Łacińska nazwa: Pleurotus ostreatus
Czeska nazwa: hlíva ústřičná
Chińska nazwa: Ping Gu
Japońska nazwa: Hiratake
Boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus, oyster mushroom, hira take) należy do grzybów nadrzewnych, tj. grzybów, które wykorzystują drewno gospodarza jako źródło składników odżywczych. Boczniak nie zabija swojego gospodarza, ani go znacząco nie osłabia. Boczniak preferuje drzewa liściaste, pniaki, powalone gałęzie. Nazwę boczniak zawdzięcza swojemu wyglądowi. Kształtem i kolorem przypomina ostrygę. Kapelusz ma podłużny kształt o średnicy około 5 do 35 centymetrów. Jest początkowo płaski, a stopniowo się zakrzywia i ma niebieskoszary lub szary kolor. Kapelusze boczniaka przypominają większe ostrygi, stąd pochodzi jego nazwa w języku angielskim oyster mushroom (grzyb ostrygowy). Owocniki boczniaka rosną w kępach. Mogą one ważyć nawet kilka kilogramów. Boczniak jest bardzo poszukiwanym grzybem, dlatego jest powszechnie uprawiany komercyjnie i jest teraz świeży do zdobycia w prawie każdym supermarkecie.
Boczniak jednak nie jest używany tylko jako żywność, ale także jako lek. A to głównie w Azji, gdzie używa go od długich tysiącleci tradycyjna medycyna chińska. Zastosowanie grzyba jest wspomniane w największym chińskim zielniku Shen Nong Ben Cao Jing. Tutaj jest również opisane, że grzyb jest sztucznie uprawiany od roku 199 naszej ery. Pojawia się także w wierszach z okresu dynastii Sung. Tutaj jest nazywany “the mushroom of flower heaven” (grzyb kwiatowego nieba).
W Europie grzyb został opisany i włączony do systemów biologicznych w roku 1775, a to dzięki duńskiemu przyrodnikowi Josephowi Freiferrowi von Jacquinowi. Ten boczniaka nazwał Agaricus ostreatus. Swoją obecną nazwę boczniak otrzymał w roku 1871. Przemianował go niemiecki mykolog Paul Kummer.
Natura (Si Qi): lekko ciepła
Smak (Wu Wei): słodki
Tropizm (Gui Jing): wątroba, śledziona, żołądek
1, Wzmacnia śledzionę i środek
2, Wsparcie odporności
3, Wsparcie przy szczepieniach
4, Działanie przeciwnowotworowe
5, Artrozy
6, Użycie Boczniaka przy problemach metabolicznych
7, Niedokrwistość (niedobór krwi)
8, Problemy skórne
9, Wspiera gojenie ran
10, Działanie przeciwzapalne
11, Żylaki
12, Efekt antyoksydacyjny
13, Zaparcie
Boczniak używa się również przy zaparciu, ale raczej gotowany ze względu na wysoką zawartość błonnika
a, Grzyby w formie ekstraktów (zalecana forma używania)
Jeśli używają Państwo grzyby w formie 30% ekstraktów, to zalecam:
Używanie profilaktyczne
Przy lżejszych problemach zdrowotnych
Przy poważniejszych problemach zdrowotnych
b, Grzyby w nalewce
c, Grzyby w formie proszku (powder, biomasa)
d, Suszone grzyby
Suchą masę grzybów tworzą głównie składniki cukrowe. Najważniejsze są polisacharydy, tj. cukry złożone. Boczniak zawiera nierozpuszczalne, niewchłanialne polisacharydy, tj. błonnik surowy, który wspiera zdrowe funkcjonowanie jelit i zapewnia prawidłowy skład mikroflory, która z błonnika czerpie energię dla swojego życia, namnażania i wzrostu. Kolejnym typem polisacharydów są glukany, włącznie ze znanymi beta glukanami, te są zastąpione zarówno alfa, jak i beta glukanami z rozgałęzieniem na pozycjach 3 i 6, tj. (1→3), (1→6). Unikalnym beta glukanem w boczniaku jest pleuran. Ten charakteryzuje się działaniem immunomodulacyjnym. W boczniaku znajdują się także cukry proste, monosacharydy, jak np. glukoza czy galaktoza.
Z boczniaka można uzyskać aminokwasy i białka.
Jak z załączonej tabeli (jest tutaj porównanie wartości boczniaka ostrygowatego i jego krewnego) najwięcej jest w boczniaku kwasu glutaminowego, argininy, alaniny, kwasu asparaginowego, leucyny, seryny, treoniny, glicyny. Nie brakuje ani waliny, lizyny, izoleucyny, fenyloalaniny, lizyny, histydyny, tyrozyny, tryptofanu, metioniny i norwaliny.
Chirinang, Pornariya and Kanok-Orn Intarapichet. “Amino acids and antioxidant properties of the oyster mushrooms , Pleurotus ostreatus and Pleurotus sajor-caju.” (2009).
Teraz przyjrzymy się białkom. Dla boczniaka typowe są ostreolizyna i pleurotolizyna. Te białka mają zdolność naruszyć błony komórkowe i stworzyć w nich pory. Tym może dojść aż do śmierci komórki. Jeśli jednak konsumują Państwo boczniaka, nie muszą się Państwo obawiać, że miałyby te białka negatywny wpływ na Państwa zdrowie. Aby ich efekt w organizmie się przejawiał, musieliby Państwo skonsumować dosłownie kilogramy grzybów dziennie.
Podobnie jest u osteatyny, to białko działa toksycznie na rybosomy, które syntetyzują białka. Ilość w grzybie jest znikoma, ale jeśli substancja by się ekstrahowała, można by ją użyć jako lek.
Białka w boczniaku zastępują także enzymy, a to głównie te, które rozkładają masę drzewną na składniki, które grzyb wykorzystuje jako źródło energii. Chodzi o enzymy lignocelulolityczne i hydrolityczne, np. laktazy, manganazy, celulazy, ksylanazy, tanazy… W boczniaku nie brakuje ani enzymów, które potrafią neutralizować wolne rodniki, a tak obniżać stres oksydacyjny, tj. dysmutazy ponadtlenkowe, peroksydazy czy katalazy.
W grzybach, a więc i w boczniaku, możemy znaleźć także kwasy tłuszczowe. Według poniżej włożonej tabeli jest jasno widoczne, że przeważają nienasycone kwasy tłuszczowe, tj. takie, które mają w łańcuchu przynajmniej jedno podwójne wiązanie. Właśnie te z więcej podwójnymi wiązaniami są dla naszego zdrowia najbardziej odpowiednie. Na końcu tabeli widać, że jednonienasyconych jest około 17,6 %, wielonienasyconych 64 % a resztę tworzą nasycone kwasy tłuszczowe.
W tabeli (przejęta z Fogarasi, M.; Socaci, S.A.; Dulf, F.V.; Diaconeasa, Z.M.; Fărca, A.C.; Tofană, M.; Semeniuc, C.A. Bioactive Compounds and Volatile Profiles of Five Transylvanian Wild Edible Mushrooms. Molecules 2018, 23, 3272. https://doi.org/10.3390/molecules23123272) są podane stężenia kwasów tłuszczowych zastąpionych w boczniaku. Pierwsza liczba w nawiasie oznacza długość kwasu tłuszczowego a druga liczbę nienasyconych wiązań.
|
numer |
Kwasy tłuszczowe |
P. ostreatus |
|
1 |
kwas kapronowy (6:0) |
0.02 ± 0.001 |
|
2 |
kwas kaprylowy (8:0) |
0.02 ± 0.001 |
|
3 |
kwas kaprynowy (10:0) |
0.06 ± 0.002 |
|
4 |
kwas laurynowy (12:0) |
0.03 ± 0.001 |
|
5 |
kwas mirystynowy (14:0) |
0.47 ± 0.001 |
|
6 |
kwas pentadekanowy (15:0) |
1.87 ± 0.01 |
|
7 |
kwas palmitynowy (16:0) |
12.40 ± 0.07 |
|
8 |
kwas Z-7 palmitooleinowy (16:1)n-9 |
0.16 ± 0.01 |
|
9 |
kwas palmitooleinowy (16:1)n-7 |
0.47 ± 0.002 |
|
10 |
kwas heptadecylowy (17:0) |
0.19 ± 0.02 |
|
11 |
kwas stearynowy (18:0) |
2.18 ± 0.01 |
|
12 |
kwas oleinowy (18:1)n-9 |
15.96 ± 0.04 |
|
13 |
kwas wakcenowy (18:1)n-7 |
0.12 ± 0.005 |
|
14 |
kwas linolowy (18:2)n-6 |
63.68 ± 0.001 |
|
15 |
kwas alfa linolenowy(18:3)n-3 |
0.12 ± 0.001 |
|
16 |
kwas arachidowy (20:0) |
0.20 ± 0.003 |
|
17 |
kwas arachidonowy (20:1)n-9 |
0.16 ± 0.01 |
|
18 |
kwas eikozadienowy (20:2)n-6 |
0.24 ± 0.006 |
|
19 |
kwas heneikozanowy (21:0) |
0.04 ± 0.03 |
|
20 |
kwas behenowy (22:0) |
0.64 ± 0.02 |
|
21 |
kwas erukowy (22:1)n-9 |
0.18 ± 0.01 |
|
22 |
kwas trikozanowy (23:0) |
0.06 ± 0.004 |
|
23 |
kwas lignocerynowy (24:0) |
0.21 ± 0.03 |
|
24 |
kwas nerwonowy (24:1) |
0.53 ± 0.02 |
|
|
łącznie nasycone |
18.38 ± 0.04 |
|
|
łącznie jednonienasycone |
17.58 ± 0.01 |
|
|
łącznie wielonienasycone |
64.04 ± 0.03 |
Terpenoidy są bardzo ważnym składnikiem boczniaka. Mają głównie działanie antyoksydacyjne, przeciwzakaźne i przeciwnowotworowe. Z boczniaka można ekstrahować.
Związki fenolowe, tak samo jak terpenoidy, mają głównie działanie antyoksydacyjne, przeciwnowotworowe i przeciwzakaźne.
W załączonej tabeli jest przegląd związków fenolowych w boczniaku i innych grzybach. (tabela przejęta z artykułu Fogarasi M, Socaci SA, Dulf FV, et al. Bioactive Compounds and Volatile Profiles of Five Transylvanian Wild Edible Mushrooms. Molecules. 2018;23(12):3272. Published 2018 Dec 11. doi:10.3390/molecules23123272)
|
numery składników |
Składniki |
zawartość na 100 g suchej masy |
|
P. ostreatus |
||
|
1 |
Kwas 4-hydroksybenzoesowy |
75.04 ± 0.20 |
|
2 |
Kwas 2,4-dihydroksybenzoesowy |
11.84 ± 0.20 |
|
3 |
Kwas 4-hydroksyfenylooctowy |
4.02 ± 0.05 |
|
4 |
Kwas protokatechowy |
17.28 ± 0.6 |
|
5 |
Katechina |
14.86 ± 0.10 |
|
6 |
Galokatechina |
5.04 ± 0.15 |
|
10 |
o-kwas kumarowy |
3.63 ± 0.20 |
|
11 |
Kwas cynamonowy |
10.09 ± 0.15 |
|
12 |
Kwas 5-feruloilochinowy |
35.04 ± 0.08 |
|
13 |
Kwas 3,5 dikafeoilochinowy |
14.60 ± 0.10 |
Sterole to substancje, które zawierają to samo jądro co cholesterol. Do najbardziej znanych steroli należy ergosterol, tj. witamina D2.
Kolejnymi są
Wiele związków nadaje grzybom typowy zapach i smak. W boczniaku są to głównie alkohole, ketony, estry, aldehydy a także aminokwasy zawierające siarkę.
W boczniaku znajdują się także minerały i pierwiastki śladowe. Należy wspomnieć, że ich stężenie jest często zależne od środowiska, w którym żyją.
Z witamin możemy wspomnieć już opisaną witaminę D2, witaminy z grupy B i witaminę E. W małej ilości zawiera boczniak także witaminę C.
U niektórych związków wspomnieliśmy, jakie mają efekty. Jest więc jasne, że takie same będzie miał również grzyb. Niektóre efekty rozeberzemy głębiej w następującym tekście.
Boczniak zawiera składniki, które mają potencjał modulować aktywność układu odpornościowego. Układ odpornościowy musi funkcjonować prawidłowo, aby nas chronił i jednocześnie nie zagrażał. Musi być wystarczająco silny, aby oparł się atakom patogenów zakaźnych i potrafił zabijać komórki nowotworowe. Jednocześnie jednak nie może być jego reakcja zbyt silna i długa, to prowadziłoby do uszkodzenia tkanek. Układ odpornościowy także nie może reagować na “nieszkodliwe” bodźce, tj. np. na alergeny, a co więcej musi tolerować swoje własne białka. Jeśli tolerancja jest przełamana, rozwija się zapalenie autoimmunologiczne.
Boczniak potrafi układ odpornościowy harmonizować.
Wiele badań przeprowadzono bezpośrednio na komórkach układu odpornościowego, do których dodano boczniaka, głównie polisacharydy. Komórki odpornościowe reagują zwiększeniem namnażania, aktywności, produkcji substancji (cytokin), które mogą dalej wzmocnić odpowiedź odpornościową, np. IL-2, IL-1beta, TNF alfa. W przypadku działania na komórki fagocytujące (zdolne pochłaniać obcy materiał, czy sprzątać w organizmie powstałe “niebezpieczne” produkty) dochodzi do wzmocnienia fagocytozy i rozłożenia fagocytowanego materiału.
Przeprowadzono także wiele badań ze zwierzętami, ale ponieważ istnieją badania kliniczne, tj. z ochotnikami, będziemy poświęcać się głównie im.
W jednym badaniu z boczniakiem śledzono wpływ grzyba na chorobowość zdrowych dzieci. Dzieci często cierpią na infekcje dróg oddechowych, ich układ odpornościowy jeszcze nie jest całkowicie dojrzały. W badaniu uczestniczyło 175 dzieci, które długotrwale używały boczniaka. W porównaniu z poprzednimi latami dzieci miały znacznie mniej infekcji, u 36 % dzieci nawet nie doszło do żadnej infekcji w ciągu roku. Testy krwi odkryły, że dzięki boczniakowi doszło do wzrostu liczby komórek odpornościowych i zwiększyło się także stężenie substancji wzmacniających odporność. Przeprowadzono także badanie ze sportowcami. Chociaż sport jest zdrowy i wzmacnia układ odpornościowy, nadmierne obciążenie fizyczne ma odwrotny efekt. Sportowcy wyczynowi są znacznie podatni na infekcje. Sportowcy byli podzieleni na 2 grupy. Jedna dostawała pleuran a druga placebo. Sportowcy nie wiedzieli, w której grupie są. Jeśli używali pleuran, doszło do obniżenia chorobowości i testami krwi stwierdzono, że doszło do wzmocnienia aktywności komórek NK a także fagocytozy.
Działanie immunostymulujące boczniaka można wykorzystać także przy szczepieniu. Do szczepionki oprócz składnika, na który mamy wytworzyć odporność, daje się także substancje, które układ odpornościowy pobudzą do aktywności. To np. zapewniają sole glinu, ale okazało się, że to zadanie immunostymulujące mogą bardzo dobrze spełnić także polisacharydy z boczniaka. Wzmocnią odpowiedź na szczepienie.
Na razie omawialiśmy działanie immunostymulujące, teraz przyjrzymy się także tym tłumiącym.
W badaniu na myszach podaniem toksycznej substancji spowodowano zapalenie ucha środkowego. Masowo aktywował się układ odpornościowy, co spowodowało uszkodzenie tkanek, był obecny obrzęk, tworzyła się ropa, zwiększyła się produkcja wolnych rodników tlenowych itp. Podawanie boczniaka prowadziło do obniżenia intensywności zapalenia, czym było również mniejsze końcowe uszkodzenie ucha środkowego. Efekty boczniaka były porównywalne z lekiem przeciwzapalnym indometacyną.
W innym badaniu boczniaka podawano szczurom, u których wywołano zapalenie jelit. Część dostawała pleuran, część nie. Pleuran obniżył naciek zapalny błony śluzowej jelit o 67 %. Obniżenie zapalenia przejawiało się mniejszym występowaniem biegunek i poprawą stanu szczurów. Takie same wyniki osiągnięto w badaniu ze szczurami, które cierpiały na odpowiednik ludzkiej choroby Crohna. Boczniak obniżył zapalenie.
Boczniak potrafi także tłumić zapalenia alergiczne i reakcje. Podczas badań potwierdziło się, że dzięki boczniakowi obniżyła się aktywność komórek biorących udział w reakcji alergicznej (komórki tuczne, limfocyty Th2, eozynofile…), obniżyło się stężenie cytokin prozapalnych. Tym złagodziły się także objawy u astmatyków. Boczniak był także aplikowany w formie kremu na atopowe zapalenie skóry 80 pacjentów. Pacjenci aplikowali go na miejsca dotknięte egzemą i podawali, że miejsca egzemy mniej swędziały, piekły i zmniejszyły się.
Widać więc, że boczniak nie tylko stymuluje, ale także tłumi układ odpornościowy. Można powiedzieć, że go harmonizuje, wyrównuje jego reakcje tak, aby prawidłowo pracował.
Jayasuriya WJABN, Handunnetti SM, Wanigatunge CA, Fernando GH, Abeytunga DTU, Suresh TS. Anti-Inflammatory Activity of Pleurotus ostreatus, a Culinary Medicinal Mushroom, in Wistar Rats. Evid Based Complement Alternat Med. 2020 Mar 5;2020:6845383. doi: 10.1155/2020/6845383. PMID: 32215044; PMCID: PMC7077046.Bobek P, Nosálová V, Cerná S. Effect of pleuran (beta-glucan from Pleurotus ostreatus) in diet or drinking fluid on colitis in rats.Nahrung. 2001 Oct;45(5):360-3.Jesenak M, Urbancek S, Majtan J, Banovcin P, Hercogova J. β-Glucan-based cream (containing pleuran isolated from pleurotus ostreatus) in supportive treatment of mild-to-moderate atopic dermatitis.J Dermatolog Treat. 2015 Dec 10:1-4.Hye-sook Ryu, Kyoung-ok Kim, Yanan Liu, Leena Yoon, Hyun-sook Kim. Effects of edible mushrooms (Pleurotus ostreatus (Jacq.) P. Kumm., Pleurotus eryngil, Flammulina velutipes) extracts on immune cell activation in mice (830.17). The FASEB Journal. 2014; vol. 28 no. 1 Supplement 830.17Rivero-Pérez N, Ayala-Martínez M, Zepeda-Bastida A, Meneses-Mayo M, Ojeda-Ramírez D. Anti-inflammatory effect of aqueous extracts of spent Pleurotus ostreatus substrates in mouse ears treated with 12-O-tetradecanoylphorbol-13-acetate.Indian J Pharmacol. 2016 Mar-Apr;48(2):141-4.Tanaka A, Nishimura M, Sato Y, Sato H, Nishihira J. Enhancement of the Th1-phenotype immune system by the intake of Oyster mushroom (Tamogitake) extract in a double-blind, placebo-controlled study. J Tradit Complement Med 2016 Oct; 6(4):424-430.Jesenak M, Majtan J, Rennerova Z, Kyselovic J, Banovcin P, Hrubisko M. Immunomodulatory effect of pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) in children with recurrent respiratory tract infections.Int Immunopharmacol. 2013 Feb;15(2):395-9.Rivero-Pérez N, Ayala-Martínez M, Zepeda-Bastida A, Meneses-Mayo M, Ojeda-Ramírez D. Anti-inflammatory effect of aqueous extracts of spent Pleurotus ostreatus substrates in mouse ears treated with 12-O-tetradecanoylphorbol-13-acetate.Indian J Pharmacol. 2016;48(2):141-4.Devi KS, Sahoo B, Behera B, Maiti TK. Nanoparticle and polysaccharide conjugate: a potential candidate vaccine to improve immunological stimuli.Int J Biol Macromol. 2015;72:1254-64.Bergendiova K, Tibenska E, Majtan J. Pleuran (β-glucan from Pleurotus ostreatus) supplementation, cellular immune response and respiratory tract infections in athletes.Eur J Appl Physiol. 2011;111(9):2033-40.Shamtsyan MM, Konusova VG, Goloshchev AM, Maksimova YO, Panchenko AV, Petrishchev NN, et al.(2004) Immunomodulating and anti-tumor effects of basidiomycetes Pleurotus ostreatus (Jacq.: fr) P. Kumm and P. conucopiae (Pau. Ex Pers.) Rollan. J Biol Phys Chem 4(3): 157-61.Rovenský J, Stančíkova M, Svík K, Bauerová K, Jurčovičová J. The effects of β-glucan isolated from Pleurotus ostreatus on methotrexate treatment in rats with adjuvant arthritis. Rheumatol Int. 2011;31(4):507-11.Nosál'ová V, Bobek P, Cerná S, Galbavý S, Stvrtina S. Effects of pleuran (beta-glucan isolated from Pleurotus ostreatus) on experimental colitis in rats. Physiol Res. 2001;50(6):575-81.
Choroby nowotworowe są bardzo różnorodne. Wiele jest zapobiegalnych, tj. można im zapobiegać. Udowodniono, że ryzyko powstania różnych typów nowotworów to palenie, alkohol, zła dieta itp. Chociaż dziś już diagnoza nowotworu nie jest wyrokiem śmierci, mimo to są ludzie, którzy nowotworowi ulegają. Leczenie przeciwnowotworowe jest ponadto bardzo wymagające i ma dużą liczbę skutków ubocznych. Wielkim problemem także jest, że komórki nowotworowe mogą być na leczenie oporne, tj. nie niszczy ich.
Szuka się kolejnych możliwości, jak leczenie uczynić bardziej efektywnym i złagodzić jego skutki. Okazuje się, że w przyrodzie występują substancje, które mają działanie przeciwnowotworowe. Są obecne także w boczniaku.
Wielka część prób działania przeciwnowotworowego przeprowadza się na kulturach komórkowych. To znaczy, że różne rodzaje komórek nowotworowych hoduje się w laboratorium, w miseczkach, butelkach, tak aby się namnażały, prosperowały. Potem dodaje się do nich boczniaka czy jakiś jego składnik i śledzi się efekt. Wynik bywa zgodny. Komórki nowotworowe przestają się namnażać, jest zatrzymany cykl komórkowy. Ponadto jest uruchomiony proces apoptozy, tj. śmierci komórkowej. Komórek nowotworowych w kulturze więc ubywa. Boczniak także uszkadza mitochondria komórek nowotworowych, te służą jako elektrownie, dostarczają komórce energię, bez nich nie może przeżyć. Ten efekt przeciwnowotworowy został udowodniony na komórkach raka płuc, prostaty, jelita grubego itp.
Do efektu przeciwnowotworowego musimy także zaliczyć pozytywny wpływ boczniaka na układ odpornościowy. Zwiększa aktywność komórek, które mają zdolność komórki nowotworowe zabijać, np. komórki NK, limfocyty CD8+ T.
Działanie przeciwnowotworowe śledzi się także na zwierzętach z nowotworami. Części podaje się boczniaka a części nie. W jednym badaniu doszło dzięki wzmocnieniu odpowiedzi odpornościowej do stłumienia chłoniaka, zmniejszenia aż o 75 %. Myszy leczone boczniakiem żyły dłużej niż myszy, które leczone nie były. Dobry efekt potwierdził się także u myszy z rakiem żołądka. Wzrost nowotworu się zatrzymał, czy nawet zmniejszył i obniżyło się metastazowanie.
Nie możemy pominąć także faktu, że boczniak może pomóc ze skutkami ubocznymi terapii przeciwnowotworowej, tj. obniżyć skutki. Myszy były wystawione radioterapii, co prowadziło do stłumienia krwiotworzenia, tłumienia szpiku kostnego. Jeśli jednak używały boczniaka, wpływ na krwiotworzenie nie był tak wyraźny. Komórkowość szpiku kostnego była z boczniakiem aż 5x większa, co jest dobre.
Ani tutaj jednak nie skończymy. Boczniak także może zwiększyć wrażliwość komórek nowotworowych na terapię przeciwnowotworową. Wtedy wystarczy mniejsza dawka leczenia na osiągnięcie tego samego efektu. To było testowane bezpośrednio na komórkach raka szyjki macicy.
Boczniak więc działa przeciw nowotworom różnymi mechanizmami.
Devi KS, Behera B, Mishra D, Maiti TK. Immune augmentation and Dalton's Lymphoma tumor inhibition by glucans/glycans isolated from the mycelia and fruit body of Pleurotus ostreatus. Int Immunopharmacol. 2015 Mar;25(1):207-17.Cao, X., Liu, J., Yang, W., Hou, X., Li, Q."Antitumor activity of polysaccharide extracted from Pleurotus ostreatus mycelia against gastric cancer in vitro and in vivo". Molecular Medicine Reports 12.2 (2015): 2383-2389.Olufemi AE, Terry AOA, Kola OJ. Anti-leukemic and immunomodulatory effects of fungal metabolites of Pleurotus pulmonarius and Pleurotus ostreatus on benzene-induced leukemia in Wister rats. The Korean Journal of Hematology. 2012;47(1):67-73. doi:10.5045/kjh.2012.47.1.67. Llauradó G, Morris HJ, Tamayo V, Lebeque Y, Beltrán Y, Marcos J, Moukha S, Creppy EE, Bermúdez RC. Haematopoiesis radioprotection in Balb/c mice by an aqueous mycelium extract from the Basidiomycete Pleurotus ostreatus mushroom. Nat. Prod. Res. 2015; 29(16):1557-61. Gu, YH, Sivam G. (2006) Cytotoxic effect of oyster mushroom Pleurotus ostreatus on human androgen-independent prostate cancer PC-3 cells. J Med Food 9:196-204. Krishnamoorthy D, Sankaran M. Modulatory effect of Pleurotus ostreatus on oxidant/antioxidant status in 7, 12-dimethylbenz (a) anthracene induced mammary carcinoma in experimental rats - A dose-response study.J Cancer Res Ther. 2016;12(1):386-94. Olufemi AE, Terry AOA, Kola OJ. Anti-leukemic and immunomodulatory effects of fungal metabolites of Pleurotus pulmonarius and Pleurotus ostreatus on benzene-induced leukemia in Wister rats. The Korean Journal of Hematology. 2012;47(1):67-73. Devi KS, Behera B, Mishra D, Maiti TK. Immune augmentation and Dalton's Lymphoma tumor inhibition by glucans/glycans isolated from the mycelia and fruit body of Pleurotus ostreatus. Int Immunopharmacol. 2015 Mar;25(1):207-17. Jedinak A, Sliva D. (2008) Pleurotus ostreatus inhibits proliferation of human breast and colon cancer cells through p53 –independent pathway. Int J Oncol 33:1307-1313. Meza-Menchaca T, Poblete-Naredo I, Albores-Medina A, Pedraza-Chaverri J, Quiroz-Figueroa FR, Cruz-Gregorio A, Zepeda RC, Melgar-Lalanne G, Lagunes I, Trigos Á. Ergosterol Peroxide Isolated from Oyster Medicinal Mushroom, Pleurotus ostreatus (Agaricomycetes), Potentially Induces Radiosensitivity in Cervical Cancer. Int J Med Mushrooms. 2020;22(11):1109-1119. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2020036673. PMID: 33426842.
Wszędzie wokół nas są obecne mikroorganizmy, które mogą wywołać infekcję. Czy do jej wybuchu dojdzie, zależy głównie od układu odpornościowego. Czy jest zdolny patogena wyeliminować wcześniej, niż infekcję spowoduje. Boczniak zawiera substancje, które mają działanie przeciwwirusowe, przeciwmikrobowe i przeciwgrzybicze. Zaletą jest, że te substancje nie są toksyczne dla komórek ciała. Chodzi głównie o substancje fenolowe i taniny. Te substancje naruszają błony bakteryjne, zapobiegają bakteriom syntetyzować białka, które są ważne dla ich przeżycia. Ogranicza także tworzenie cząsteczek na powierzchni bakterii. Właśnie cząsteczki powierzchniowe umożliwią bakterii uchwycić się np. na błonie śluzowej dróg oddechowych. U niektórych bakterii potem wywołuje apoptozę, tj. śmierć komórkową. Ten negatywny wpływ miał boczniak np. na gronkowca złocistego, salmonellę, pseudomonadę, klebsielę, E. coli. Chodzi często o nieprzyjemne aż niebezpieczne bakterie, które bywają także oporne na wiele typów antybiotyków.
Boczniak jednak potrafi postawić się także pleśniom i drożdżakom. Udało się potwierdzić, że ogranicza wzrost i zabija np. drożdżaka Candida albicans, Candida glabrata i pleśnie powodujące choroby skórne Trychophyton i Epidermophyton oraz Aspergillus, którego niektóre gatunki mogą wywołać także infekcje płucne u osłabionych jednostek.
Oprócz bakterii i grzybów boczniak działa także przeciw wirusom. Blokuje niektóre ich enzymy i tym uniemożliwia, aby się namnażały. Potrafi niszczyć HIV, wirusy opryszczki i grypy a także wirus zapalenia wątroby typu C.
Wpływ beta glukanów boczniaka był testowany na pacjentach z infekcją HSV-1, tj. herpes simplex virus type I. Najczęściej przejawia się opryszczkami w obszarze ust. Może jednak mieć także poważniejszy przebieg i spowodować np. meningoencefalitis. Wirus w ciele przeżywa i może się reaktywować. Lekarze podawali pacjentom beta glukany z boczniaka i śledzili ilość reaktywacji i ich powagę oraz objawy, włącznie z czasem trwania objawów. Systemowe podawanie pleuranu wyraźnie skróciło trwanie objawów, najczęściej objawów dotyczących układu oddechowego.
Nie możemy także zapomnieć o działaniu przeciwpasożytniczym boczniaka. Pomaga likwidować trypanozomę. Tę przenosi mucha tse-tse i powoduje tzw. śpiączkę afrykańską. Na myszach zakażonych tym pasożytem stwierdzono, że boczniak z diminazyną (lek na trypanozomę) jest skuteczniejszy niż lek sam w sobie.
Inne badanie udowodniło, że nadtlenek ergosterolu z boczniaka poradzi sobie z amebami. Działa cytotoksycznie i ogranicza ich wzrost. A to nawet u ameb powodujących chorobę biegunkową, tj. Entameba enterocolica.
Boczniak także zniszczy pasożyta Haemonchus contortus (nicień żołądkowy), chodzi o nicień, który wprawdzie nie powoduje infekcji u ludzi, ale jeśli boczniak działa przeciw jednemu typowi nicieni, jest możliwe, że może działać także przeciw innemu typowi.
Należy zwrócić uwagę, że boczniak sam w sobie prawdopodobnie nie potrafi odpasożytować, ale np. zwiększyć efektywność podawanych leków.
Ganeshpurkar A, Bhadoriya SS, Pardhi P, Jain AP, Rai G. Study of Antimicrobial and Cytotoxic Potential of the Oyster Mushroom Pleurotus ostreatus cv. Florida (Agaricomycetes).Int J Med Mushrooms. 2016;18(4):321-5.
http://www.dl.begellhouse.com/journals/708ae68d64b17c52,23ce65314f371f4f,0d8a55415243418c.html
Iwalokun BA, Usen UA, Otunba AA and Olukoya DK. Comparative phytochemical evaluation, antimicrobial and antioxidant properties of Pleurotus ostreatus. Arf J Biotechnol 2007;6 (15): 1732-1739.
Mirunalini S, Arulmozhi V, Deepalakshmi K, Krishnaveni M. (2012) Intracellular biosynthesis and antibacterial activity of silver nanoparticles using Edible mushrooms. Not Sic Biol 4(4): 55-61
Younis AM, Wu FS, El Shikh HH. Antimicrobial Activity of Extracts of the Oyster Culinary Medicinal Mushroom Pleurotus ostreatus (Higher Basidiomycetes) and Identification of a New Antimicrobial Compound. Int J Med Mushrooms. 2015;17(6):579-90.
Skariyachan S, Prasanna A, Manjunath SP, Karanth SS, Nazre A. Exploring the Medicinal Potential of the Fruit Bodies of Oyster Mushroom, Pleurotus ostreatus (Agaricomycetes), against Multidrug-Resistant Bacterial Isolates. Int J Med Mushrooms. 2016;18(3):245-52.
Santoyo, S., Rámirez-Anguiano, A. C., Aldars-García, L., Reglero, G., & Soler-Rivas, C. (2012). Antiviral activities of Boletus edulis, Pleurotus ostreatus and Lentinus edodes extracts and polysaccharide fractions against herpes simplex virus type 1. Acta Facultatis Forestalis Zvolen (Slovak Republic), 51(4), 225-235.
Wang H, Ng TB. (2000) Isolation of a novel ubiquitin-like protein from Pleurotus ostreatus mushroom with anti-human immune deficiency virus, translation-inhibitory and ribonuclease activities. Biochem Biophys Res Commun 276:587-593.
EI- Fakharany EM, Haroun BM, Ng TB, Redwan, ER. (2010) Oyster mushroom laccase inhibits hepatitis C virus entry into Peripheral blood cells and hepatoma cells. Protein Pept Lett 17: 1031-1039.
Urbancikova I, Hudackova D, Majtan J, Rennerova Z, Banovcin P, Jesenak M. Efficacy of Pleuran (β-Glucan from Pleurotus ostreatus) in the Management of Herpes Simplex Virus Type 1 Infection. Evid Based Complement Alternat Med. 2020 Apr 13;2020:8562309. doi: 10.1155/2020/8562309. PMID: 32419831; PMCID: PMC7201855.
Ademola IO, Odeniran PO. Novel trypanocide from an extract of Pleurotus sajor-caju against Trypanosoma congolense.Pharm Biol. 2016 Sep 21:1-7.
Hearst R, Nelson D, McCollum G, Millar BC, Maeda Y, Goldsmith CE, Rooney PJ, Loughrey A, Rao JR, Moore JE. An examination of antibacterial and antifungal properties of constituents of Shiitake (Lentinula edodes) and oyster (Pleurotus ostreatus) mushrooms.Complement Ther Clin Pract. 2009 Feb;15(1):5-7.
Meza-Menchaca T, Suárez-Medellín J, Del Ángel-Piña C, Trigos Á. The Amoebicidal Effect of Ergosterol Peroxide Isolated from Pleurotus ostreatus. Phytother Res. 2015 Dec;29(12):1982-6. doi: 10.1002/ptr.5474.
de Matos AFIM, Greesler LT, Giacometi M, Barasuol BM, de Vasconcelos FRC, Stainki DR, Monteiro SG. Nematocidal Effect of Oyster Culinary-Medicinal Mushroom Pleurotus ostreatus (Agaricomycetes) against Haemonchus contortus. Int J Med Mushrooms. 2020;22(11):1089-1098. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2020036364.
Cukrzyca to choroba, która jest charakteryzowana podwyższonym poziomem cukru we krwi, tj. podwyższoną glikemią. Powszechnie rozróżnia się dwa główne typy. Typ I, który dotyka dzieci i młodych ludzi. Chodzi o chorobę autoimmunologiczną, jest uszkadzana trzustka i obniża się produkcja insuliny. Typ II jest częsty raczej u starszych i otyłych ludzi. Jest związany z insulinoopornością, tj. stanem, kiedy insuliny w ciele jest pod dostatkiem, ale komórki na nią nie reagują. Nie są na nią wrażliwe. Może się wydawać, że podwyższona glikemia przecież nie musi być żadnym problemem. Opak jest prawdą, nawet małe, ale długotrwałe podwyższenie prowadzi do stopniowego uszkadzania naczyń, nerwów, nawet organów. Cukrzycy często cierpią na uszkodzenie siatkówki, może dojść do ślepoty, uszkodzenia nerek, źle gojących się ran, stanów zapalnych itp.
Próby na zwierzętach potwierdziły, że boczniak ma potencjał kontrolować poziom cukru. W próbie na szczurach z cukrzycą, kiedy jedna część szczurów dostawała boczniaka a druga nie, okazało się, że boczniak obniży glikemię aż o 23,5 %. Ponadto obniża stres oksydacyjny i przełamuje insulinooporność.
Są dostępne wyniki badania klinicznego z ochotnikami. Jedna grupa byli cukrzycy typu II a druga grupa całkowicie zdrowi ochotnicy. Wszystkim był podawany proszek z boczniaka. Potem podano wysoką dawkę glukozy i śledzono, jak będzie reagować glikemia. U zdrowych jednostek nie doszło do podwyższenia wartości glikemii ponad limit, co można było oczekiwać. Zdrowy organizm potrafi sobie z ładunkiem cukru poradzić. Jednak nawet u cukrzyków glikemia nie podwyższyła się tak, jak oczekiwano. Ponadto podwyższył się poziom insuliny. Dzięki boczniakowi wprawdzie wchłonęła się większa ilość glukozy z jelita, ale ta była szybciej “przetworzona”. Boczniak bowiem zwiększył także aktywność glukokinazy.
Krishna S, Usha PTA. Hyoglycaemic effect of a combination of Pleurotus ostreatus, Murray Koenigii and Aegle marmelos in diabetic rats. Indian J Anim Sci 2009;79: 986-987.
Zhang Y, Hu T, Zhou H, Zhang Y, Jin G, Yang Y. Antidiabetic effect of polysaccharides from Pleurotus ostreatus in streptozotocin-induced diabetic rats. Int J Biol Macromol. 2016 ;83:126-32.
Jayasuriya WJ, Wanigatunge CA, Fernando GH, Abeytunga DT, Suresh TS. Hypoglycaemic activity of culinary Pleurotus ostreatus and P. cystidiosus mushrooms in healthy volunteers and type 2 diabetic patients on diet control and the possible mechanisms of action. Phytother Res. 2015;29(2):303-9.
Wolne rodniki to związki, które potrafią reagować z wieloma stabilnymi związkami i naruszać je. Chodzi np. o tłuszcze w błonach komórkowych, DNA w jądrze. Nadmierna produkcja wolnych rodników jest związana ze stresem oksydacyjnym. Ten zwiększa ryzyko powstania wielu chorób, włącznie z rakiem, przyspiesza starzenie itp. Ciało ma wiele enzymów i związków, które mogą wolne
Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej
Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania
Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych
Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej
Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy
Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
