Czeska nazwa: soplówka jeżowata

Chińska nazwa: Hou Tou Gu 猴头菇

Japońska nazwa: Yamabushitake

O Hericium

Hericium erinaceus (soplówka jeżowata, niem. Igel-Stachelbart, jap. Yamabushitake, chiń. Hou Tou Gu, ang. Lion´s Mane/Bearded Hedgehog – lwia grzywa) to saprofit, ewentualnie łagodny pasożyt, tzn. wykorzystuje drzewo, na którym rośnie, dla własnych korzyści. Na pniach zranionych lub martwych drzew tworzy owocniki. Są one całkowicie unikalne i niepowtarzalne. Owocnik jako taki ma kulisty kształt, najczęściej średnicę od 7 do 15 cm, a odchodzą od niego miękkie wyrostki (kolce), które tworzą ową „lwią grzywę”, mogące powiększyć owocnik nawet do 40 cm. Hericium możemy znaleźć w Azji, Europie i Ameryce Północnej. Jak dotąd nie znaleziono go na kontynencie afrykańskim. W wolnej przyrodzie jego występowanie jest jednak rzadkie i znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych. Możliwa jest jednak sztuczna uprawa Hericium do celów komercyjnych, tworzenia suplementów diety oraz konsumpcji. Hericium jest pod tym względem bardzo poszukiwane, ponieważ w odróżnieniu od innych grzybów pozbawione jest pewnej goryczy i cierpkości. Ma więc słodkawy, bardzo delikatny smak. Jako lekarstwo Hericium stosowane jest od długich tysiącleci. Istnieją dowody na to, że używali go starożytni Chińczycy, a także Indianie Ameryki Północnej. W starożytnych Chinach Hericium wykorzystywano zwłaszcza ze względu na jego zdolność do harmonizowania żołądka i śledziony – uciski, bóle i pieczenie w obszarze żołądka, problemy trawienne, zgaga, cofanie się soków żołądkowych, nudności, odbijanie, nieświeży oddech, papkowate stolce, wzdęcia, wrzody żołądka itp. Starożytni chińscy i japońscy lekarze potrafili wykorzystać jego funkcję An Shen (uspokojenie ducha) i znali również jego korzystny wpływ na wzmocnienie funkcji mózgowych, np. przy demencji.

Indianie używali proszku z Hericium do tamowania krwawień.

Do książek przyrodniczych Hericium trafiło dopiero w XVIII wieku, a to dzięki J. B. F. Bulliardowi, który nadał mu nazwę Hydnum erinaseus. Za swoją obecną nazwę grzyb zawdzięcza Ch. H. Persoonowi, który w 1797 roku zmienił ją na Hericium erinaceus.

O Hericium mówi się dziś „naturalne pożywienie neuronów”. Hericium jest bowiem obecnie przedmiotem wielu badań, które analizują wpływ Hericium (a konkretnie jednego z jego składników, którym jest fitosterol erinacyna) na jego zdolność do stymulowania produkcji NGF (czynnika wzrostu nerwów). Niski poziom NGF ma wpływ na powstawanie choroby Alzheimera czy demencji. NGF to białko, które stymuluje wzrost i różnicowanie komórek nerwowych. Jest niezbędne do regeneracji uszkodzonych neuronów w tkance mózgowej (np. przy chorobie Alzheimera). NGF według najnowszych badań poprawia przeżywalność ludzi po przebytym zawale serca. Zmniejsza również ryzyko niewydolności serca.

Naukowcy z włoskiej Pawii w kwietniowym numerze czasopisma Psychoneuroendocrinology opublikowali swoje badanie na temat neurobiologii romantycznej miłości. Obserwowali stężenia substancji neurotroficznych w krwiobiegu osób, które były świeżo zakochane i porównywali je z wartościami zmierzonymi u „zdrowych” grup kontrolnych (osoby bez partnera lub żyjące w długotrwałym związku partnerskim). Odkryli, że w żyłach zakochanych płynie prawie dwukrotnie większa ilość czynnika wzrostu nerwów (NGF), a poziom tego czynnika wzrasta wraz z intensywnością zakochania. W związku z tym nasuwa się wścibskie pytanie, czy zwiększone występowanie tego białka w krwiobiegu nie może być skutkiem jego ostrego niedoboru w tkance mózgowej, co tłumaczyłoby wiele objawów towarzyszących intensywnemu zakochaniu. Zakochanych może pocieszyć fakt, że to hipotetyczne „uszkodzenie” mózgu nie jest prawdopodobnie trwałe, ponieważ wspomniane badanie wykazało, że poziom NGF po 12-24 miesiącach związku partnerskiego wraca do normalnego poziomu.

Charakterystyka według tradycyjnej medycyny chińskiej

Si Qi (natura): neutralna

Wu Wei (smak): słodki, mdły

Gui Jing (tropizm): śledziona, żołądek, serce (według innych źródeł + wątroba, nerki lub wszystkie obiegi)

Główne efekty według tradycyjnej medycyny chińskiej:

• wzmacnia żołądek i reguluje jego Qi
• uzupełnia śledzionę i wspomaga trawienie
• uspokaja ducha Shen i wzmacnia pracę mózgu
• działa na wszystkie układy narządów

Efekty według tradycyjnej medycyny chińskiej szczegółowo:

1, Problemy trawienne

• według tradycyjnej medycyny chińskiej Hericium ma zdolność harmonizowania żołądka i trawienia, a jednocześnie potrafi chronić i łagodzić błony śluzowe
• stosuje się je więc do regulacji problemów żołądkowych i jelitowych, zwłaszcza przy zapaleniach żołądkowo-jelitowych, takich jak przewlekłe nieżyty żołądka, wrzody żołądka lub dwunastnicy, zgaga, refluks
• poprawia trawienie
• chodzi o stany, które chiński lekarz określiłby jako gorąco w żołądku
• żołądek jest narządem, który jest wrażliwy na gorąco, ma tendencję do przegrzewania się
• jeśli często jemy ogniste, ostre, przyprawione potrawy, smażone potrawy lub hołdujemy alkoholowi, to żołądek łatwo się przegrzewa i tworzy problemy, o których wspomniałem
• to gorąco może powstać również z przejadania się, kiedy pokarm zaczyna się kumulować i jak kompost przegrzewać
• i oczywiście tutaj mogą mieć wpływ wątroba, która przy stresie emocjonalnym również się rozgrzewa, i tę gorącość często przenosi na żołądek
• Hericium nie jest aż tak silne we wzmacnianiu śledziony, niemniej jednak dzięki wyżej wymienionym efektom jest w stanie znacząco poprawić trawienie
• Hericium wspiera również regenerację i nawilżanie błon śluzowych, głównie w przewodzie pokarmowym
• jeśli rozwiązujemy za pomocą Hericium problemy trawienne, to lepiej jest użyć go w formie proszku. Ekstrakt 30% byłby bardziej odpowiedni, gdybyśmy potrzebowali poskromić namnożone patogeny, np. Helicobacter pylori, który powoduje dyskomfort trawienny.

2, Problemy neurologiczne i psychiczne

• drugi obszar, gdzie możemy użyć Hericium, to problemy neurologiczne i psychiczne
• Hericium można więc stosować w stanach takich jak demencja, choroba Alzheimera, choroba Parkinsona, stwardnienie rozsiane, neuropatia czy neurastenia
• Hericium często w tych przypadkach łączy się z grzybem leczniczym Reishi lub z nalewką Xiao Yi Qi Er Gui Tang
• Hericium wspiera również funkcje umysłowe, pamięć, zdolność koncentracji
• wraz z Reishi podaje się je również przy problemach z bezsennością
• poprawia funkcjonowanie układu nerwowego
• Hericium jest również odpowiednie przy obciążeniu stresem 
• głównie przy somatyzacji stresu objawiającej się w obszarze żołądka
• można je więc stosować na wszystko, co pogarsza się pod wpływem stresu – uciski wokół żołądka lub na klatce piersiowej, motyle w obszarze żołądka, gula w gardle, uczucie wewnętrznego drżenia, napięcia, rozpierania, zespół napięcia przedmiesiączkowego, niepokój, drażliwość, nieregularny cykl
• działa również w niektórych stanach depresyjnych i stanach lękowych
• w podobnych przypadkach zazwyczaj podaje się je z jakąś mieszanką ziołową, która potrafi uwalniać stagnację wątroby – np. Xiao Yao San

3, Działanie immunomodulacyjne i przeciwnowotworowe Hericium

• podobnie jak inne grzyby, Hericium ma wyraźne działanie immunomodulacyjne i przeciwnowotworowe, stosuje się je przy nowotworach górnej i środkowej części przewodu pokarmowego oraz wątroby
• często stosuje się je, jeśli trzeba regulować namnożone mikroorganizmy w obszarze przewodu pokarmowego, np. Helicobacter pylori

Rzadsze zastosowanie Hericium:

• podobnie jak inne grzyby, Hericium można stosować do harmonizacji cholesterolu, tłuszczów i cukrów we krwi
• ma działanie hepatoprotekcyjne, chroni i regeneruje wątrobę
• ma działanie przeciwzakrzepowe
• pomaga chronić chrząstki stawowe
• stosuje się je przy wielolekoopornym gronkowcu złocistym

Dawkowanie:

podobnie jak w przypadku innych grzybów zalecam 5 dni stosowania i 2 dni przerwy

zwłaszcza jeśli rozwiązuje się problemy związane z układem odpornościowym

a, forma suszona

• 1g dziennie – najlepiej zmielony na bardzo drobny proszek
• chodzi raczej o dawkę profilaktyczną
• można dodawać go również do jedzenia

b, proszek

• 2x dziennie łyżeczka do herbaty
• chodzi raczej o dawkowanie profilaktyczne

c, ekstrakt

• zależy od stężenia ekstraktu
• w gabinecie stosuję zazwyczaj ekstrakty 30% i 50%
• przy większości dolegliwości stosuję ekstrakty 30%
• 50% Reishi podaję tylko w stanach dużego wyczerpania lub przy dolegliwościach alergicznych
• można dodawać go również do jedzenia
• przy dolegliwościach lepiej jest stosować go na czczo, tzn. minimalny odstęp od jedzenia to pół godziny przed posiłkiem lub godzinę po posiłku
• dawka profilaktyczna 1g dziennie
• łagodne dolegliwości 2g dziennie
• wyraźniejsze dolegliwości 3-5g dziennie

d, nalewka

• dawkuje się według wagi
• zazwyczaj podaje się tyle kropel, ile waży człowiek
• tę dzienną dawkę dzieli się na pół, połowę stosuje się rano, a połowę w południe

Przeciwwskazania i znane interakcje lekowe:

• nie są znane

Substancje czynne w Hericium

Grzyby mają wiele efektów, co wynika z faktu, że zawierają wiele biologicznie aktywnych, skutecznych substancji. Niektóre z nich wymienimy w dalszym tekście.

Związki cukrowe, polisacharydy

Polisacharydy i sacharydy są w grzybach najbardziej reprezentowane, są obecne głównie w błonach komórek grzyba. W zależności od składu, rozgałęzienia, masy cząsteczkowej mają różne efekty, opisuje się działanie przeciwnowotworowe, przeciw stresowi oksydacyjnemu, stymulujące odporność itp.

Polisacharydy w Hericium tworzą z jednej strony błonnik surowy, nierozpuszczalny w wodzie, który nie trawi się i jest pożywieniem dla naszych bakterii jelitowych, sprzyja im. Dalej są to polisacharydy, które wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Do biologicznie najważniejszych należą glukany. Hericium zawiera zarówno rozgałęzione glukany β-1,3, jak i β-1,6. Do glukanów należą również galaktoksyloglukany. Przy omawianiu polisacharydów nie możemy zapomnieć o polisacharydzie HPB-3, który składa się z fukozy, d-glukozy i d-galaktozy, oraz o HEPF3 złożonym głównie z galaktozy i fukozy.

Oprócz złożonych sacharydów w Hericium znajdują się również pojedyncze sacharydy, tj. cukry, chodzi głównie o ramnozę, glukozę, galaktozę, arabitol, a także mannitol, który stosuje się w praktyce klinicznej jako diuretyk, tj. wspomaga wydalanie płynów z organizmu z moczem.

Glikoproteiny (związki sacharydów i białek)

Z Hericium naukowcy wyekstrahowali również glikoproteiny, które mogą stymulować układ odpornościowy i zapobiegać wzrostowi nowotworów. Jedną z najważniejszych jest HEG-5.