Qi jest siłą napędową naszego organizmu. Qi zazwyczaj tłumaczymy jako „energia”. Jest aktywatorem funkcji, źródłem ciepła naszego organizmu, jej część yang tworzy ochronną powłokę wokół nas i jest częścią naszej odporności, reguluje przepływ krwi i utrzymuje krew w układzie naczyniowym, odpowiada za przemianę materii, czyli działanie naszego metabolizmu i dostarcza naszemu ciału substancje odżywcze, które wspierają jego funkcjonowanie i regenerację.
Na jakość naszej Qi ma wpływ zarówno jakość i siła esencji, którą przejęliśmy od swoich przodków, jak i jakość pożywienia, które przyjmujemy, oraz jakość powietrza, którym oddychamy. A także siła organów, które Qi z pożywienia i powietrza wytwarzają.
Jeśli mówimy o niedoborze Qi, to zazwyczaj mamy na myśli niedobór Qi Śledziony. Niemniej jednak Qi może brakować również w większości innych organów – w Płucach, wtedy gorzej nam się oddycha, w Nerkach, wtedy mamy problem z nietrzymaniem moczu, w Sercu, wtedy możemy mieć problem z arytmiami itd.
Qi Śledziony (nasze trawienie) służy do przemiany pożywienia na Qi i krew, co jest w zasadzie paliwem naszego organizmu. Jeśli ta jej funkcja jest osłabiona, nasz organizm podupada.
Człowiek z niedoborem Qi bywa zmęczony i wyczerpany, bywa zmęczony po jedzeniu, a także blady, cierpi na brak apetytu, skłonność do rzadkiego stolca lub biegunek, miękki stolec, wzdęcia, łatwe przybieranie na wadze i/lub nadmierne chudnięcie, ochotę na słodycze, upławy ginekologiczne, obniżoną odporność i tendencję do częstych przeziębień, awersję do zimna, zadyszkę, krótki oddech, obniżony popęd seksualny, brak siły w kończynach, pobolewanie głowy związane ze zmęczeniem, łatwo pojawiające się siniaki, tendencję do rozmyślania i obaw itd.
Jadłospis przeznaczony do wzmocnienia Qi Śledziony kładzie nacisk na smaczne, proste dania składające się z relatywnie małej ilości składników. Podstawą tego jadłospisu są węglowodany złożone uzupełnione małą ilością wysokowartościowych protein (białek) i lekko ugotowanych warzyw. Aby uzyskać najwyższej jakości Qi z diety, same posiłki muszą być świeże i pełne życia oraz muszą cieszyć nie tylko język, ale i oko. Miejscowo uprawiane sezonowe produkty mają najlepsze Qi.
Chociaż każdy posiłek należy poddać obróbce termicznej, nie zalecamy zbędnego rozgotowywania aż do konsystencji papki. W zależności od rodzaju produktu zazwyczaj wystarczy lekkie gotowanie, po którym jedzenie pozostanie jeszcze trochę chrupiące. Warzywa liściaste i delikatne, takie jak na przykład brokuły czy fasola, wystarczy lekko obgotować, podczas gdy warzywa korzeniowe i ziarna zachowają kształt, strukturę i Qi nawet po długim, powolnym gotowaniu.
Proces trawienia pokarmu zaczyna się już w ustach, dlatego należy pożywienie dokładnie przeżuć i powoli delektować się nim. Jedzenie musi sprawiać człowiekowi przyjemność. Rygorystyczne czy monotonne diety szkodzą Śledzionie.
Już samo przygotowanie może mieć znaczący wpływ na ogólną jakość Qi i dobroczynne działanie jedzenia. Nie trzeba podkreślać, że potrawy przygotowywane z miłością i przyjemnością smakują lepiej niż te zakupione w sklepach lub przygotowywane w pośpiechu czy z niechęcią. To często kamień obrazy, ponieważ nie każdy lubi gotować lub ma na to czas. Jednak poświęcenie czasu i wysiłku na własne odżywianie jest samo w sobie ważną częścią procesu leczniczego. Na wzmacnianie Śledziony możecie bowiem sami aktywnie wpływać, rezerwując sobie w weekendy czas na przygotowanie gęstych i pożywnych zup, wywarów warzywnych i mięsnych oraz sosów z duszonego mięsa i warzyw. Dodatkowo poprawicie sobie tym samopoczucie psychiczne, co również służy Śledzionie.
Tak: wszystkie gotowane i ciepłe posiłki, długie powolne gotowanie; zupy, wywary warzywne i mięsne oraz sosy z duszonego mięsa czy warzyw; dokładne żucie; proste kombinacje kilku niewielu składników; mniejsze porcje częściej; przestrzeganie regularnych pór posiłków; dostatek węglowodanów złożonych i warzyw; mało mięsa, ponieważ duża ilość mięsa zbyt obciąża trawienie (również dlatego preferuje się wywary mięsne, które uzupełnią krew, ale nie obciążą układu trawiennego); po jedzeniu dobry jest krótki spacer lub inny niewymagający ruch
Nie: nadmierne spożycie płynów w posiłkach; przejadanie się; pomijanie posiłków i nieregularna dieta; jedzenie podczas pracy
Neutralne lub ciepłe słodkie smaki: lekkie zboża, zwłaszcza biały ryż i kleik ryżowy (congee), owies, prażony jęczmień, proso, ryż kleisty (słodki), orkisz, dynia, słodkie ziemniaki, seler, kabaczek, marchew, kukurydza, pasternak, ciecierzyca, czarna fasola, bataty, jamy, groch, orzechy włoskie, kompot, kurczak, wołowina, jagnięcina, wątróbka, nerki, makrela, tuńczyk, anchois
Ostre smaki (ale w małej ilości): cebula, por, czosnek, brukiew, papryka, świeży imbir, cynamon, gałka muszkatołow, koper włoski, przyprawy kuchenne
Złożone słodkie smaki (ale w małej ilości): melasa, daktyle, syrop ryżowy, słód jęczmienny, cukier palmowy.
W okresie zimowym możemy mieć dietę lekko pikantną, która rozgrzeje i poruszy energię.
Niegotowane i surowe produkty o chłodnej naturze: sałaty, surowe owoce (całe i wyciśnięty sok, zwłaszcza z cytrusów), pszenica, kiełki i pędy zbóż, surowe warzywa, pomidory, szpinak, boćwina (szpinak rzymski), tofu, wodorosty, sól, nadmierna ilość słodkich potraw i skoncentrowane słodziki, brązowy ryż, antybiotyki, witamina C (w ilości większej niż 1-2 gramy dziennie), piwo
Produkty zatrzymujące i wytwarzające wilgoć: lody i produkty mleczne (oprócz małej ilości masła i jogurtu), cukier, czekolada, orzechy i nasiona (z wyjątkiem orzechów włoskich), masła orzechowe
Jeśli musimy wzmocnić Qi Śledziony, wtedy:
Łatwo przyswajalne węglowodany zawarte na przykład w białym ryżu, owsie i skrobiowych warzywach korzeniowych powinny stanowić główny składnik przyjmowanego pożywienia, około 40-60%. Reszta powinna składać się z gotowanych zielonych, czerwonych i żółtych warzyw (30-40%) i małego udziału (około 10-20%) wysokiej jakości protein. Jest to szczególnie ważne w początkach leczenia. W miarę jak Śledziona zacznie się wzmacniać, można oczywiście dodawać kolejne elementy. Niemniej jednak w przypadku większego zawilgocenia należy uważnie pilnować objętości przyjmowanych węglowodanów. Jeśli Śledziona już się wzmocniła lub przebywamy w gorącej strefie klimatycznej, można dodać także mniejszą ilość warzyw liściastych (na kanapkach itd.).
Jak przygotowywać wywary wzmacniające Qi?
Bulion zbożowy
Ma działanie rewitalizujące, wspiera trawienie, detoksykuje jelita oraz uspokaja i wspiera działanie żołądka. Można go pić ciepły każdego ranka na czczo lub przed każdym posiłkiem. Rozgrzeje żołądek i ustawi nasze trawienie na temperaturę roboczą.
Wywar zbożowy gotujemy zawsze z całego ziarna i nie używamy płatków. Jeśli odwar podajemy dzieciom młodszym niż 3 lata, wtedy ziarno zmiel grubo w młynku, namocz dzień przed gotowaniem, a potem gotuj. Będzie bardzo dobrze przyswajalny. Ta obróbka jest odpowiednia także dla ludzi z problematycznym trawieniem, zespołem jelita drażliwego lub refluksem.
Czego potrzebujemy: 2 łyżki stołowe zboża, 1 l wody, szczyptę soli, (szczyptę szafranu lub kurkumy – nie jest konieczne).
Jak to zrobić: zboże z wodą doprowadzamy do wrzenia, zmniejszamy ogień i gotujemy 2 godziny. Potem jemy każdego dnia na czczo 1 miseczkę. Możemy wzbogacić szczypiorkiem lub zieloną natką.
Wywar warzywny
Wspiera tworzenie płynów i może być używany w okresie letnim jako świetne orzeźwienie. Do wywaru warzywnego możesz dodać świeże warzywa, które albo sparzysz gorącym wywarem, albo poddusisz i dodasz do wywaru.
Czego potrzebujemy:mieszankę warzyw korzeniowych (marchew, seler, pietruszka, zielone natki szczypiorku, pora lub lubczyku), sól, 1 liść laurowy, 4 ziarna pieprzu.
Jak to zrobić:warzywa oczyszczamy i kroimy drobno, zielone natki myjemy i rwiemy, wkładamy do osolonej wody i doprowadzamy do wrzenia, zmniejszamy ogień i gotujemy 30 minut. Odcedzamy, rozgotowane warzywa wyrzucamy. Do wywaru wrzucamy nowe warzywa pokrojone drobno, wkładamy zielone natki i podajemy. Wywar warzywny możemy spożywać samodzielnie przy uczuciu wysuszenia, zaparciach itp. Do wywaru warzywnego możemy ugotować zboża lub serwować go na przykład z jajkiem na twardo, które pokroiliśmy na ćwiartki, na 1 porcję wystarczy ½ jajka.
Wywary mięsne
Wywary mięsne zawsze służyły do wspierania witalności, regeneracji po chorobach gorączkowych, zmęczeniu, niedokrwistości i wychudzeniu. Aby uzyskać cenne substancje z mięsa, trzeba je gotować co najmniej 4 do 6 godzin na wolnym ogniu i nie używać szybkowaru. Ważne jest również gotowanie wywaru z mięsa z kością, z obrzynków itp. Gdy będziesz gotować mięso bez kości, wywar stanie się silnie kwasotwórczy. Najcenniejsze w wywarze są kości, a nie samo mięso. Dlatego do jego przygotowania najlepiej nadają się szyje, żebra, ogony, kości.
Jeśli chcesz mieć zupę silniejszą, mięso włóż do zimnej wody. Jeśli potrzebujesz mieć bardziej soczyste mięso, włóż je do gorącej wody. Piany nie zbieraj, to cenne białka.
Czego potrzebujemy: woda, sól, kości z mięsem, zielone zioła, por, szczypiorek, marchew, seler, pietruszka korzeń, ząbek czosnku, 4 plasterki świeżego imbiru, liść laurowy, pieprz ziarnisty, sól.
Jak to zrobić: do wody wkładamy kości z mięsem, umyte i pokrojone warzywa, których nie obieramy. 1 marchew, plaster selera, pietruszkę, natkę pora lub cebuli, przyprawy i doprowadzamy do wrzenia ze szczyptą soli. Gotujemy przynajmniej 6 do 8 godzin na małym ogniu. Wywar przecedzamy i zostawiamy do wystygnięcia, mięso obieramy i kroimy do wywaru. Zupę doprowadzamy do wrzenia i dodajemy drobno pokrojone warzywa, zupę zdejmujemy z ognia i przykrywamy pokrywką, a warzywa zostawiamy, aby doszły. Jako dodatek używamy ryżu, makaronu ryżowego, jajka, kaszy pęczak, które ugotujemy osobno i wkładamy do wystudzonej zupy.
Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej
Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania
Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych
Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej
Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy
Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
