efekty pornatki wykazano na enterowirusach. Powodują one głównie biegunki u dzieci, ale także poważne choroby takie jak stan zapalny mięśnia sercowego czy opon mózgowych u dzieci i dorosłych. Pornatka silnie ogranicza replikację wirusa w komórkach, które wirus zaatakuje, tj. zapobiega mu w tym, aby się mnożył, tym samym dochodzi do zatrzymania zakażenia. Jest prawdopodobne, że pornatka działałaby podobnie także na inne wirusy.
Oprócz wirusów pornatka może mieć zastosowanie także w walce z bakteriami i grzybami. W eksperymentach in vitro (w laboratoriach bezpośrednio na patogenach) pornatka potrafiła zapobiec mnożeniu i wzrostowi drożdżaka Candida albicans i pleśni Aspergillus fumigatus.
Potwierdzono także działanie toksyczne przeciwko bakterii Staphylococcus aureus, Pseudomonas aeurginosa i Escherichia coli.
Han, J.Y., The Effect of Poria cocos Extract to Inhibit Enterovirus Replication. Korean Journal of Pharmacognosy 2018; 47:2, p 134-142.
Zhang L, Ravipati AS, Koyyalamudi SR, Jeong SC, Reddy N, Bartlett J, Smith PT, de la Cruz M, Monteiro MC, Melguizo A, Jiménez E, Vicente F. Anti-fungal and anti-bacterial activities of ethanol extracts of selected traditional Chinese medicinal herbs. Asian Pac J Trop Med. 2013 Sep;6(9):673-81. doi: 10.1016/S1995-7645(13)60117-0. PMID: 23827142.
Nie A, Chao Y, Zhang X, Jia W, Zhou Z, Zhu C. Phytochemistry and Pharmacological Activities of Wolfiporia cocos (F.A. Wolf) Ryvarden & Gilb. Front Pharmacol. 2020;11:505249. Published 2020 Sep 15. doi:10.3389/fphar.2020.505249
Układ nerwowy, głównie ten centralny, jest dla nas ludzi niezwykle ważny i w trakcie upływających lat dochodzi do stopniowej degeneracji, która może być przyspieszona np. stresem oksydacyjnym, infekcjami, urazami, uszkodzeniem naczyń mózgowych itp.
Niektóre związki, w tym te naturalne, mogą funkcjonować jako profilaktyka niektórych uszkodzeń, spowalniać postęp degeneracji, czy nawet wesprzeć regenerację uszkodzonej tkanki. W jednym badaniu użyto trametenolowej do leczenia szczurów, u których wywołano stan podobny do udaru mózgu, uszkodzenie niedokrwienno-reperfuzyjne mózgu (najpierw zatrzymano dopływ krwi do tętnicy mózgowej, a później odnowiono. To prowadzi do wyraźnego uszkodzenia tkanki, umierania komórek nerwowych, rozwoju stresu oksydacyjnego i jałowego stanu zapalnego). Szczury leczone kwasem trametenolowym miały mniej naruszone funkcje mózgowe, mniejszy obrzęk mózgu i mniejszą utratę neuronów. Całkowita objętość uszkodzonej tkanki była mniejsza niż u szczurów, które kwasu trametenolowego nie otrzymywały. Można powiedzieć, że wykazano efekt neuroprotekcyjny.
Ochrona układu nerwowego wiąże się także z „ochroną” pamięci, tj. obniżeniem występowania demencji, choroby Alzheimera itp. Choroba Alzheimera wiąże się z tworzeniem blaszek beta amyloidowych, których obecność prowadzi do uszkodzenia tkanki nerwowej. W eksperymencie komórki nerwowe wystawiono na działanie 20 mikroM amyloidu, co prowadziło do wzrostu stresu oksydacyjnego i śmierci komórkowej, w ciągu 48 godzin. Jeśli jednak komórki nerwowe najpierw wystawiono na działanie ekstraktu wodnego z pornatki, a dopiero potem amyloidu, potrafiły mu się oprzeć i obniżyła się liczba martwych komórek. Pornatka obniżyła stres oksydacyjny, a ponadto także apoptozę (śmierć komórkową). Aktywowała ścieżki antyapoptotyczne. Możliwe jest więc, że pornatka mogłaby obniżyć uszkodzenie tkanki nerwowej towarzyszące chorobie Alzheimera.
Pornatka może jednak pomóc także przy depresjach, lękach i bezsenności. W kombinacji z Cordyceps militaris potrafiła u szczurów obniżyć depresję i łagodzić stany lękowe dzięki regulacji neuroprzekaźników (dopamina, serotonina) i obniżeniu stanu zapalnego.
Pornatka ingeruje także w regulację snu. W jednym badaniu szczurom podawano kwas pachymowy lub ekstrakt alkoholowy z pornatki. Funkcje mózgowe szczurów monitorowano i odkryto, że oba preparaty zwiększyły całkowity czas snu i fazę non-REM, obniżyła się liczba wybudzeń. Udało się wykazać, że ekstrakt alkoholowy moduluje aktywność senną przez układ GABAergiczny, tj. aktywuje te tłumiące ścieżki.
Nie możemy nie wspomnieć, że pornatka ma także potencjał łagodzenia dolegliwości epileptycznych. Są one związane z nadmierną aktywacją niektórych obszarów mózgu. W mysim modelu epilepsji odkryto, że triterpeny z pornatki chroniły myszy przed wywołaniem napadu epileptycznego.
Wang J., Bie M., Zhou W., Xie B., Sun Z. (2019. b). Interaction between carboxymethyl pachyman and lotus seedpod oligomeric procyanidins with superior synergistic antibacterial activity. Carbohydr. Polym. 212, 11–20. 10.1016/j.carbpol.2019.02.030
Nie A, Chao Y, Zhang X, Jia W, Zhou Z, Zhu C. Phytochemistry and Pharmacological Activities of Wolfiporia cocos (F.A. Wolf) Ryvarden & Gilb. Front Pharmacol. 2020;11:505249. Published 2020 Sep 15. doi:10.3389/fphar.2020.505249
Huang YJ, Hsu NY, Lu KH, Lin YE, Lin SH, Lu YS, Liu WT, Chen MH, Sheen LY. Poria cocos water extract ameliorates the behavioral deficits induced by unpredictable chronic mild stress in rats by down-regulating inflammation. J Ethnopharmacol. 2020 Aug 10;258:112566. doi: 10.1016/j.jep.2020.112566.
Shah funcVikash Kumar, Na Sam-Shik, Chong Myong-Soo, Woo Jae-Hoon, Kwon Yeong-Ok, Lee Mi Kyeong, Oh Ki-Wan. Poria cocos ethanol extract and its active constituent, pachymic acid, modulate sleep architectures via activation of GABAA-ergic transmission in rats. J Biomed Res 2015;16(3):84-92.https://doi.org/10.12729/jbr.2015.16.3.084
Zwiększone przyjmowanie lub tworzenie tłuszczów, genetycznie uwarunkowane choroby ingerujące w metabolizm tłuszczów wiążą się z ryzykiem zdrowotnym. Do najważniejszych należą choroby sercowo-naczyniowe (miażdżyca, wysokie ciśnienie krwi, ostre incydenty sercowe i mózgowe itp.), uszkodzenie wątroby (stłuszczenie wątroby), naruszenie funkcji układu odpornościowego itp.
Przy wykryciu podwyższonych wartości tłuszczów we krwi należy ustalić dokładną przyczynę i przywrócić wartości do normy. Czasami wystarczy zmiana stylu życia, innym razem należy wdrożyć hipolipidemiki, tj. leki obniżające tłuszcze. Ten efekt mają jednak także wiele produktów naturalnych i przynajmniej przy łagodnym podwyższeniu mogą doskonale pomóc. Pornatka była testowana na szczurach, którym podawano dietę wysokotłuszczową. To zwiększyło wartości tłuszczów we krwi, głównie triglicerydów i złego cholesterolu LDL. Podawanie pornatki jednak wszystkie wartości potrafiło obniżyć i poprawić metabolizm tłuszczów.
W innym badaniu na dietę wysokotłuszczową wystawiono myszy, z których część otrzymywała w wodzie nierozpuszczalne polisacharydy z pornatki. U myszy doszło do poprawy metabolizmu tłuszczów, ale także do poprawy wartości cukru we krwi i złagodzenia stłuszczenia wątroby. Ponadto doszło do poprawy mikroflory jelitowej, która przy zwiększonym przyjmowaniu tłuszczów jest naruszona.
Ciekawe badanie przeprowadzono na myszach, które miały deficyt apolipoproteiny E. Były karmione dietą wysokotłuszczową, co prowadziło do wzrostu tłuszczów we krwi, naruszenia metabolizmu glukozy, stresu oksydacyjnego, stanu zapalnego i zmian miażdżycowych w naczyniach. Podawanie pornatki prowadziło do obniżenia wartości tłuszczów (triglicerydów, LDL), ale także substancji zapalnych (IL-6) i stresu oksydacyjnego, a to także dzięki zwiększeniu aktywności dysmutazy ponadtlenkowej. Ponadto doszło do poprawy zmian patologicznych w aorcie.
Chociaż badania przeprowadzano tylko na zwierzętach, dają do zrozumienia, że pornatka może być dobrym pomocnikiem przy obniżaniu tłuszczów i zapobieganiu chorobom sercowo-naczyniowym.
Miao H, Zhao YH, Vaziri ND, Tang DD, Chen H, Chen H, Khazaeli M, Tarbiat-Boldaji M, Hatami L, Zhao YY. Lipidomics Biomarkers of Diet-Induced Hyperlipidemia and Its Treatment with Poria cocos. J Agric Food Chem. 2016 Feb 3;64(4):969-79. doi: 10.1021/acs.jafc.5b05350.
Shan-Shan SUN, Kai WANG, Ke MA, Li BAO, Hong-Wei LIU. An insoluble polysaccharide from the sclerotium of Poria cocos improves hyperglycemia, hyperlipidemia and hepatic steatosis in ob/ob mice via modulation of gut microbiota[J]. Chin J Nat Med, 2019, 17(1): 3-14. doi: 10.1016/S1875-5364(19)30003-2
Li W, Yu J, Zhao J, Xiao X, Li W, Zang L, Yu J, Liu H, Niu X. Poria cocos polysaccharides reduces high-fat diet-induced arteriosclerosis in ApoE-/- mice by inhibiting inflammation. Phytother Res. 2021 Apr;35(4):2220-2229. doi: 10.1002/ptr.6980.
Cukrzyca to przewlekła choroba związana z wyższymi wartościami cukru we krwi, co ma negatywny wpływ na cały organizm. Dochodzi do naruszenia naczyń, tkanek (uszkodzenie nerek, siatkówki oka, nerwów), układu odpornościowego itp.
Podczas gdy cukrzyca typu I to choroba autoimmunologiczna, przy której dochodzi do utraty produkcji insuliny, cukrzyca typu II wiąże się z nadwagą i niewłaściwym stylem życia. Tutaj nie musi być obniżona funkcja trzustki i wartości insuliny, ale insulinooporność, kiedy komórki nie reagują na insulinę. Zachowują się, jakby w organizmie brakowało insuliny.
W eksperymentach na myszach z cukrzycą typu II okazało się, że podawanie 50 mg/kg ekstraktu z pornatki obniża wartości cukru we krwi i zwiększa wrażliwość komórek na insulinę. Za ten efekt najprawdopodobniej odpowiadają głównie triterpeny.
W innym badaniu wykorzystano pornatkę w kombinacji z pochrzynem (Dioscorea opposita) u myszy przedcukrzycowych, tj. z naruszoną tolerancją glukozy, blisko powstania cukrzycy. Podawanie jednej czy drugiej rośliny i ich kombinacji przez sześć tygodni obniża glukozę na czczo, ponadto uchwycono także efekt przeciwzapalny.
Li TH, Hou CC, Chang CL, Yang WC. Anti-Hyperglycemic Properties of Crude Extract and Triterpenes from Poria cocos. Evid Based Complement Alternat Med. 2011;2011:128402. doi:10.1155/2011/128402
Lee, H. C., Cheng, W. Y., Huang, B. E. T. G., Hsu, Y. H., & Huang, S. Y. (2014). Anti-inflammatory and hypoglycemic efficacy of Poria cocos and Dioscorea opposita in prediabetes mellitus rats. RSC Advances, 4(98), 55649-55657. https://doi.org/10.1039/c4ra10539g
Zmiany pigmentacji skóry mogą być estetycznie nieprzyjemne. Chodzi o zmiany w produkcji melaniny przez melanocyty. Jeśli te komórki są stymulowane, mogą produkować więcej melaniny i dochodzi do powstania ciemniejszych miejsc. W badaniu in vitro na melanocytach pornatka obniżała produkcję melaniny. Dalej dodano ją do kremu, który u ochotników poprawił odcień skóry, rozjaśnił ją.
Lee H, Cha HJ. Poria cocos Wolf extracts represses pigmentation in vitro and in vivo. Cell Mol Biol (Noisy-le-grand). 2018 Apr 30;64(5):80-84.
Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej
Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania
Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych
Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej
Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy
Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
