Chińska fitoterapia (leczenie ziołami lub lepiej ziołolecznictwo) jest prawdopodobnie najbardziej wyrafinowanym naturalnym systemem leczniczym na świecie. Stosowanie receptur ziołowych opiera się na głęboko systematycznej nauce o przyczynach chorób i wynikającym z niej systemie diagnostyki. A proszę sobie wyobrazić, że tak doskonałą wiedzę starożytni Chińczycy posiadali już ponad 3 000 lat temu.
W przeciwieństwie do zachodniego ziołolecznictwa, chińskie zioła stosuje się w większości przypadków w mieszankach (kombinacje wielu ziół) i nazywamy je recepturami. Receptury zawierają zazwyczaj około 5-15 ziół. I nie tylko ziół. Medycyna chińska wykorzystuje do leczenia różne inne składniki - części roślin i drzew, minerały i skały, różne produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak np. małże czy cykady itp. Poszczególne składniki określa się wspólną nazwą Yao (czytamy jao). Wyraz Yao możemy przetłumaczyć jako „zioła lecznicze”.
Ważną grupą chińskiej fitoterapii są grzyby lecznicze. Pod wieloma względami mają one wyjątkową pozycję wśród ziół. Chociażby tym, że częściej stosuje się je samodzielnie.
Istnieją już gotowe tradycyjne receptury, które stosuje się w konkretnych problemach zdrowotnych. Jest ich tysiące i są stosowane od tysięcy lat. Jeśli jednak odwiedzisz terapeutę tradycyjnej medycyny chińskiej, który przeprowadzi diagnostykę twojego stanu, prawdopodobnie zmodyfikuje tradycyjną recepturę, dokładnie według przyczyn twoich problemów – przygotuje dla ciebie mieszankę ziołową „na miarę”.
Form jest kilka. Skupię się na tych najbardziej znanych i najczęściej stosowanych.
a, Forma odwarów
Ta forma wykorzystuje suszone zioła lecznicze, które miesza się według konkretnej receptury, tzw. Tang. Tang tłumaczy się jako zupa. Odwary Tang są zazwyczaj bardzo skoncentrowane i wyraziste w smaku.
Dzienna dawka wynosi zazwyczaj od 100-150 g suszonych ziół leczniczych. Mieszankę ziół moczy się w około pół litra zimnej wody i gotuje przez około pół godziny na małym ogniu. Następnie odwar odcedza się i pije.
Resztę ziół można następnego dnia użyć ponownie i przygotować z nich tzw. „drugi wywar”.
Niektórzy terapeuci stosują jeszcze trzecie gotowanie, tzw. „trzeci wywar”, jednak zioła gotowane po raz trzeci nie są już zbyt silne.
b, Forma nalewek
Receptura złożona z poszczególnych ziół leczniczych maceruje się przez miesiąc w około 40% alkoholu. Następnie odcedza się ją i jest gotowa do użycia. Zazwyczaj nalewki z chińskich ziół leczniczych nie są dalej rozcieńczane, jak to jest w zwyczaju w zachodnim ziołolecznictwie.
Nalewki dawkuje się według wagi. Ile kilogramów waży człowiek, tyle kropel powinien przyjmować dziennie.
Jeśli ważysz 60 kg, to dzienna dawka wynosi 60 kropel i zaleca się podzielić ją na dwie dawki: 30 kropel rano i 30 kropel wieczorem. Więcej o nalewkach znajdziesz w Google, wpisując „chińskie nalewki ziołowe”.
Nalewki są nieco słabsze niż odwary Tang. Co nie musi być złe (jak wiemy z grzybów leczniczych, więcej w medycynie chińskiej nie zawsze znaczy lepiej). Macerowanie w alkoholu nadaje nalewkom dość silną dynamikę, a jedną z zalet jest to, że ich działanie zaczyna się już w jamie ustnej.
c, Forma tabletek Pian
Trzecią formą są tabletki Pian, które produkuje się poprzez sprasowanie ekstraktów z ziół. Zazwyczaj chodzi o koncentrację 5:1. Tzn., że są 5x słabsze niż forma odwaru Tang. Zaletą jest ich łatwe stosowanie. Zazwyczaj stosuje się 3 x dziennie 4 tabletki, ale zawsze zależy to od konkretnego producenta.
d, Forma kulek Wan
To forma, w której z ziół leczniczych najpierw przygotowuje się odwar, który następnie przez gotowanie i suszenie jest koncentrowany. Powstały proszek miesza się z miodem i formuje małe kulki. Zazwyczaj stosuje się 3 x dziennie 8 kulek i ponownie zależy to od konkretnego producenta.
e, Forma syropów
Niektórzy producenci stosują również receptury ziół leczniczych rozmieszane w soku winogronowym. Tak powstała receptura jest odpowiednia głównie dla dzieci, ponieważ słodki smak przynajmniej częściowo przykrywa wyrazisty smak chińskich ziół.
W pierwszej fazie produkcji suszone zioła i grzyby danej receptury gotuje się w wodzie pod wysokim ciśnieniem (jest to tradycyjny sposób produkcji). Tylko w ten sposób dochodzi do pełnego połączenia substancji czynnych poszczególnych składników. Teoria chińskiej fitoterapii mówi, że przez gotowanie powstają nowe składniki czynne. Dotyczy to również wyżej wymienionych odwarów.
W drugiej fazie następuje proces ekstrakcji, dzięki czemu dochodzi do zwiększenia koncentracji substancji czynnych. Dlatego nie trzeba stosować wysokich dawek syropu, aby osiągnąć pożądany efekt.
Powstały ekstrakt jest na końcu w niższych temperaturach mieszany z syropem glukozowym.
3-7 lat: 1-2x 5 ml dziennie
od 7 lat: 2-4x 5 ml dziennie
Bardzo często dostaję pytanie, jak długo stosować mieszanki ziołowe, aby pojawił się pożądany efekt dla stanu zdrowia? To bardzo indywidualne i zależy od wielu okoliczności. Zależy od wieku pacjenta, od powagi problemów, od typu i siły choroby, od witalności danego człowieka itd.
Ogólnie mówię: „Wytrzymajcie 2-3 miesiące”. Do tego czasu musi być widoczny jakiś efekt. Przynajmniej poprawa stanu. Czasami ludzie obserwują poprawę w ciągu kilku dni. Czasami jednak to trwa.
Jeśli chodzi o czas leczenia, to grzyby lecznicze można stosować długoterminowo. Spokojnie nawet latami. Jednak człowiek musi widzieć nieustannie jakiś efekt, jakąś poprawę stanu.
Jeśli chodzi o stosowanie profilaktyczne, to do tego lepsze są grzyby lecznicze, które potrafią zwiększać u człowieka zdolność adaptacji i odporności. Jeśli dziecko przygotowuje się do przedszkola i wiecie, że będzie od razu chore, to jest to przypadek, kiedy grzyby dobrze jest stosować już wcześniej. Lub ludzie, którzy przeszli chorobę onkologiczną, dla nich odpowiednie jest robienie 1-2x w roku kuracji z grzybów leczniczych. Wspomóc swoją witalność i odporność.
Chińskie zioła kupujcie od sprawdzonych dostawców, którzy swoje produkty dają regularnie testować. Jest niepożądane, aby zioła, które mają was leczyć, dostarczały do organizmu różne zanieczyszczenia typu metale ciężkie, pestycydy czy pleśnie.
Przy stosowaniu receptur ziołowych nie obserwuję praktycznie żadnych negatywnych skutków ubocznych. Należy jednak recepturę poprawnie wskazać, najlepiej na podstawie głębszego badania i określenia przyczyny problemu.
Rzadkie są również reakcje alergiczne. Przez swoją wieloletnią praktykę z reakcją alergiczną na grzyby spotkałem się może raz.
Zioła można stosować równolegle również z innymi lekami. Człowiek powinien jednak dokładnie wiedzieć, co robi, ponieważ tutaj może dojść do wyraźnego wpływu między poszczególnymi preparatami. Człowiek może sobie stan nawet pogorszyć. Dlatego lepiej poradzić się najpierw specjalisty czy lekarza.
Czasami spotykam się z opinią, że skoro żyjemy w Czechach, to powinniśmy stosować miejscowe zioła. Jednoznacznie zgadzam się z tą opinią. Ale…
Problem w tym, że zioła uprawiane w Chinach mają nieco inne działanie niż te czeskie. Jest to dane klimatem, geografią, może nawet genetyką. I z tymi specyficznymi działaniami liczy się w danych recepturach. Jeśli jedno zioło działałoby inaczej, to wpłynie to na działanie całej receptury. A tego terapeuta ani pacjent nie doceni.
Jest jeszcze jeden aspekt. Czasami spotykam się z opinią, czy możliwe jest leczenie Europejczyków chińskimi ziołami. Przecież są inni niż Chińczycy. To prawda, jednak za pomocą receptur wpływamy na pewne mechanizmy, pewne zasady, pewne procesy, które są w ludzkim ciele. Jest jasne, że czarnoskóry będzie miał inne nierównowagi (choroby) niż Eskimos. Ale chińskie tradycyjne receptury rozwiązują te mechanizmy, które wywołują dany problem. Tzn., będę prawdopodobnie częściej stosował inne receptury u Eskimosów, którzy są wystawieni na ciągłe zimno, a inne u czarnoskórych żyjących w strefie tropikalnej, gdzie jest ciągle wilgotno i gorąco.
Jeśli chińska fitoterapia was interesuje i chcecie dowiedzieć się o niej więcej, to oprócz mojego Wiki Zielnika możecie obejrzeć również niektóre webinary, które regularnie organizuję. Dużo informacji znajdziecie również w sekcji Artykuły czy Wideo.
Chińska fitoterapia (leczenie ziołami lub lepiej ziołolecznictwo) jest prawdopodobnie najbardziej wyrafinowanym naturalnym systemem leczniczym na świecie. Stosowanie receptur ziołowych nawiązuje do głęboko systematycznej nauki o przyczynach chorób i wynikającego z niej systemu diagnostyki. A proszę sobie wyobrazić, że tak doskonałą wiedzę starożytni Chińczycy posiadali już ponad 3 000 lat temu.
W przeciwieństwie do zachodniego zielarstwa, chińskie zioła stosuje się w większości przypadków w mieszankach (kombinacje wielu ziół) i nazywamy je recepturami. Receptury zawierają zazwyczaj około 5-15 ziół. I nie tylko ziół. Medycyna chińska wykorzystuje do leczenia różne inne składniki - części roślin i drzew, minerały i kruszce, różne produkty pochodzenia zwierzęcego, takie jak np. małże czy cykady itp. Poszczególne składniki określa się zbiorczą nazwą Yao (czytamy jao). Wyraz Yao możemy przetłumaczyć jako „zioła lecznicze”.
Ważną grupą chińskiej fitoterapii są grzyby lecznicze. Pod wieloma względami mają one wyjątkową pozycję wśród ziół. Chociażby tym, że częściej stosuje się je samodzielnie.
Istnieją już gotowe tradycyjne receptury, które stosuje się w konkretnych problemach zdrowotnych. Jest ich tysiące i również od tysięcy lat są stosowane. Jeśli jednak odwiedzisz terapeutę tradycyjnej medycyny chińskiej, który przeprowadzi diagnostykę twojego stanu, to prawdopodobnie tradycyjną recepturę zmodyfikuje, dokładnie według przyczyn twoich problemów – zestawi dla ciebie mieszankę ziołową „na miarę”.
Form jest kilka. Skupię się na tych najbardziej znanych i najczęściej stosowanych.
a, Forma odwarów
Ta forma wykorzystuje suszone zioła lecznicze, które miesza się według konkretnej receptury, tzw. Tang. Tang tłumaczy się jako zupa. Odwary Tang są zazwyczaj bardzo skoncentrowane i wyraziste w smaku.
Dzienna dawka wynosi zazwyczaj od 100 do 150 g suszonych ziół leczniczych. Mieszankę ziół moczy się w około pół litra zimnej wody i gotuje przez około pół godziny na małym ogniu. Następnie odwar odcedza się i popija.
Resztę ziół można następnego dnia użyć ponownie i przygotować z nich tzw. „drugi wywar”.
Niektórzy terapeuci stosują jeszcze trzecie gotowanie, tzw. „trzeci wywar”, jednak zioła gotowane po raz trzeci nie są już zbyt silne.
b, Forma nalewek
Receptura złożona z poszczególnych ziół leczniczych maceruje się przez miesiąc w około 40% alkoholu. Następnie odcedza się ją i jest gotowa do użycia. Zazwyczaj nalewki z chińskich ziół leczniczych nie są dalej rozcieńczane, jak to jest powszechne w zachodnim zielarstwie.
Nalewki dawkuje się według wagi. Ile kilogramów waży człowiek, tyle kropel dziennie powinien przyjmować.
Jeśli ważysz 60 kg, to dzienna dawka wynosi 60 kropel i zaleca się podzielić ją na dwie dawki: 30 kropel rano i 30 kropel wieczorem. Więcej o nalewkach znajdziesz w Google, wpisując „chińskie nalewki ziołowe”.
Nalewki są nieco słabsze niż odwary Tang. Co nie musi być złe (jak wiemy z grzybów leczniczych, więcej nie zawsze oznacza w medycynie chińskiej lepiej). Macerowanie w alkoholu nadaje nalewkom dość silną dynamikę, a jedną z zalet jest to, że ich działanie zaczyna się już w jamie ustnej.
c, Forma tabletek Pian
Trzecią formą są tabletki Pian, które produkuje się poprzez sprasowanie ekstraktów z ziół. Zazwyczaj chodzi o koncentrację 5:1. Tzn., że są 5 razy słabsze niż forma odwaru Tang. Zaletą jest ich łatwe stosowanie. Zazwyczaj przyjmuje się 3 razy dziennie po 4 tabletki, ale zawsze zależy to od konkretnego producenta.
d, Forma kuleczek Wan
To forma, w której z ziół leczniczych najpierw przygotowuje się odwar, który następnie poprzez gotowanie i suszenie jest koncentrowany. Powstały proszek miesza się z miodem i modeluje małe kuleczki. Zazwyczaj przyjmuje się 3 razy dziennie po 8 kuleczek i ponownie zależy to od konkretnego producenta.
e, Forma syropów
Niektórzy producenci stosują również receptury ziół leczniczych rozmieszane w soku winogronowym. Tak powstała receptura jest odpowiednia głównie dla dzieci, ponieważ słodki smak przynajmniej częściowo przykrywa wyrazisty smak chińskich ziół.
W pierwszej fazie produkcji suszone zioła i grzyby danej receptury gotuje się w wodzie pod wysokim ciśnieniem (jest to tradycyjny sposób produkcji). Jedynie w ten sposób dochodzi do pełnego połączenia substancji czynnych poszczególnych składników. Teoria chińskiej fitoterapii mówi, że podczas gotowania powstają nowe składniki aktywne. Dotyczy to również wyżej wymienionych odwarów.
W drugiej fazie następuje proces ekstrakcji, dzięki czemu dochodzi do zwiększenia koncentracji substancji czynnych. Dlatego nie trzeba przyjmować wysokich dawek syropu, aby osiągnąć pożądany efekt.
Powstały ekstrakt na koniec w niższych temperaturach miesza się z syropem glukozowym.
3-7 lat: 1-2x 5 ml dziennie
od 7 lat: 2-4x 5 ml dziennie
Bardzo często dostaję pytanie, jak długo stosować mieszanki ziołowe, aby pojawił się pożądany efekt dla stanu zdrowia? To bardzo indywidualne i zależy od wielu okoliczności. Zależy od wieku pacjenta, od powagi problemów, od typu i siły choroby, od witalności danego człowieka itd.
Ogólnie mówię: „Wytrzymajcie 2-3 miesiące”. Do tego czasu musi być widoczny jakiś efekt. Przynajmniej poprawa stanu. Czasami ludzie obserwują poprawę w ciągu dni. Czasami jednak to trwa.
Jeśli chodzi o czas leczenia, to grzyby lecznicze można stosować długoterminowo. Spokojnie nawet latami. Jednak człowiek musi stale widzieć jakiś efekt, jakąś poprawę stanu.
Jeśli chodzi o stosowanie profilaktyczne, to do tego lepsze są grzyby lecznicze, które potrafią zwiększać u człowieka zdolność adaptacji i odporności. Jeśli dziecko wybiera się do przedszkola i wiecie, że będzie od razu chore, to jest to przypadek, kiedy grzyby dobrze jest stosować już wcześniej. Lub ludzie, którzy przeszli chorobę onkologiczną, dla nich odpowiednie jest robienie 1-2 razy w roku kuracji z grzybów leczniczych. Aby wesprzeć witalność i odporność.
Chińskie zioła kupujcie od sprawdzonych dostawców, którzy swoje produkty regularnie testują. Jest niepożądane, aby zioła, które mają was leczyć, dostarczały do organizmu różne zanieczyszczenia typu metale ciężkie, pestycydy czy pleśnie.
Przy stosowaniu receptur ziołowych nie obserwuję praktycznie żadnych negatywnych skutków ubocznych. Należy jednak recepturę prawidłowo wskazać, najlepiej na podstawie głębszego badania i określenia przyczyny problemu.
Rzadkie są również reakcje alergiczne. Przez moją wieloletnią praktykę z reakcją alergiczną na grzyby spotkałem się może raz.
Zioła można stosować równolegle z innymi lekami. Człowiek powinien jednak dokładnie wiedzieć, co robi, ponieważ tutaj może dojść do wyraźnego wpływu między poszczególnymi preparatami. Człowiek może sobie nawet pogorszyć stan. Dlatego lepiej najpierw poradzić się specjalisty lub lekarza.
Czasami spotykam się z opinią, że skoro żyjemy w Czechach, to powinniśmy stosować lokalne zioła. Jednoznacznie zgadzam się z tą opinią. Ale…
Problem w tym, że zioła uprawiane w Chinach mają nieco inne działanie niż te czeskie. Jest to spowodowane klimatem, geografią, może też genetyką. I z tymi specyficznymi działaniami liczy się w danych recepturach. Gdyby jedno zioło działało inaczej, wpłynęłoby to na działanie całej receptury. A tego terapeuta ani pacjent nie doceni.
Jest jeszcze jeden aspekt. Czasami spotykam się z opinią, czy można leczyć Europejczyków chińskimi ziołami. Przecież są inni niż Chińczycy. To prawda, jednak za pomocą receptur wpływamy na pewne mechanizmy, pewne zasady, pewne procesy, które są w ludzkim ciele. Jest jasne, że czarnoskóry będzie miał inne nierównowagi (choroby) niż Eskimos. Ale chińskie tradycyjne receptury rozwiązują te mechanizmy, które wywołują dany problem. Tzn., będę prawdopodobnie częściej stosował inne receptury u Eskimosów, którzy są wystawieni na ciągłe zimno, a inne u czarnoskórych żyjących w strefie tropikalnej, gdzie jest stale wilgotno i gorąco.
Jeśli chińska fitoterapia was interesuje i chcecie dowiedzieć się o niej więcej, to oprócz mojego Wiki Zielnika możecie obejrzeć również niektóre webinary, które regularnie organizuję. Dużo informacji znajdziecie również w sekcji Artykuły czy Wideo.
Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej
Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania
Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych
Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej
Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy
Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
