Zwracamy uwagę, że poniższe informacje są osobistą opinią pana Milana Schirlo, który jest terapeutą i zwolennikiem tradycyjnej medycyny chińskiej oraz zdrowego stylu życia. Pan Schirlo nie promuje tym samym żadnych konkretnych wyrobów ani producentów suplementów diety. Jednocześnie artykuł nie jest powiązany ze sprzedażą jakichkolwiek produktów. Informacje podawane są w celu szerzenia ogólnodostępnej wiedzy, wniosków z badań naukowych, edukacji oraz własnych spostrzeżeń dotyczących grzybów witalnych i zdrowego stylu życia.
Ze względów legislacyjnych niektórych informacji nie mogę podawać. Dlatego tekst przy niektórych punktach brakuje. Pracuję nad jego ponowną publikacją. Dziękuję za zrozumienie.
Łacińska nazwa: Lentinula edodes
Czeska nazwa: houževnatec jedlý
Chińska nazwa: Xiang Gu (pachnący grzyb)
Japońska nazwa: Shiitake (grzyb z dębu)
Shiitake (Lentinula edodes, twardziak jadalny, „królowa wśród grzybów“, XiangGu /pachnący grzyb/) to grzyb poliporowy, nadrzewny, co oznacza, że grzyb wykorzystuje drewno, na którym rośnie, jako źródło składników odżywczych do swojego wzrostu. Shiitake można znaleźć na uszkodzonych drzewach, pniach, pniakach, opadłych gałęziach głównie drzew liściastych. Możliwe jest również uprawianie grzyba na kłodach. Shiitake to średniej wielkości grzyb, który ma jasnobrązowy do ciemnobrązowego kapelusz, pokryty łuskami. Kapelusz ten ma średnicę od 5 do 12 centymetrów i jest umieszczony na nóżce o wysokości 3 do 5 centymetrów. Shiitake jest szeroko wykorzystywany w kuchni. Jego miąższ jest jędrny i dobrze się z nim pracuje. Ponadto grzyb ma silny i wyrazisty smak, to samo dotyczy zapachu.
Głównie w Azji grzyb jest bardzo popularny i uprawiany na dużą skalę od około 1000 roku naszej ery. W Azji jednak Shiitake nie jest tylko pokarmem, ale także lekiem. Tysiącletnie doświadczenia z nim mają Chiny i Japonia. W Japonii istnieją pisma pochodzące z 199 roku naszej ery, które opisują stosowanie Shiitake do leczenia chorób. Shiitake przyniósł plemię Kyusuyów japońskiemu cesarzowi jako dar. Shiitake jest również dobrze opisany w chińskich zielnikach i jest tam oznaczany jako eliksir życia. Wiele tekstów, w których wspominany jest Shiitake, pochodzi z okresu 960 do 1127, kiedy u władzy była dynastia Sung. Teksty te pochodzą z pióra Wu San Kwunga. Właśnie w tym czasie zaczęto uprawiać Shiitake. Uprawę Shiitake dogłębnie analizował w tekście z 1313 roku Wang Cheng.
Chociaż Shiitake jest od tysięcy lat znany azjatyckiej populacji, dla świata naukowego po raz pierwszy opisał go i zaklasyfikował do systemu roślinnego w 1877 roku M. J. Berkeley. Wtedy Shiitake otrzymał nazwę Agaricus edodes. Dopiero w 1976 roku został przemianowany dzięki D. Peglerowi, który przeniósł go do rodzaju Lentinula.
Substancje zawarte w Shiitake są obecnie szczegółowo badane. Szczególną uwagę przyciąga polisacharyd lentinan, który jest między innymi stosowany w Japonii jako część terapii wspomagającej raka.
Natura (Si Qi): neutralna
Smak (Wu Wei): słodki
Tropizm (Gui Jing): żołądek, śledziona, płuca
1, Regulacja układu odpornościowego
2, Kaszel
3, Wzmacnia śledzionę i środek
4, Zespół metaboliczny
5, Wspomagająco przy leczeniu raka
6, Problemy skórne
Stosuje się przy problemach skórnych, np. są to:
7, Artroza
8, Osteoporoza
9, Choroby reumatoidalne
10, Problemy sercowo-naczyniowe
11, Chroni wątrobę
12, Płytka nazębna
13, Obniża poziom homocysteiny
a, Grzyby w formie ekstraktów (zalecana forma używania)
Jeśli używasz grzyby w formie 30% ekstraktów, to zalecam:
Używanie profilaktyczne
Przy lżejszych problemach zdrowotnych
Przy poważniejszych problemach zdrowotnych
b, Grzyby w nalewce
c, Grzyby w formie proszku (powder, biomasa)
d, Suszone grzyby
Grzyby są w dużej części tworzone przez wodę. Nawet Shiitake nie jest wyjątkiem. Aż 90% jej wagi to właśnie woda. Pozostała sucha masa jest jednak pełna biologicznie aktywnych substancji, wśród których dominują sacharydy, białka, substancje, które są nośnikami zapachu i smaku, np. substancje z siarką, ketony, a dla Shiitake, resp. jej zapachu typowy jest związek 1,2,3,5,6- pentathiepan.
Grzyby są bogate w składniki cukrowe. Główne to polisacharydy, wśród których należą także beta glukany i nierozpuszczalny błonnik. Te pierwsze mają wiele biologicznych efektów, z których najważniejszym jest stymulacja układu odpornościowego, dalej obniżają stres oksydacyjny i działają przeciwnowotworowo. W Shiitake są glukany rozgałęzione w pozycji 4 i 6, tj. (1-4)-, (1-6)-beta-D-glukany. Beta glukany typowe dla Shiitake to lentinany, chodzi o polisacharydy, które uzyskuje się ze ścian komórek dojrzałych grzybów. Lentinany mają na głównym środkowym łańcuchu związaną glukozę, a to na pozycjach (1-3) lub (1-6). Tak samo jak inne beta glukany, lentinany są rozpuszczalne w wodzie, mogą się wchłaniać z jelita do krwi, a to dzięki temu, że dostają się do jelita, ponieważ opierają się kwaśnemu środowisku w żołądku, a także zasadowemu.
Oprócz tych wchłanialnych polisacharydów w Shiitake są także niewchłanialne, tj. gruby błonnik, który służy jako źródło energii dla symbiotycznych bakterii jelitowych.
W Shiitake są także substancje, które są tworzone przez cukier i peptydy, chodzi głównie o KS-2, alfa mannan peptyd. Ten można uzyskać z grzybni Shiitake i działa przeciwnowotworowo.
Oprócz substancji wysokocząsteczkowych w Shiitake obecne są poszczególne sacharydy, tj. monosacharydy. Głównie są to trehaloza, mannitol, mannoza, arabinol i glicerol.
Tak samo jak przy Maitake, także ze Shiitake produkowane są standaryzowane ekstrakty, a to pod nazwami LEM i LAP (EP3). Chodzi o ekstrakty bogate w glikoproteiny (związki tłuszczów i białek), polisacharydy, białka i substancje fenolowe. LEM jest ponadto wzbogacony o związki pochodzące od kwasów nukleinowych, witaminy B i D. Ekstrakty te mają działanie immunostymulujące, przeciwbakteryjne i przeciwnowotworowe.
Oprócz sacharydów Shiitake zawiera aminokwasy, peptydy i białka.
Shiitake zawiera całe spektrum aminokwasów. Możemy w niej znaleźć zarówno aminokwasy nieesencjonalne, które nasz organizm potrafi wytworzyć, jak i esencjonalne, których wytworzyć nie potrafi i jest skazany na dostarczanie z pożywieniem. W Shiitake w najwyższych stężeniach są te aminokwasy:
W mniejszej ilości zawiera także:
Białka są w Shiitake reprezentowane przez różne typy enzymów, które rozkładają masę drzewną, z której grzyb uzyskuje składniki odżywcze. Chodzi np. o glukozydazy, ksylazy, amylazy, celulazy, proteinazy…
Ważnym składnikiem jest peptyd Latcripin-7A (LP-7A). Ten peptyd działa przeciwnowotworowo i antyoksydacyjnie.
W Shiitake nie brakuje także kwasów tłuszczowych, czyli przedstawicieli tłuszczów. Ważne jest, że prawie 80% ze wszystkich kwasów tłuszczowych tworzą nienasycone kwasy tłuszczowe, tj. te, które są dla naszego zdrowia korzystne. Chodzi np. o
Z nasyconych kwasów tłuszczowych możemy wspomnieć np. kwas palmitynowy i stearynowy.
Shiitake zawiera duże ilości różnych minerałów i pierwiastków śladowych. Ich ilość jest często wpływana przez miejsce, gdzie grzyb rośnie. Zazwyczaj grzyb zawiera:
Witaminy w Shiitake są reprezentowane głównie przez witaminy z grupy B, w tym witaminę B12, beta karoten i witaminę E. Dalej w Shiitake jest ergosterol, tj. witamina D2.
Chodzi o metabolity wtórne w grzybie. Najbardziej wyrazistym przedstawicielem jest okta-2,3-diene-5,7-diyne-1-ol, tj. :lentinamycyna.
Lentionina (1,2,3,5,6-pentatiepan), która nadaje Shiitake aromat razem z
1,2,4,6-tetratiepanem i 1,2,3,4,5,6-hexatiepanem. Substancje te mają także działanie antybiotyczne.
Lowastatyna to substancja, która potrafi obniżać aktywność reduktazy hydroksymetyloglutarylo-CoA (HMGCoA), która jest zaangażowana w syntezę cholesterolu. Jej blokada może obniżyć wartości cholesterolu we krwi.
Fenole mają wyraźne działanie przeciwbakteryjne, przeciwnowotworowe i antyoksydacyjne. W Shiitake są np.
Ważnym składnikiem Shiitake są także alkaloidy purynowe:
Składniki te obniżają aktywność hydrolazy S-adenozylo-L-homocysteiny. To oznacza, że alkaloidy purynowe potrafią ograniczyć tworzenie homocysteiny. Dalej wpływają na aktywność enzymu konwertującego angiotensynę, dzięki czemu mogą redukować ciśnienie krwi.
Kiedy opisujemy skład Shiitake, nie możemy pominąć likopenu. Chodzi o substancję, która ma charakter tetraterpenoidowy. Jest znana głównie z pomidorów, chodzi o karotenoid, tj. żółty/czerwony barwnik. Wiemy, że potrafi obniżać stres oksydacyjny. Organizm potrafi go wykorzystać, jeśli żywność przejdzie wyższą temperaturę i zostanie dodany tłuszcz.
Z wyżej opisanych związków jest chyba jasne, że Shiitake ma wiele efektów, może pomóc z wieloma problemami.
Układ odpornościowy chroni nas przed niebezpieczeństwem z zewnątrz i wewnątrz (patogeny, komórki nowotworowe). Jest codziennie obciążany i musi stawiać czoła nowym i nowym wyzwaniom, co może go także osłabić, popr. naruszyć jego funkcje. Układ odpornościowy bowiem może funkcjonować także „źle”, może reagować na niebezpieczne bodźce, tj. np. alergeny, lub nawet na własne białka, kiedy rozwija się zapalenie autoimmunologiczne.
Shiitake potrafi układ odpornościowy harmonizować, a to tak, aby potrafił stawiać czoła niebezpieczeństwu i jednocześnie nas nie zagrażał.
Składnikami, które działają na układ odpornościowy, są głównie polisacharydy, beta glukany. One umieją komórki odpornościowe stymulować i zwiększać tak odpowiedź immunologiczną. Jeśli polisacharydy zostały dodane bezpośrednio do komórek odpornościowych, to okazało się, że zwiększa się produkcja substancji, które stymulują układ odpornościowy, tj. produkują się np. IL-1, IL-6, TNF alfa, interferon gamma. Jeśli naukowcy aktywowali komórki zdolne do pochłaniania obcego materiału, popr. własnych uszkodzonych struktur, doszło do zwiększenia tej zdolności, tj. fagocytozy. Wśród komórek fagocytujących należą np. komórki dendrytyczne, makrofagi, neutrofile… Oprócz zwiększenia fagocytozy poprawia się także zdolność pochłonięty materiał zlikwidować, a to nawet bakterie, wiriony… Pochłonięty materiał jest rozłożony na małe części, białka, peptydy, które potem komórka fagocytująca wystawi na swojej powierzchni, aby ostrzec kolejne komórki odpornościowe o obecności niebezpieczeństwa. Aktywują się tak limfocyty T (CD4+), które mogą aktywować limfocyty B, które są odpowiedzialne za tworzenie przeciwciał. Są jednak aktywowane także limfocyty T (CD8+), które mają funkcję cytotoksyczną, niszczą uszkodzone, nowotworowe czy zainfekowane komórki. Udało się także ustalić, że Shiitake stymuluje kolejne naturalne komórki zabójcze, tj. NK, one mają podobną funkcję jak limfocyty T CD8.
Przeprowadzono wiele badań ze zwierzętami, gdzie potwierdzono, że Shiitake zwiększa odporność. Jedną ciekawą wspomnimy. Autorzy sprawdzali, czy polisacharydy z Shiitake razem z innymi naturalnymi substancjami, np. imbirem zwiększają odpowiedź obronną po podaniu inaktywowanej szczepionki na grypę. Szczepionki podaje się po to, aby została wywołana wystarczająco silna reakcja, minimalnie taka, jak po przebyciu infekcji. Autorzy starali się Shiitake przed szczepieniem pobudzić odporność, aby potem lepiej reagowała na szczepienie. U myszy, które dostały przed szczepieniem naturalny preparat doszło do większej produkcji przeciwciał IgG i IgG2. Potem myszy zostały wystawione na wirusa grypy. Myszy, które były szczepione + dostawały preparat z Shiitake infekcję znosiły bardzo dobrze.
Istnieją też badania, które zostały przeprowadzone z ochotnikami. Jedno pracowało z 80 ludźmi, którzy byli podzieleni na 2 grupy. 40 dostawało Shiitake a 40 nieaktywny preparat. Po 8 tygodniach oceniono wyniki i okazało się, że u ludzi z Shiitake doszło do zwiększenia aktywności komórek NK i tworzenia ważnego interferonu gamma.
W innym badaniu było 52 ochotników, 21 do 41 lat, którym podawano Shiitake, a to albo 5, albo 10 gramów Shiitake dziennie. Ochotnicy używali grzyb 4 tygodnie. Potem odbyły się pobrania krwi, które udowodniły, że konsumpcja Shiitake była związana ze wzrostem liczby γδ limfocytów T i stężenia wielu cytokin, np. IL-4, IL-10 i TNF-α oraz IL-1α. Ciekawe było także to, że zwiększyła się koncentracja przeciwciał IgA w ślinie, a odwrotnie spadła wartość znaku zapalenia CRP.
Teraz mówiliśmy o wzmocnieniu odpowiedzi immunologicznej. Czasami jednak konieczne jest odpowiedź immunologiczną łagodzić, a to w przypadku alergii i reakcji autoimmunologicznych. Rozwija się bowiem uszkadzające zapalenie, które stopniowo niszczy organizm.
Naukowcy śledzili, czy może Shiitake pomóc w przypadku choroby Crohna. Chodzi o zapalenie w przewodzie pokarmowym. Pojawiają się trudności trawienne, biegunki, nawet krwawe, utrata wagi, może dojść nawet do przebicia jelita, tworzenia przetok itd. Pacjenci są leczeni lekami tłumiącymi odporność, czasami konieczne jest usuniętą część jelita usunąć operacyjnie. Części myszy z chorobą Crohna podawano Shiitake a części nie. Myszy z Shiitake miały wyższą wagę, zmniejszyła się liczba stolców. Myszy były w znacznie lepszej kondycji.
Oprócz zapaleń autoimmunologicznych umie Shiitake także tłumić zapalenia alergiczne. Naukowcy testowali efekty Shiitake na atopowe zapalenie skóry u myszy. One miały ostrą formę, tj. z zapaleniem zaczerwienieniem i tworzyły się pęcherzyki. Wysypka swędziała, skóra była opuchnięta itd. W próbkach skóry z ognisk było dużo komórek odpornościowych, najwięcej kumulowały się komórki tuczne i granulocyty. Podawanie Shiitake prowadziło do zmniejszenia zakresu uszkodzonej skóry, objawy zapalenia skóry złagodniały. W próbkach skóry było znacznie mniej komórek odpornościowych a we krwi obniżyła się wartość przeciwciał IgE, które zwiększają się przy alergiach. Spadły także wartości cytokin zwiększających zapalenie.
Shiitake więc potrafi układ odpornościowy harmonizować, nie tylko tylko stymulować czy tylko tłumić.
Liu M, Li J, Kong F, Lin J, Gao Y, 1998. Induction of immunomodulating cytokines by a new polysaccharide-peptide complex from culture mycelia of Lentinus edodes. Immunopharmacology, 40, 187-198.
Israilides, C.; Kletsas, D.; Arapoglou, D.; Philippoussis, A.; Pratsinis, H.; Ebringerova, A.; Hribalova, V.; Harding, S.E. In vitro cytostatic and immunomodulatory properties of the medicinal mushroom Lentinula edodes. Phytomedicine, 2008, 15, 512-519
Kupfahl, C.; Hof, G.H. Lentinan has a stimulatory effect on innate and adaptive immunity against murine Listeria monocytogenes infection. Int. Immunopharmacol., 2006, 6, 686-696.
Zheng, R.; Jie, S.; Hanchuan, D.; Moucheng, W. Characterization and immunomodulating activities of polysaccharide from Lentinus edodes. Int. Immunopharmacol., 2005, 5, 811-820.
Yoshino, S., Tabata, T., Hazama, S., Iizuka, N., Yamamoto, K., Hirayama, M., Tangoku, A. & Oka. M. (2000). Immunoregulatory effects of the anti-tumor polysaccharide lentinan on Th1/Th2 balance in patients with digestive cancers. Anticancer Research, 20: 4707-4711.
Gaullier JM, Sleboda J, Øfjord ES, Ulvestad E, Nurminiemi M, Moe C, Tor A, Gudmundsen O. Supplementation with a soluble β-glucan exported from Shiitake medicinal mushroom, Lentinus edodes (Berk.) singer mycelium: a crossover, placebo-controlled study in healthy elderly. Int J Med Mushrooms. 2011;13(4):319-26.
Lee JY, Kim JY, Lee YG, Rhee MH, Hong EK, Cho JY.Molecular mechanism of macrophage activation by Exopolysaccharides from liquid culture of Lentinus edodes. J Microbiol Biotechnol. 2008;18(2):355-64.
Zhu H, Hu M, Wang D, Xu G, Yin X, Liu X, Ding M, Han L. Mixed polysaccharides derived from Shiitake mushroom, Poriacocos, Ginger, and Tangerine peel enhanced protective immune responses in mice induced by inactivated influenza vaccine. Biomed Pharmacother. 2020 Jun;126:110049. doi: 10.1016/j.biopha.2020.110049.
Dai X, Stanilka JM, Rowe CA, Esteves EA, Nieves C Jr, Spaiser SJ, Christman MC, Langkamp-Henken B, Percival SS.Consuming Lentinula edodes (Shiitake) Mushrooms Daily Improves Human Immunity: A Randomized Dietary Intervention in Healthy Young Adults. J Am Coll Nutr. 2015 Apr 11:1-10.
Choi J, Paik D-J, Kwon DY, Park Y. Dietary supplementation with rice bran fermented with Lentinus edodes increases interferon-γ activity without causing adverse effects: a randomized, double-blind, placebo-controlled, parallel-group study. Nutrition Journal. 2014;13:35. doi:10.1186/1475-2891-13-35.
Choi EJ, Park ZY, Kim EK. Chemical Composition and Inhibitory Effect of Lentinula edodes Ethanolic Extract on Experimentally Induced Atopic Dermatitis in Vitro and in Vivo. Molecules. 2016 Jul 29;21(8).
Shi L, Lin Q, Yang T, Nie Y, Li X, Liu B, Shen J, Liang Y, Tang Y, Luo F. Oral administration of Lentinus edodes β-glucans ameliorates DSS-induced ulcerative colitis in mice via MAPK-Elk-1 and MAPK-PPARγ pathways . Food Funct.2016, 7, 4614-4627 .
Choroby nowotworowe są w populacji coraz częstsze. Jest to dane naszym stylem życia, tym, że dożywamy wyższego wieku itd. Leczenie raka jest dziś znacznie skuteczniejsze, ale mimo to wielu ludzi chorobom nowotworowym ulega. Szuka się możliwości, jak pacjentom pomóc i jak najmniej ich obciążyć leczeniem.
Pomóc by mogła i Shiitake.
Przeprowadzono wiele badań, które skuteczność Shiitake potwierdziły
Najczęściej przeprowadza się próby bezpośrednio na komórkach nowotworowych. Tworzy się kultury komórkowe, w których komórki nowotworowe prosperują, a potem dodaje się do nich Shiitake i śledzi się, jak komórki reagują. Pozytywny wpływ Shiitake potwierdził się na komórkach raka jelita grubego, piersi, wątroby, mięsaków itd. Te komórki w obecności Shiitake przestały się mnożyć, a nawet zaczęły umierać, ponieważ Shiitake uruchamia w komórce procesy, które prowadzą do apoptozy (śmierci komórkowej). Jest ciekawe, że to samo stężenie grzyba, które zabija komórki nowotworowe, jest dla zdrowych komórek całkowicie nieszkodliwe. Jest to dane tym, że komórki nowotworowe mają zupełnie inny metabolizm.
Przeprowadzano także badania na zwierzętach, którym wywołuje się lub implementuje nowotwór. Część zwierząt potem dostaje Shiitake a część nie. I porównuje się stan zwierząt z obu grup. Wspomnimy badanie z mięsakiem u myszy. Mięsak to bardzo źle leczący się rak. Część myszy dostawała 1 do 5 mg grzyba. Wzrost nowotworów u myszy, które były leczone Shiitake, obniżył się o 97,5%. Ponadto u 6 z 10 myszy doszło do całkowitego usunięcia nowotworu.
Kolejnym plusem Shiitake jest także to, że wzmacnia efekt chemioterapii. To oznacza, że jeśli dodana jest Shiitake, możliwe jest obniżenie dawki chemioterapeutyku z zachowaniem tego samego efektu. To się wykazało na komórkach raka wątroby. Które były wystawione na 5-fluorouracyl.
Z Shiitake przeprowadzono także badania kliniczne. W jednym było 8 pacjentów z rakiem żołądka i jelita grubego. Ci byli leczeni chemioterapią. W pierwszym cyklu chemioterapii dostawali tylko chemioterapeutyki, w drugim kole do chemioterapeutyków dodano także Shiitake i pacjenci opisywali, jak się czuli podczas tych dwóch cykli. Podawali, że podczas drugiego cyklu czuli się lepiej. Mieli mniej skutków ubocznych. Testy krwi odkryły, że dzięki Shiitake nie doszło do tak masywnego stłumienia układu odpornościowego.
W innym badaniu było 10 pacjentów na immunoterapii, którzy dostawali 4 tygodnie 1,800 mg/dzień LEM. U tych pacjentów doszło do wzrostu koncentracji interferonu gamma i także opisywali poprawę stanu.
W jednej metaanalizie, która obejmowała wyniki kilku badań, było 650 pacjentów, i tutaj okazało się, że dodanie lentinanów do leczenia miało pozytywny wpływ i przedłużyło długość przeżycia pacjentów nawet z zaawansowanym rakiem żołądka.
Dobrego wyniku osiągnięto także w badaniu klinicznym u pacjentów z zaawansowanym rakiem prostaty. 69 pacjentów przeszło chemioterapię i 33 potem dostawało także lentinany. U pacjentów z lentinanami przedłużył się czas przeżycia. Podczas gdy pacjenci bez Shiitake dożywali 35 miesięcy, pacjenci z Shiitake 48.
Jako ostatnią wspomnimy metaanalizę pacjentów z rakiem płuc. Ta oceniła dane 12 badań, w których było 458 pacjentów z chemioterapią + lentinanami i 492 pacjentów tylko z chemioterapią. Ponownie na tym byli pacjenci z lentinanami lepiej niż ci bez nich. Obniżył się niepożądany wpływ chemioterapii, np. uszkodzenie układu jelitowego o ponad 50%, stłumienie funkcji układu odpornościowego było o ok. 35% mniejsze itd
Yin X, Ying J, Li L, Zhang H, Wang H. A meta-analysis of lentinan injection combined with chemotherapy in the treatment of nonsmall cell lung cancer. Indian J Cancer. 2015 Nov;52 Suppl 1:e29-31.
Tari K, Satake I, Nakagomi K, Ozawa K, Oowada F, Higashi Y, Negishi T, Yamada T, Saito H, Yoshida K. Effect of lentinan for advanced prostate carcinoma. Hinyokika Kiyo. 1994;40(2):119-23.
Oba K, Kobayashi M, Matsui T, Kodera Y, Sakamoto J. Individual patient based meta-analysis of lentinan for unresectable/recurrent gastric cancer. Anticancer Res. 2009;29(7):2739-45.
Gu YH, Belury MA. Selective induction of apoptosis in murine skin carcinoma cells (CH72) by an ethanol extract of Lentinula edodes. Cancer Lett. 2005;220(1):21-8.
Cao X, Liu R, Liu J, Huo Y, Yang W, Zeng M, Yang C. A novel polysaccharide from Lentinus edodes Mycelia exhibits potential antitumor activity on laryngeal squamous cancer cell line Hep-2. Appl Biochem Biotechnol. 2013;171(6):1444-53.
Tanigawa K, Ito Y, Sakai M, Kobayashi Y. Evaluation of quality of life and immune function in cancer patients receiving combined immunotherapy and oral administration of lentinula edodes mycelia extract. Gan To Kagaku Ryoho. 2012;39(12):1779-81.
Ina K, Kataoka T, Ando T. The use of lentinan for treating gastric cancer. Anticancer Agents Med Chem. 2013s;13(5):681-8.
Wang Y, Han X, Li YD, Zhao SY, Zhang DJ, ZhaO ZH, Wang YB. Effects of tumor-specific antigen induced by lentinan on murine H22 hepatocellular carcinoma immunoprophylaxis. Eur Rev Med Pharmacol Sci. 2015 Dec;19(23):4516-24.
Nasze otoczenie jest pełne patogenów, wirusów, bakterii, pasożytów i grzybów, które na nas codziennie atakują i układ odpornościowy ich ataki odpiera. My nawet nie zauważymy, że byliśmy z patogenem w kontakcie. Czasami jednak patogen na czas wygra i pojawi się choroba zakaźna. Większości infekcji wirusowych nie umiemy leczyć, tylko łagodzimy objawy. Infekcje bakteryjne można rozwiązywać antybiotykami, tylko że jest problem, że zwiększa się odporność bakterii, tak samo u pasożytów i grzybów.
Shiitake zawiera substancje, które nam mogą pomóc uporać się z infekcjami. A to dwoma mechanizmami. Jednym z nich jest wzmocnienie układu odpornościowego, ten drugi to bezpośrednie toksyczne działanie na patogeny.
Shiitake jest bardzo silna przeciw bakteriom, a to także dzięki lentamycynie, która ma działanie antybiotyczne. One testują się bezpośrednio na bakteriach. Kolonie bakteryjne zostawia się rosnąć, bakterie się mnożą, potem dodaje się Shiitake lub poszczególne składniki z niej i śledzi się, jak to będzie na bakterie działać. Shiitake ogranicza mnożenie wielu typów bakterii i dużą ilość także zabija, np. gronkowca złocistego, paciorkowce, salmonelle. Shiitake testuje się także na modelach zwierzęcych, kiedy np. myszy zarażą się bakteriami. W jednym badaniu myszy były zarażone tyfusem. Część myszy dostało Shiitake, część nie. Myszy, które nie dostały Shiitake więcej umierały, uległy infekcji. Shiitake testowała się także na rybach, które były zarażone dla nich śmiercionośną bakterią Lactococcus garvieae. Jeśli ryby były karmione Shiitake obniżyła się śmiertelność zarażonych ryb, a ponadto wiele ryb nawet się nie zaraziło.
Ciekawe badanie przebiegło także z beta glukanami z Shiitake, które użyły się do leczenia szczurów zarażonych na antybiotyki odporną bakterią powodującą zapalenia płuc, tj. Klebsiela pneumoniae. Zarażone szczury, które dostawały lentinany, były w lepszym stanie, nie rozwinęło się ostre zapalenie płuc, nie doszło do sepsy.
Warto wspomnieć i to, że Shiitake może bakteryjnych infekcji pozbawić także rośliny. Niszczy bakterie, które atakują pomidory, a to Xanthomonas campestris. Ta infekcja na pomidorach objawi się jako czarne plamy na owocach i liściach.
Shiitake potrafi poradzić sobie także z infekcjami wirusowymi. Skuteczność wykazała się przeciw wirusowi polio, tj. polio, także przeciw wirusowi HIV i wirusom opryszczki. Może pomóc także z zapaleniem wątroby typu B. W badaniu klinicznym Shiitake podawano 40 pacjentom z przewlekłym zapaleniem wątroby typu B. U 17 pacjentów obniżyła się replikacja (mnożenie) wirusa i u wszystkich doszło do poprawy stanu wątroby.
Shiitake można użyć także przeciw drożdżakom i pleśniom. Poradzi sobie np. z Candida albicans czy z aspergillusami. Pokazuje się, że jest także odpowiednie użycie Shiitake w kombinacji z lekami przeciwgrzybiczymi, tj. z amfoterycyną, zwiększy się skuteczność.
Hearst R, Nelson D, McCollum G, Millar BC, Maeda Y, Goldsmith CE, Rooney PJ, Loughrey A, Rao JR, Moore JE. An examination of antibacterial and antifungal properties of constituents of Shiitake (Lentinula edodes) and oyster (Pleurotus ostreatus) mushrooms. Complement Ther Clin Pract. 2009 Feb;15(1):5-7.
Kim SP, Park SO, Lee SJ, Nam SH, Friedman M. A Polysaccharide isolated from the liquid culture of Lentinus edodes (Shiitake) mushroom mycelia containing black rice bran protects mice against salmonellosis through upregulation of the Th1 immune reaction. J Agric Food Chem. 2014;62(11):2384-91.
Jung BG, Lee JA, Lee BJ. Immunoprophylactic effects of shiitake mushroom (Lentinula edodes) against Bordetella bronchiseptica in mice. J Microbiol. 2012;50(6):1003-8.
Sun J, Wang H, Ng TB. Isolation of a laccase with HIV-1 reverse transcriptase inhibitory activity from fresh fruiting bodies of the Lentinus edodes (Shiitake mushroom). Indian J Biochem Biophys. 2011;48(2):88-94.
The medicinal benefits of Lentinan (β-1, 3-D glucan) from Lentinus edodes (Berk.) singer (Shiitake Mushroom) through oral administration. Yap A.T, Ng M.H. Int J Med Mushr. 2005;7(12):170
Sarkar, S. Effect of the extract of culture medium of Lentinus edodes on the replication of the herpes simplex virus type 1. Antiviral. Res., 1993, 20, 293-303.
Chihara, G. Immunopharmacology of Lentinan, a polysaccharide isolated from Lentinus edodes: its applications as a host defence potentiator. Int. J. Oriental Med., 1992, 17, 57-77.
Gordon M, Bihari B, Goosby E, Gorter R, Greco M, Guralnik M, Mimura T, Rudinicki V, Wong R, Kaneko Y. A placebo-controlled trial of the immune modulator, lentinan, in HIV-positive patients: a phase I/II trial. J Med. 1998;29(5-6):305-30.
Hirasawa M, Shouji N, Neta T, Fukushima K, Takada K. Three kinds of antibacterial substances from Lentinus edodes (Berk.) Sing. (Shiitake, an edible mushroom). Int J Antimicrob Agents. 1999;11(2):151-7.
Masterson CH, Murphy EJ, Gonzalez H, Major I, McCarthy SD, O'Toole D, Laffey JG, Rowan NJ. Purified β-glucans from the Shiitake mushroom ameliorates antibiotic-resistant Klebsiella pneumoniae-induced pulmonary sepsis. Lett Appl Microbiol. 2020 Oct;71(4):405-412. doi: 10.1111/lam.13358.
Pérez-Cantero A, Serrano DR, Navarro-Rodríguez P, Schätzlein AG, Uchegbu IF, Torrado JJ, Capilla J. Increased Efficacy of Oral Fixed-Dose Combination of Amphotericin B and AHCC® Natural Adjuvant against Aspergillosis. Pharmaceutics. 2019 Sep 3;11(9):456. doi: 10.3390/pharmaceutics11090456.
Obecny czas jest związany z wyższym przyjmowaniem energii i obniżeniem ruchu. Wielu ludzi cierpi na nadwagę czy otyłość, co jest związane ze wzrostem koncentracji tłuszczów we krwi. Nadmiarowe tłuszcze odkładają się do tkanki tłuszczowej, wątroby, ale także do ścian naczyń. To prowadzi do rozwoju zapalenia i przebudowy ściany naczyniowej, tj. rozwija się miażdżyca. Ta jest związana ze zwiększeniem ciśnienia krwi, pogorszonym przepływem krwi naczyniami, tworzeniem zakrzepów krwi, uszkodzeniem serca, zawałami itd. Jest więc ważne znać poziom tłuszczów we krwi i w przypadku zwiększenia je obniżać.
Shiitake może z tym problemem pomóc. Ważną rolę odgrywa substancja eritadenina. Jej efekt jest oparty na tym, że przyspiesza usuwanie cholesterolu zarówno z krwi, jak i z organizmu. Potrafi także ograniczyć syntezę cholesterolu. W próbie ze szczurami z wysokim cholesterolem prowadziło podawanie eritadeniny do 25% obniżenia cholesterolu.
Oprócz tej substancji wspiera obniżenie tłuszczów także gruby błonnik, który na siebie w jelicie tłuszcze nawiąże i wydali się stolcem. Cholesterol obniżający efekt został wykazany także u beta glukanów.
Wyniki kolejnych badań na zwierzętach wykazały, że mimo podawania wysokotłuszczowej diety, obniża Shiitake wartości całkowitego cholesterolu, złego LDL cholesterolu i triglicerydów, ponadto zwiększa wartości dobrego cholesterolu HDL.
Shiitake była testowana także w badaniach z ochotnikami, którym podawano przez 7 dni świeży grzyb, 90 gramów. Nic więcej ochotnicy nie przestrzegali. Doszło u nich do obniżenia koncentracji tłuszczów o 12%.
Obniżanie poziomów tłuszczów w organizmie jest korzystne dla układu sercowo-naczyniowego. W próbach z królikami, które miały wysokotłuszczową dietę i doszło do uszkodzenia naczyń, prowadziło podawanie Shiitake do obniżenia tłuszczów i zmniejszenia blaszek miażdżycowych w naczyniach. U myszy, które były karmione wysokotłuszczową dietą i dochodzi u nich łatwo do powstania miażdżycy, obniżyła Shiitake z portobello powstanie zmian w aorcie o 86%, tak samo uszkodzenie zastawek.
Shiitake także obniża ciśnienie krwi, a to tym, że tłumi funkcję enzymu konwertującego angiotensynę, tak samo jak leki, które ukrywają się pod skrótem ACE inhibitory.
Dian Handayani, Barbara J. Meyer, Jiezhong Chen, Simon H. J. Brown, Todd W. Mitchell, and Xu-Feng Huang. A High-Dose Shiitake Mushroom Increases Hepatic Accumulation of Triacylglycerol in Rats Fed a High-Fat Diet: Underlying Mechanism. Nutrients. 2014; 6(2): 650–662.
Enman J, Hodge D, Berglund K.A, Rova U.Production of the bioactive compound eritadenine by submerged cultivation of shiitake (Lentinus edodes) mycelia. J Agric Food Chem. 2008;56(8):2609-12.
Enman J, Rova U, Berglund K.A. Quantification of the bioactive compound eritadenine in selected strains of shiitake mushroom (Lentinus edodes). J Agric Food Chem. 2007;55(4):1177-80.
Yoon KN, Alam N, Lee JS, Cho HJ, Kim HY, Shim MJ, Lee MW, Lee TS. Antihyperlipidemic Effect of Dietary Lentinus edodes on Plasma, Feces and Hepatic Tissues in Hypercholesterolemic Rats. Mycobiology. 2011;39(2):96-102.
Tsutomu Yamada, Toshinori Oinuma, Mari Niihashi, Masako Mitsumata, Takayuku Fujioka, Kenji Hasegawa, Hitoshi Nagaoka, Hiroshige Itakura. Effects of Lentinus edodes mycelia on dietary-induced atherosclerotic involvement in rabbit aorta. J Atheroscler Thromb 2002 ;9(3):149-56.
Yu S, Wu X, Ferguson M, Simmen RC, Cleves MA, Simmen FA, Fang N. Diets Containing Shiitake Mushroom Reduce Serum Lipids and Serum Lipophilic Antioxidant Capacity in Rats. J. Nutr. 2016 Oct 19.
Rahman MA, AbdullahN, Aminudin N. Lentinula edodes (shiitake mushroom): An assessment of in vitro anti-atherosclerotic bio-functionality. Saudi Journal of Biological Sciences · February 2016.
Morales D, Tejedor-Calvo E, Jurado-Chivato N, Polo G, Tabernero M, Ruiz-Rodríguez A, Largo C, Soler-Rivas C. In vitro and in vivo testing of the hypocholesterolemic activity of ergosterol- and β-glucan-enriched extracts obtained from shiitake mushrooms (Lentinula edodes). Food Funct. 2019 Nov 1;10(11):7325-7332. doi: 10.1039/c9fo01744e.
Kim SH, Thomas MJ, Wu D, Carman CV, Ordovás JM, Meydani M. Edible Mushrooms Reduce Atherosclerosis in Ldlr-/- Mice Fed a High-Fat Diet. J Nutr. 2019 Aug 1;149(8):1377-1384. doi: 10.1093/jn/nxz075.
Paisansak S, Sangtanoo P, Srimongkol P, Saisavoey T, Reamtong O, Choowongkomon K, Karnchanatat A. Angiotensin-I converting enzyme inhibitory peptide derived from the shiitake mushroom (Lentinula edodes). J Food Sci Technol. 2021 Jan;58(1):85-97. doi: 10.1007/s13197-020-04517-z.
Cukrzyca to dość podstępna choroba, jeśli człowiek nie dostanie się do ostrego stanu, tj. hypo- czy hiperglikemicznego szoku/śpiączki, to często nie wie, że cukrzycą cierpi. Zwłaszcza jeśli chodzi o cukrzycę typu II, która częściej występuje u starszych i otyłych ludzi. Zwiększona wartość cukru we krwi jednak uszkadza naczynia, nerwy, organy, np. siatkówkę, nerki, ale także układ odpornościowy. A to objawi się dopiero po latach. U cukrzycy typu II nie chodzi tylko o to, że jest obniżona aż zerowa produkcja insuliny, ale także o to, że komórki na insulinę nie reagują i zachowują się, jakby w ciele brakowała, tj. jest obecna insulinooporność.
W próbach na zwierzętach cukrzycowych wykazało się, że podawanie Shiitake obniża wartość cukru we krwi. Obniża także wartości glikowanej hemoglobiny. Jeśli poziom cukru we krwi jest długotrwale zwiększony, wiąże się na to barwnik krwi. Dalej także obniżyło się zapalenie w trzustce i zwiększyła produkcja insuliny. W niektórych badaniach spadła dzięki Shiitake glikemia aż o 25%.
Yamac, M.; Kanbak, G.; Zeytinoglu, M.; Bayramoglu, G.; Senturk, H.; Uyanoglu, M. Hypoglycemic effect of Lentinus strigosus (Schwein.) Fr. crude exopolysaccharide in streptozotocin-induced diabetic rats. J. Med. Food, 2008, 11(3), 513-517.
Wolne rodniki, jeśli w ciele powstają w nadmiarze, powodują stres oksydacyjny. Wolne rodniki reagują z tłuszczami w membranach i DNA, to prowadzi do uszkodzenia komórek, przyspieszenia procesów degeneracyjnych, przewlekłych zapaleń, ale także do zwiększenia ryzyka powstania raka. Wolne rodniki powstają także podczas procesów fizjologicznych, np. metabolizmu składników odżywczych, ale jeśli organizm jest wystawiony na stres, toksyny, szkodliwości, tworzenie wolnych rodników się zwiększa i przewyższa mechanizmy kompensacyjne. Organizm zawiera antyoksydanty i enzymy, które wolne rodniki usuwają.
Shiitake zawiera wiele składników, które działają antyoksydacyjnie, np. polisacharydy, fenole, witaminy…
Badania z roztworami i na zwierzętach wykazały, że Shiitake bardzo skutecznie neutralizuje wolne rodniki, i obniża tak stres oksydacyjny. Jest tak profilaktyką wielu chorób, w tym raka.
Ana Carolina da Silva, Neuza Jorga. Antioxidant properties of lentinus edodes and agaricus blazei extrakt.
Journal of Food Quality. 12/2011; 34(6).Finimundy TC, Gambato G, Fontana R, Camassola M, Salvador M, Moura S, Hess J, Henriques JA, Dillon AJ, Roesch-Ely M. Aqueous extracts of Lentinula edodes and Pleurotus sajor-caju exhibit high antioxidant capability and promising in vitro antitumor activity. Nutr Res. 2013;33(1):76-84.
Ming-Tsung Yen, Yu-Hsiu Tseng, Ruei-Chian Li, Jeng-Leun Mau. Antioxidant properties of fungal chitosan from shiitake stipes. LWT 40 (2007) 255–261.
Wątroba to bardzo obciążany organ, który wprawdzie ma duże zdolności regeneracyjne, ale mimo to można go uszkodzić. Wątroba pełni wiele funkcji, więc jej uszkodzenie objawi się wyraźnym obniżeniem zdrowia. Są uszkadzane lekami, toksynami, alkoholem, wirusowymi zapaleniami wątroby, zapaleniami autoimmunologicznymi, odkładaniem tłuszczów itd.
Wiele mechanizmów, które chronią wątrobę wspomnieliśmy już wyżej.
Shiitake może pomóc, jeśli wątroba jest dotknięta wirusowymi zapaleniami wątroby. Ograniczy mnożenie wirusów i wesprze regenerację.
Shiitake obniża zapalenia, działa przeciwzapalnie, więc może łagodzić zapalenia autoimmunologiczne wątroby.
Dzięki obniżaniu tłuszczów we krwi chroni wątrobę przed osadzaniem tłuszczów i powstaniem hepatosteatozy, tj. stłuszczenia wątroby.
Abyśmy nie mówili tylko abstrakcyjnie, wspomnimy i badania. W jednym myszy były wystawione na działanie toksycznej substancji. Części podawano Shiitake, części nic. Myszy z Shiitake miały wątrobę znacznie mniej uszkodzoną. We krwi były niższe wartości enzymów wątrobowych i także nie doszło do zwłóknienia.
Akamatsu, S.; Watanabe, A.; Tamesada, M.; Nakamura, R.; Hayashi, S.; Kodama, D.; Kawase, M.; Yagi, K. Hepatoprotective effect of extracts from Lentinus edodes mycelia on dimethylnitrosamine-induced liver injury. Biol. Pharm Bull., 2004, 27(12), 1957-1960.
Yang H, Hwang I, Kim S, Hong EJ, Jeung EB. Lentinus edodes promotes fat removal in hypercholesterolemic mice. Exp Ther Med. 2013;6(6):1409-1413. Epub 2013 Oct 8.
Yagi K. Liver protective effect of Lentinula edodes mycelia(LEM). Gan To Kagaku Ryoho. 2012;39(7):1099-102.
Homocysteina to substancja, która ma tendencję do osadzania się i uszkadzania układu nerwowego i sercowo-naczyniowego. Jest więc dążenie ograniczyć jej tworzenie i zwiększyć jej rozkładanie. W próbie na myszach, które miały wysoką wartość homocysteiny, podawano Shiitake i doszło dzięki temu do spadku wartości. Shiitake bowiem wzmacnia aktywność enzymu hydrolazy S-adenozylo-L-homocysteiny, który jest odpo
Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej
Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania
Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych
Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej
Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy
Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
