Chaga

Łacińska nazwa: Inonotus obliquus

Czeska nazwa: rezavec šikmý

Chińska nazwa: Hua Jie Kong Jun

Więcej o grzybie witalnym Chaga

Chaga (Inonotus obliquus, błyskoporek podkorowy) to grzyb pasożytniczy, który można znaleźć na drzewach liściastych, głównie brzozach. Rozpoznajemy go po owocniku, który jest nieregularny, popękany, brązowy do czarnego. Jest również bardzo twardy, a powierzchnia wygląda jak wypalone węgiel. Pod wierzchnią warstwą znajduje się jasny środek.

Grzyb zakaża drzewo zarodnikami, które osadzają się na uszkodzeniach drzewa. Zarodnik kiełkuje, a jego grzybnia przez wiele lat uszkadza i zabija drzewo. Chaga ma dwa stadia rozwoju, a mianowicie płciowe, kiedy tworzy się owocnik między korą a bielem (część drewna), nie jest więc widoczny. Owocnik jest beżowy i stopniowo brązowieje. Tworzy się dopiero po śmierci drzewa, kiedy drzewo wysycha, a kora oddziela się od drewna, odsłaniając utworzone owocniki, które mogą znajdować się na całej długości pnia drzewa. Zawiera bazydiospory, które zapewniają rozprzestrzenianie się grzyba w otoczeniu. Forma bezpłciowa (aseksualna) to właśnie ta, która została opisana powyżej. Czyli czarna, popękana na powierzchni kory drzewa.

Chaga występuje na całym świecie i preferuje głównie chłodniejszy klimat, tj. półkulę północną. Wysokiej jakości Chaga pochodzi głównie z chińskiej prowincji Hei Longjiang, która jest znana z czystości i nieskażonej przyrody. Uprawiana jest na dziko rosnących brzozach. Zbierana jest po trzech latach wzrostu. Jest nieodłączną częścią tradycyjnej medycyny chińskiej, ponieważ jest szeroko rozpowszechniona właśnie w Rosji, w tym na Syberii. Mieszkańcy Syberii gotują z niej wywary do leczenia nowotworów i nazywają ją „Darem od Boga”. Grzyb był jednak znany już ponad 4000 lat temu, kiedy do leczenia wykorzystywali go mieszkańcy Mezopotamii, Egiptu i Chin. Oprócz leczenia Chaga była wykorzystywana także podczas szamańskich rytuałów. W Rosji Chaga była na tyle popularna, że używał jej nawet car Włodzimierz Monomach i Rasputin. Chagę w swoich książkach wspomina także słynny rosyjski pisarz Sołżenicyn. W Japonii Chagę używali głównie rdzenni mieszkańcy, tj. Ajnowie, z Chagi przygotowywali herbatę, którą podawano przy dolegliwościach trawiennych. Na razie wspomnieliśmy tylko o obszarze Azji. Chaga ma jednak swoją historię także w Ameryce Północnej, gdzie używali jej Indianie, zarówno do leczenia, jak i do szamańskich rytuałów.

W czasach nowożytnych grzyb został opisany przez Persoona w 1801 roku i otrzymał nazwę Boletus obliquus. W 1830 roku przemianował go Fries na Polyporus obliquus, swoją ostateczną nazwę, po kolejnych kilku zmianach, Chaga otrzymała dopiero w 1936 roku, kiedy nazwał ją mykolog Pilát.

Z powyższego wynika, że w dalszej części tekstu zajmiemy się składem i działaniem grzyba, co jest ze sobą bardzo ściśle powiązane. Zaczniemy od składu.

Swoim działaniem jest podobna do Coriolusa, który skanuje organizm, wyszukuje najróżniejsze patogeny, a następnie je likwiduje. Chaga ten efekt kieruje do przewodu pokarmowego i do wątroby.

Charakterystyka według tradycyjnej medycyny chińskiej

Natura (Si Qi): ciepła

Smak (Wu Wei): słodki, mdły

Tropizm (Gui Jing): wątroba, śledziona, serce (nerki, żołądek)

Główne efekty według tradycyjnej medycyny chińskiej:

• odżywia wątrobę, nerki i serce
• przekształca śluz
• ożywia krew
• uspokaja ducha
• wspiera obronną qi
• usuwa toksyczność (toksyny)

Efekty według tradycyjnej medycyny chińskiej szczegółowo:

1, Wsparcie układu odpornościowego

• aktywuje układ odpornościowy w przypadku infekcji bakteryjnej i wirusowej
• używa się jej więc przy chorobach infekcyjnych
• wraz z Coriolusem używa się jej przy tzw. ukrytym patogenie
• często używa się jej przy problemach spowodowanych wirusami opryszczki
• potrafi tłumić układ odpornościowy, jeśli reaguje nieadekwatnie, co wykorzystuje się przy alergiach (zmniejsza tworzenie IgE, czyli przeciwciał związanych z alergiami) czy chorobie Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego

2, Afty, opryszczka

• poprzez oczyszczanie i usuwanie z organizmu toksyn, śluzu i trucizn oraz posiadanie tropizmu do serca i żołądka, jest odpowiednia zarówno przy opryszczce, jak i aftach, ale także przy trądziku

3, Wsparcie trawienia

• pomaga rozwiązywać problemy jelitowe (wraz z Hericium)
• zabija także bakterię Helicobacter pylori, która powoduje stan zapalny, wrzody żołądka i może stać także za rakiem żołądka
• wspiera trawienie – działa gojąco i ochronnie na błonę śluzową żołądka, zarówno przy zapaleniach żołądka, jak i wrzodach. Ten wpływ przypisuje się głównie kwasowi betulinowemu.

4, Działanie przeciwzapalne

• chyba najsilniejsza jest Chaga w działaniu na przewlekłe stany zapalne – głównie stany zapalne jelit, ale także stany zapalne trzustki, pęcherzyka żółciowego, żołądka itp.
  • używa się jej jako dodatek przy chorobie Leśniowskiego-Crohna czy wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego

5, Problemy onkologiczne

• używa się jej jako terapia uzupełniająca przy nowotworach – głównie jeśli chodzi o raka przewodu pokarmowego, jelita grubego, żołądka, ale także piersi, wątroby czy macicy

6, Łuszczyca (psoriasis)

• używa się jej przy dolegliwościach łuszczycowych – wraz z Reishi i Polyporusem

7, Działanie hepatoprotekcyjne

• chroni i regeneruje wątrobę

8, Pęcherzyk żółciowy

• może pomóc rozwiązać problemy z pęcherzykiem żółciowym – stany zapalne, nowotwory, kamienie, zastój żółci (cholestaza)
• w tych przypadkach często podaje się ją razem z recepturą ziołową Da Po Dan Jie Shi Tang

9, Problemy sercowo-naczyniowe

• pomaga rozwiązywać różne problemy sercowo-naczyniowe
• serce rozwiązuje także w sposób chiński, tzn. ma efekt An Shen, harmonizuje psychikę, niemniej Reishi, Cordyceps i Hericium są w tym lepsze, jest to więc tylko kolejny element
• wspiera funkcje mentalne, pamięć, koncentrację

10, Problemy metaboliczne

• harmonizuje ciśnienie krwi i tłuszcze we krwi
• harmonizuje cukier we krwi

11, Rozbija zastoje krwi

• niektóre źródła podają, że Chaga rozbija zastoje krwi… Zastój krwi (Xue Yu) to termin techniczny medycyny chińskiej. W naczyniach płynie krew, która z jakiegoś powodu, jak uraz, niedobór samej krwi lub Qi, niedobór Yangu i zimno itp., zaczyna w kanałach zwalniać i gęstnieć, aż powstanie zastój krwi – blokada. Przykładem zastoju są siniaki lub mięśniaki w macicy lub skrzepy w krwi menstruacyjnej. Często nie są widoczne, nawet na USG czy CT, mimo to gdzieś są. Zastoje krwi typowo objawiają się stałym ostrym bólem (ale nie muszą – np. mięśniaki).
• przy zastojach krwi można Chagę łączyć z grzybem Auricularia

Mniej częste użycie Chagi:

• wsparcie przy cukrzycy
• działanie przeciwbólowe (łagodzi bóle)
• wsparcie funkcji mentalnych – pamięć, koncentracja, myślenie (hamuje enzym acetylocholinoesterazę w mózgu)
• działanie detoksykacyjne
• silne działanie antyoksydacyjne
• wsparcie przy sporcie (z Coriolusem i Cordycepsem)
• egzemy, łuszczyca
• oczyszcza krew
• białaczka
• malaria
• wspiera oczy i włosy
• jest to prawdopodobnie silny adaptogen
• działanie anti-aging
• działanie przeciwalergiczne (profilaktyka przeciw wstrząsowi anafilaktycznemu)
• półpasiec
• kandydoza
• zapalenie wątroby typu C
• chroni narządy wewnętrzne

Dawkowanie:

• grzyby można używać w różnych formach. Najczęściej przy problemach zdrowotnych używa się formy ekstraktów gorącowodnych z 30% polisacharydów.
• tak samo jak u innych grzybów zalecam 5 dni używać i 2 dni zrobić przerwę, zwłaszcza jeśli rozwiązuje się problemy związane z układem odpornościowym (nawet wtórnie, tzn. stosuję tę zasadę prawie zawsze)
• więcej o używaniu grzybów witalnych dowiesz się tutaj

a, Grzyby w formie ekstraktów (zalecana forma używania)

Jeśli używasz grzybów w formie 30% ekstraktów, to zalecam:

Używanie profilaktyczne

• 1 g ekstraktu grzybowego dziennie (wszystkich grzybów razem)

Przy lżejszych problemach zdrowotnych

• 2 g ekstraktu grzybowego dziennie (wszystkich grzybów razem)

Przy poważniejszych problemach zdrowotnych

• 3-5 g ekstraktu grzybowego dziennie (wszystkich grzybów razem)

b, Grzyby w nalewce

• nalewkę dawkuj według wagi
• zwykle daje się tyle kropel, ile człowiek waży
• ta dzienna dawka dzieli się na połowę, połowa używa się rano, a połowa w południe

c, Grzyby w formie proszku (powder, biomasa)

• zwykle 2-3x dziennie łyżeczka proszku grzybowego rozmieszana w wodzie
• chodzi raczej o używanie profilaktyczne

d, Suszone grzyby

• 20-100 g dziennie
• albo dodaje się je do jedzenia, albo robi się z nich wywary
• wywar przygotujesz tak, że weźmiesz 100 g grzybów i włożysz je do około pół litra zimnej wody i pół godziny gotujesz na małym ogniu. Niektóre grzyby możesz zjeść razem z wywarem (np. Hericium), niektóre są do jedzenia zbyt zdrewniałe (jak Reishi).

Przeciwwskazania i znane interakcje lekowe:

• nie są znane

Efekt farmakologiczny:

• modulacja układu odpornościowego
• działanie przeciwnowotworowe
• działanie antyoksydacyjne
• działanie przeciwinfekcyjne
• profilaktyka chorób cywilizacyjnych, tj. chorób sercowo-naczyniowych, cukrzycy
• profilaktyka uszkodzeń i regeneracja narządów / wątroba / nerki
• działanie przeciwzakrzepowe
• zwiększenie kondycji fizycznej

Substancje czynne w Chadze

Chaga jest bogata w związki, które są biologicznie aktywne. Mają potencjał ingerować w funkcjonowanie organizmu, i to głównie pozytywnie.

Terpeny

Terpeny zapewniają wiele efektów, którymi dysponuje grzyb. Mają działanie przeciwnowotworowe, antyoksydacyjne i przeciwinfekcyjne. Wiele z poniżej wymienionych związków terpenowych można znaleźć także w innych grzybach, ale dla Chagi istnieją substancje, które są dla niej unikalne. Chodzi o betulinę i kwas betulinowy. Te grzyb pozyskuje od swojego gospodarza, czyli z brzozy.

• Betulina
• Kwas betulinowy
• Inotodiol
• Lupeol
• Spiroinonotsuoxotriole A i B
• Foskoperianol D
• Kwas p-hydroksybenzoesowy
• Kwas ferulowy
• Lanostany

Polifenole

Chaga zawiera dużą ilość związków fenolowych. Te mają głównie działanie antyoksydacyjne, ale także przeciwnowotworowe i przeciwinfekcyjne. Do najbardziej znanych polifenoli w Chadze należą:

• Kwas kawowy
• 3,4-dihydroksybenzalaceton
• Inonoblin A
• Feligridin D
• Procyjanidyna
• Kwas p-kumarowy
• Izoramnetyna-3-O-glukozyd
• Astilbina
• Tangeretyna
• Kwas galusowy
• Kwercetyna
• Kempferol
• Katechina 7-ksylozyd
• Syringol

Polisacharydy

Tak samo jak u innych grzybów polisacharydy tworzą niebagatelną część suchej masy. Te związki cukrowe mają działanie immunomodulacyjne, antyoksydacyjne i przeciwnowotworowe. Najważniejsze są beta glukany, w Chadze są zarówno β (1→3)-glukany, jak i (1→6)-glukany. Kolejnym ważnym polisacharydem jest IP3, który składa się z ramnozy, arabinozy, glukozy i galaktozy. Ten polisacharyd ma wyraźne działanie immunostymulujące.

Sterole

Sterole są typowe tym, że mają tzw. jądro steroidowe, tak samo jak cholesterol. Często mają funkcję fitohormonów, wpływają na funkcje rośliny i potrafią ją chronić, np. przed atakiem wirusów i bakterii. W Chadze znajdują się głównie:

• Lanosterol
• Kwas trametonolowy
• Nadtlenek ergosterolu i ergosterol (witamina D2)
• Episterol
• beta sitosterol

Melaniny

Melaniny to barwniki, które gwarantują ową czarną barwę Chagi. Są tworzone z tyrozyny, co jest aminokwasem. Melaninę tworzymy także my i nadaje kolor włosom, oczom i skórze. Melanina dysponuje działaniem przeciwnowotworowym. Chroni przed promieniowaniem UV.

Aminokwasy i białka

W Chadze nie brakuje także aminokwasów, które są elementami budulcowymi białek. W dojrzałym grzybie jest 14 rodzajów aminokwasów, w grzybni także 16. Najwyższą koncentrację ma glicyna, cysteina i tryptofan.

Białka są reprezentowane głównie przez enzymy, które potrafią rozkładać drewno, z którego grzyb pozyskuje składniki odżywcze, np. chitynazy.

Tłuszcze i kwasy tłuszczowe

Chaga jest także źródłem tłuszczów/kwasów tłuszczowych. Chodzi głównie o te zdrowiu korzystne, tj. nienasycone, np.

• kwas oleinowy
• kwas linolowy

Minerały, pierwiastki śladowe i witaminy

Wyczucie składników Chagi nie byłoby zdaleka kompletne, gdybyśmy nie wspomnieli o minerałach i pierwiastkach śladowych. Tutaj dominuje

• sód
• magnez
• wapń
• cynk
• żelazo
• mangan
• german

Witaminy, które można z Chagi pozyskać, to głównie te z grupy witamin B, dalej potem witamina D i beta karoten.

Wykorzystanie Chagi

Już zostaliście zapoznani z niektórymi składnikami, które są w Chadze. Zdaleka nie wszystkie, ale już nawet te wspomniane dają do zrozumienia, że Chaga w sobie skrywa wiele siły i zdolności wpłynięcia na stan zdrowia.

Chaga moduluje aktywność układu odpornościowego

Prawidłowe funkcjonowanie układu odpornościowego jest dla naszego życia ważne. Chroni nas przed negatywnymi wpływami ze środowiska zewnętrznego, ale także z organizmu, ale może nam także szkodzić. A to w przypadku, że nadmiernie reaguje na nieszkodliwe bodźce, alergeny, lub na swoje własne białka, autoimmunizacja. Układ odpornościowy najsilniej wpływają polisacharydy, ale potrafią to także inne składniki Chagi.

Przeprowadzono wiele badań, które zweryfikowały bezpośredni wpływ Chagi na komórki odpornościowe, tj. do hodowli komórkowej dodano składnik, ew. ekstrakt z Chagi. Komórki odpornościowe w obecności Chagi lepiej się mnożyły, produkowały więcej aktywujących substancji, tj. cytokin, były zdolne lepiej pochłaniać obcy materiał, tj. fagocytować. Chaga także wzmacnia tworzenie przeciwciał.

Wzmacniający efekt obserwowano także przy szczepieniu. Oprócz substancji czynnej w szczepionkach są także substancje, które mają stymulować układ odpornościowy, aby wywołać potrzebną odpowiedź immunologiczną. Naukowcy szczepili kurczęta przeciwko wirusowi Newcastle. Jeśli w szczepionce była także Chaga, szczepionka wywołała lepszą odpowiedź i kurczęta były lepiej chronione przed infekcją.

Wiele badań przeprowadzono także na zwierzętach, aby potwierdzić wyniki stwierdzone na hodowlach komórkowych. Podawanie Chagi potrafi nawet odwrócić efekty immunosupresji! Szczury otrzymywały cyklofosfamid, to prowadziło do wyraźnego tłumienia układu odpornościowego, ale po 8 dniach podawania Chagi doszło do wzrostu aktywności układu odpornościowego.

Oprócz tych wzmacniających odporność Chaga ma także działanie tłumiące, tj. przeciwzapalne. Te weryfikowano na myszach z chorobami alergicznymi i autoimmunologicznymi. Stłumić stan zapalny udało się np. przy chorobie Leśniowskiego-Crohna, u myszy doszło do złagodzenia objawów, wzrostu masy ciała, odnowiła się błona śluzowa jelit itp.

U myszy alergicznych podawanie Chagi prowadziło do obniżenia reaktywności oraz przeciwciał IgE, które są typowe dla alergii. W jednym badaniu myszom z alergiami pokarmowymi podawano inotodiole lub ekstrakt z Chagi, oboje obniżyło stan zapalny w jelicie i objawy alergii.

Wpływ przeciwzapalny został nawet potwierdzony także przy przewlekłym zapaleniu trzustki. Jeśli chore zwierzęta karmiono Chagą, doszło do obniżenia uszkodzenia trzustki i poprawy stanu.

Yoon TJ, Lee SJ, Kim EY, Cho EH, Kang TB, Yu KW, Suh HJ. Inhibitory effect of chaga mushroom extract on compound 48/80-induced anaphylactic shock and IgE production in mice. Int Immunopharmacol. 2013 Apr;15(4):666-70.

Ko SK, Jin M, Pyo MY.Inonotus obliquus extracts suppress antigen-specific IgE production through the modulation of Th1/Th2 cytokines in ovalbumin-sensitized mice. J Ethnopharmacol. 2011 Oct 11;137(3):1077-82.

Hu Y, Sheng Y, Yu M, Li K, Ren G, Xu X, Qu J. Antioxidant activity of Inonotus obliquus polysaccharide and its amelioration for chronic pancreatitis in mice. Int J Biol Macromol. 2016 Mar 5. pii: S0141-8130(16)30229-X.

Xu X, Li J, Hu Y. Polysaccharides from Inonotus obliquus sclerotia and cultured mycelia stimulate cytokine production of human peripheral blood mononuclear cells in vitro and their chemical characterization. Int Immunopharmacol. 2014 Aug;21(2):269-78. doi: 10.1016/j.intimp.2014.05.015.

Kim YR. Immunomodulatory Activity of the Water Extract from Medicinal Mushroom Inonotus obliquus. Mycobiology. 2005;33(3):158-62.

Kim YO, Han SB, Lee HW, Ahn HJ, Yoon YD, Jung JK, Kim HM, Shin CS. Immuno-stimulating effect of the endo-polysaccharide produced by submerged culture of Inonotus obliquus. Life Sci. 2005;77(19):2438-56.

Harikrishnan R, Balasundaram C, Heo MS. Inonotus obliquus containing diet enhances the innate immune mechanism and disease resistance in olive flounder Paralichythys olivaceus against Uronema marinum. Fish Shellfish Immunol. 2012;32(6):1148-54.

Nguyen TMN, Le HS, Le BV, Kim YH, Hwang I. Anti-allergic effect of inotodiol, a lanostane triterpenoid from Chaga mushroom, via selective inhibition of mast cell function. Int Immunopharmacol. 2020 Apr;81:106244. doi: 10.1016/j.intimp.2020.106244.

Zhang L, Lin D, Li H, Yu S, Bai J, Ding Z, Wu J. Immunopotentiating effect of Inonotus obliquus fermentation products administered at vaccination in chickens. Mol Cell Probes. 2018 Oct;41:43-51. doi: 10.1016/j.mcp.2018.09.002.

Chaga przeciw rakowi

Choroby nowotworowe są wciąż przyczyną zgonów, choć obecnie duża część raków jest uleczalna. Leczenie jest jednak bardzo wymagające i osłabiające. Naukowcy więc szukają możliwości, jak pacjenta skutecznie, ale bezpiecznie leczyć.

Najpierw wspomnimy pośredni efekt Chagi na raka. Ten jest dany wzmocnieniem układu odpornościowego, który następnie postawi się komórkom rakowym i zabija je.

Chaga jednak na raka działa także bezpośrednio, np. wiele terpenów, fenoli. Wpływ Chagi najczęściej testuje się na hodowlach komórkowych różnych typów komórek nowotworowych. Do nich potem dodaje się Chagę i obserwuje się, jak komórki się zachowują. Chaga potrafiła ograniczyć dzielenie, czyli mnożenie komórek nowotworowych, dodatkowo potrafiła je także zabić, uruchomić w nich apoptozę. Chaga tak działała na komórki raka piersi, jajników, czerniaka, płuc, mózgu, jelita grubego, kości, wątroby, a także na białaczki.

Oprócz zabijania komórek nowotworowych potrafi Chaga także obniżyć ich zdolność do wyjeżdżania i zakładania przerzutów. Komórki nowotworowe tworzą enzymy, które rozkładają substancję międzykomórkową, która jest stosunkowo sztywna i utrudnia ruch komórek, utrzymuje je na miejscu. Jeśli jednak substancja jest rozłożona, może komórka nowotworowa wyjechać. Chaga ogranicza tworzenie metaloproteinaz przez komórki nowotworowe.

Istnieją także próby przeprowadzone na zwierzętach. Myszy z rakiem płuc, który dawał przerzuty, otrzymywały albo roztwór soli, albo Chagę. Myszy z Chagą miały o 25% mniej przerzutów i doszło także do zmniejszenia nowotworu aż o 60%.

Lee KR, Lee JS, Lee S, Son YK, Kim GR, Sim YC, Song JE, Ha SJ, Hong EK. Polysaccharide isolated from the liquid culture broth of Inonotus obliquus suppresses invasion of B16-F10 melanoma cells via AKT/NF-κB signaling pathway. Mol Med Rep. 2016 Sep 23.

Lee KR, Lee JS, Song JE, Ha SJ, Hong EK. Inonotus obliquus-derived polysaccharide inhibits the migration and invasion of human non-small cell lung carcinoma cells via suppression of MMP-2 and MMP-9. Int J Oncol. 2014 Dec;45(6):2533-40.

Kang JH, Jang JE, Kumar Mishra S, Lee HJ, Ergosterol peroxide from Chaga mushroom (Inonotus obliquus) exhibits anti-Cancer activity by down-regulation of the β-catenin pathway in colorectal Cancer. J Ethnopharmacol. 2015 Jul 22. pii: S0378-8741(15)30047-7.

Wang Q, Mu H, Zhang L, Dong D, Zhang W, Duan J. Characterization of two water-soluble lignin metabolites with antiproliferative activities from Inonotus obliquus. Int J Biol Macromol. 2015 Mar;74:507-14. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2014.12.044.

Betulinic acid, a natural compound with potent anticancer effects. Mullauer F.B, Kessler J.H, Medema J.P. Anticancer Drugs. 2010;21(3):215-27. 2010;24(1):90-114.

Schmidt M.L, Kuzmanoff K.L, Ling-Indeck L, Pezzuto J.Betulinic acid induces apoptosis in human neuroblastoma cell lines. M. European Journal of Cancer. 1997;33(12):2007–10.

Su B, Yan X, Li Y, Zhang J, Xia X. Effects of Inonotus obliquus Polysaccharides on Proliferation, Invasion, Migration, and Apoptosis of Osteosarcoma Cells. Anal Cell Pathol (Amst). 2020 Nov 17;2020:4282036. doi: 10.1155/2020/4282036.

Chaga jako antyoksydant

Stres oksydacyjny jest dla ciała bardzo szkodliwy. Wolne rodniki, jeśli są tworzone w nadmiarze, czyli tak, że przewyższona jest zdolność neutralizacyjna organizmu, reagują z wieloma cząsteczkami i uszkadzają je. Reagują np. z tłuszczami w błonach komórkowych czy z DNA. Dochodzi do przyspieszenia starzenia, zwiększa się ryzyko powstania różnych chorób, w tym raka. Obniżenie stresu oksydacyjnego więc funkcjonuje także jako profilaktyka.

Najsilniejsze działanie antyoksydacyjne mają fenole i terpenoidy. Ich działanie testuje się w roztworach, które zawierają wolne rodniki, do których dodaje się substancje z Chagi. Dochodzi do „usunięcia” rodników z roztworu.

Kolejne testy przeprowadza się także na hodowlach komórkowych. Do komórek dodaje się np. nadtlenek wodoru (oksydant), który je zabija, jeśli jednak doda się także Chagę, komórki są zdolne przeżyć i nie są tak uszkodzone.

Bardzo dobrze testuje się działanie antyoksydacyjne także na zwierzętach. Jeśli u nich wywoła się zwiększenie stresu oksydacyjnego, dochodzi do zmian w ciele i produkuje się zwiększenie malondialdehydu. Jeśli zwierzętom poda się Chagę, mają znacznie mniejszą koncentrację malondialdehydu niż zwierzęta wystawione na te same bodźce, ale bez Chagi.

Du X, Mu H, Zhou S, Zhang Y, Zhu X. Chemical analysis and antioxidant activity of polysaccharides extracted from Inonotus obliquus sclerotia. Int J Biol Macromol. 2013;62:691-6.

Zheng W, Zhang M, Zhao Y, Miao K, Pan S, Cao F, Dai Y. Analysis of antioxidant metabolites by solvent extraction from sclerotia of Inonotus obliquus (Chaga). Phytochem Anal. 2011 Mar-;22(2):95-102.

Liang L, Zhang Z, Wang H. Antioxidant activities of extracts and subfractions from Inonotus Obliquus. Int J Food Sci Nutr. 2009;60 Suppl 2:175-84.

Xu HY, Sun JE, Lu ZM, Zhang XM, Dou WF, Xu ZH. Beneficial effects of the ethanol extract from the dry matter of a culture broth of Inonotus obliquus in submerged culture on the antioxidant defence system and regeneration of pancreatic beta-cells in experimental diabetes in mice. Nat Prod Res. 2010;24(6):542-53.

Chaga nie przestraszy się nawet infekcji

Patogeny infekcyjne są wszędzie wokół nas. W tym, czy zachorujemy, ważną rolę odgrywa układ odpornościowy. Najbardziej atakują nas wirusy i bakterie, dalej potem patogenne grzyby i pasożyty. Problemem z infekcjami jest to, że na niewiele infekcji wirusowych istnieje lek, bakterie i inne patogeny stają się odporne na dotychczas działające leczenie, tj. antybiotyki, leki przeciwgrzybicze i przeciwpasożytnicze ich nie niszczą. Dlatego szuka się substancji w przyrodzie, które są dla ciała bezpieczne, ale zabójcze dla patogenów.

Zaczniemy od wirusów. Chaga potrafiła w próbach poradzić sobie z wirusami opryszczki (najczęściej powodują opryszczkę), którymi jest zainfekowanych 98% ludzi. Chaga zapobiega przenikaniu wirusa do komórki i niszczy go. Przy próbach na myszach zainfekowanych opryszczką narządów płciowych HSV2, który jest dla nich śmiertelny, prowadziło podawanie Chagi do zwiększenia przeżycia o 90% w porównaniu z tak samo zainfekowanymi myszami, które nie dostały Chagi. Ten sam efekt był także przy wirusowych zapaleniach wątroby typu B i C. Zmniejsza mnożenie wirusa i tak może zwiększyć efektywność ustawionej terapii. Chaga potrafi sobie nawet poradzić z HIV, zapobiegnie wybuchowi infekcji, ponieważ nie pozwoli wirusowi wejść do komórki.

Grzyb nie jest skuteczny tylko na ludzkie wirusy, ale obniża także wirusy zwierzęce, np. kaliciwirus koci i wirus kociej grypy.

Jeśli spojrzymy na bakterie, to Chaga ogranicza dzielenie i zabija wiele nawet bardzo niebezpiecznych i odpornych bakterii, do których należą także mykobakterie, do których należą także sprawcy gruźlicy. Dalej likwiduje sprawców infekcji jelitowych kampylobaktera.

Chaga potrafi rozprawić się także ze swoimi krewnymi, tj. pleśniami, np. z Aspergillus fumigatus.

Nie możemy nie wspomnieć także o działaniu przeciwplazmodyjnym Chagi. Plazmodia to pasożyty, które powodują malarię. Kolejny pasożyt, który nie oprze się działaniu Chagi, to trypanosoma. Ta jest sprawcą śpiączki afrykańskiej.

Polkovnikova MV, Nosik NN, Garaev TM, Kondrashina NG, Finogenova MP, Shibnev VA. A study of the antiherpetic activity of the chaga mushroom (Inonotus obliquus) extracts in the Vero cells infected with the herpes simplex virus. Vopr Virusol. 2014 Mar-Apr;59(2):45-8.

Razumov IA, Kazachinskaia EI, Puchkova LI, Kosogorova TA, Gorbunova IA, Loktev VB, Tepliakova TV. Protective activity of aqueous extracts from higher mushrooms against Herpes simplex virus type-2 on albino mice model. Antibiot Khimioter. 2013;58(9-10):8-12.

Shibnev VA, Mishin DV, Garaev TM, Finogenova NP, Botikov AG, Deryabin PG. Antiviral activity of Inonotus obliquus fungus extract towards infection caused by hepatitis C virus in cell cultures. Bull Exp Biol Med. 2011;151(5):612-4.

Cichewicz RH, Kouzi SA. Chemistry, biological activity, and chemotherapeutic potential of betulinic acid for the prevention and treatment of cancer and HIV infection. Med Res Rev. 2004;24(1):90-114.

S Panthong, S Chuchawankul. Antioxidation and antiproliferation of ethanol extracts from edible mushrooms against U937 human monocytic leukemia cells. Planta Med 2016; 82(S 01): S1-S381

Eid, Jehane Ibrahim, et al. "CHAGA MUSHROOM (INONOTUS OBLIQUUS) INHIBITS GROWTH OF BOTH LUNG ADENOCARCINOMA (A549) CELLS AND ASPERGILLUS FUMIGATUS." Current Topics in Nutraceutical Research, vol. 16, no. 4, 2018, p. 289+. Gale Academic OneFile, . Accessed 4 Feb. 2021.

Chaga i choroby cywilizacyjne

W tej sekcji spojrzymy na to, jak może Chaga pomóc łagodzić przebieg chorób cywilizacyjnych lub zapobiegać ich powstawaniu.

Cukrzyca

Cukrzyca (diabetes mellitus) zwłaszcza typu II jest obecnie dużym problemem. Cierpią na nią coraz młodsi ludzie, przy czym typ II jest związany z nadwagą, brakiem ruchu itp. W przeciwieństwie do typu I, który występuje u dzieci czy młodych dorosłych, którzy są raczej chudzi. Ta forma jest autoimmunologiczna, podczas gdy typ II jest spowodowany naruszeniem tolerancji glukozy, nieodpowiadaniem komórek na insulinę (insulinooporność) i stanem zapalnym. Wyższe wartości cukru we krwi uszkadzają wyściółki naczyń, niszczą siatkówkę, nerki, układ odpornościowy itp. Próby na zwierzętach z cukrzycą wykazały, że Chaga potrafi obniżyć poziom cukru we krwi, przywrócić wrażliwość komórek na insulinę, obniża stres oksydacyjny i stan zapalny. Tym poprawia także stan trzustki, która potem może produkować potrzebną ilość insuliny.

Hiperlipidemia

Wysokie wartości tłuszczów we krwi są spowodowane głównie zwiększonym przyjmowaniem tłuszczów, spotykamy się z nimi więc u osób z nadwagą i otyłością. Nadmiar tłuszczów odkłada się w naczyniach, wątrobie, wokół narządów itp., zwiększa się ryzyko powstania chorób sercowo-naczyniowych, uszkodzenia wątroby itp. Do weryfikacji efektów hipolipidemicznych Chagi użyto prób ze zwierzętami. Próby przebiegają tak, że zwierzęta karmi się dietą wysokotłuszczową, a potem części z nich dodaje się do jedzenia Chagę i obserwuje się różnice między obiema grupami. U zwierząt używających Chagę doszło do obniżenia całkowitego cholesterolu, triglicerydów, a odwrotnie zwiększył się poziom dobrego cholesterolu HDL.

Melanina i związane z nią substancje dodatkowo zwiększają tworzenie hormonu tkanki tłuszczowej, adiponektyny. Ten ma udowodnione działanie przeciwzapalne i angażuje się w metabolizm tłuszczów i ma także zdolność obniżania glikemii. Gen, który koduje adiponektynę, jest bardziej aktywny u ludzi, którzy są szczupli, podczas gdy u ludzi z nadwagą aktywność genu spada, czyli także produkcja adiponektyny. Dzięki działaniu kompleksu melaninowego ogólnie zmniejszy się objętość tkanki tłuszczowej w organizmie.

Kompleks melaninowy w Chadze dodatkowo zwiększa tworzenie adiponektyny w komórkach tłuszczowych. Ten działa przeciwzapalnie i wpływa na metabolizm tłuszczów i obniża glikemię. Gen dla adiponektyny jest bardziej aktywny u chudych ludzi, jego aktywność spada wraz ze wzrostem masy ciała. Podawanie kompleksu melaninowego myszom z nadwagą prowadziło do zmniejszenia objętości tkanki tłuszczowej.

Xu HY, Sun JE, Lu ZM, Zhang XM, Dou WF, Xu ZH. Beneficial effects of the ethanol extract from the dry matter of a culture broth of Inonotus obliquus in submerged culture on the antioxidant defence system and regeneration of pancreatic beta-cells in experimental diabetes in mice. Nat Prod Res. 2010;24(6):542-53.

Diao BZ, Jin WR, Yu XJ. Protective Effect of Polysaccharides from Inonotus obliquus on Streptozotocin-Induced Diabetic Symptoms and Their Potential Mechanisms in Rats. Evid Based Complement Alternat Med. 2014;2014:841496.

Lu X, Chen H, Dong P, Fu L, Zhang X. Phytochemical characteristics and hypoglycaemic activity of fraction from mushroom Inonotus obliquus. J Sci Food Agric. 2010;90(2):276-80.

Lee JH, Hyun CK. Insulin-sensitizing and beneficial lipid-metabolic effects of the water-soluble melanin complex extracted from Inonotus obliquus. Phytother Res. 2014 Sep;28(9):1320-8.

Bao-zhong Diao, Wei-rong Jin, Xue-jing Yu. Protective Effect of Polysaccharides from Inonotus obliquus on Streptozotocin-Induced Diabetic Symptoms and Their Potential Mechanisms in Rats. Evid Based Complement Alternat Med. 2014; 2014: 841496.

Chaga i ochrona narządów

Chaga może być także obrońcą i uzdrowicielem narządów.

Bardzo pozytywnie działa Chaga na żołądek, który jest często drażniony, np. złym składem diety lub obecnością bakterii Helicobacter pylori. Rozwija się stan zapalny, zapalenie żołądka. Ten stan zapalny, tak samo jak bakterię potrafi Chaga stłumić. Tym zapobiega powstaniu wrzodów żołądka i raka.

Możemy wspomnieć badanie z myszami, którym podano alkohol i doszło do uszkodzenia błony śluzowej żołądka, na której nawet utworzyły się wrzody. 200 mg/kg ekstraktu z Chagi potrafiło uspokoić stan zapalny na błonie śluzowej, nawet wygoić wrzody.

Chaga nie chroni tylko żołądka, ale także wątrobę. To jest dane także tym, że obniża poziomy tłuszczów, które potem nie odkładają się w wątrobie. Wątroba może być uszkodzona różnymi toksynami, lekami, narkotykami, truciznami, uszkodzenie jest związane ze stanem zapalnym i stresem oksydacyjnym. Jak już wiecie, Chaga obniża stres oksydacyjny i stan zapalny, a zakres uszkodzenia jest tak wyraźnie mniejszy i Chaga także wspiera gojenie. Tutaj podamy ciekawe badanie, w którym myszy miały wątrobę uszkodzoną przez pasożyta toxoplasma gondii. Doszło do zwiększenia poziomów enzymów wątrobowych we krwi (uwalniają się przy uszkodzeniu komórki wątrobowej) AST, ALT, zwiększyła się koncentracja malondialdehydu i prozapalnych cytokin. Chaga jednak miała na wątrobę pozytywny wpływ, zapobiegła uszkodzeniu.

Nie możemy pominąć wpływu Chagi na nerki. Te są także często uszkadzane. Naruszenie ich funkcji objawi się wyższą przepuszczalnością dla białek do moczu, nieusuwaniem metabolitów azotu z krwi, tj. mocznika i kreatyniny. W jednym badaniu z cukrzycowymi szczurami, którym ta choroba uszkodziła nerki, udowodniono, że Chaga potrafiła obniżyć przepuszczanie białek do moczu, a odwrotnie zwiększyła usuwanie szkodliwych substancji z ciała, tj. poprawiły się funkcje wątrobowe.

Dobrze znany jest pozytywny wpływ betuliny i kwasu betulinowego na układ moczowy. Brzoza, liście, ekstrakty, powszechnie używają się jako środek wspomagający do rozwiązywania problemów układu moczowego.

Xin X, Qu J, Veeraraghavan VP, Mohan SK, Gu K. Assessment of the Gastroprotective Effect of the Chaga Medicinal Mushroom, Inonotus obliquus (Agaricomycetes), Against the Gastric Mucosal Ulceration Induced by Ethanol in Experimental Rats. Int J Med Mushrooms. 2019;21(8):805-816. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2019031154.

Xu L, Sang R, Yu Y, Li J, Ge B, Zhang X. The polysaccharide from Inonotus obliquus protects mice from Toxoplasma gondii-induced liver injury. Int J Biol Macromol. 2019 Mar 15;125:1-8. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2018.11.114.

Chou YJ, Kan WC, Chang CM, Peng YJ, Wang HY, Yu WC, Cheng YH, Jhang YR, Liu HW, Chuu JJ.Renal Protective Effects of Low Molecular Weight of Inonotus obliquus Polysaccharide (LIOP) on HFD/STZ-Induced Nephropathy in Mice. Int J Mol Sci 2016; 17(9).

Hong KB, Noh DO, Park Y, Suh HJ. Hepatoprotective Activity of Water Extracts from Chaga Medicinal Mushroom, Inonotus obliquus (Higher Basidiomycetes) Against Tert-Butyl Hydroperoxide-Induced Oxidative Liver Injury in Primary Cultured Rat Hepatocytes. Int J Med Mushrooms. 2015;17(11):1069-76

Sharma A, Thakur R, Lingaraju MC, Kumar D, Mathesh K, Telang AG, Singh TU, Kumar D. Betulinic acid attenuates renal fibrosis in rat chronic kidney disease model. Biomed Pharmacother. 2017 Mar 5;89:796-804.

Huang, N.L. Inonotus obliquus. Edible Fungi of China 2002, 21, 7–8.

Saar M. Fungi in Khanty folk medicine. J Ethnopharmacol. 1991;31(2):175-9.

Chaga przeciw krzepnięciu krwi

Krzepnięcie krwi jest dla naszego życia niezmiernie ważne. Zamyka rany i ogranicza krwawienie i wspiera gojenie. Z drugiej strony, jeśli jest zwiększone, tworzą się zakrzepy, które ograniczają przepływ krwi naczyniami i mogą się także oderwać i być wmetnięte np. do płuc, mózgu itp.

Ryzyko zwiększonego krzepnięcia krwi jest np. przy unieruchomieniu, przy niektórych chorobach, np. rak, zaburzeniach genetycznych związanych z krzepnięciem krwi itp. Ludzie potem muszą używać leków na „rozrzedzenie” krwi.

Chaga ingeruje w zlepianie płytek krwi, może je obniżyć aż o 71%. Mogłaby więc być pomocnikiem u ludzi z wyższym ryzykiem powstania zakrzepicy. Ale konieczne jest konsultowanie z lekarzami.

Hyun KW, Jeong SC, Lee DH, Park JS, Lee JS. Isolation and characterization of a novel platelet aggregation inhibitory peptide from the medicinal mushroom, Inonotus obliquus. Peptides. 2006 Jun;27(6):1173-8.

Chaga i kondycja

Wzmocnienie kondycji fizycznej jest często łączone z Cordycepsem, ale potrafi to także Chaga. Niestety brakuje badań z ochotnikami. Mamy jednak badania na myszach. 64 myszy otrzymywały przez 14 dni polisacharydy z Chagi. Oceniano kondycję fizyczną przed i po próbie. U myszy zwiększyła się wytrzymałość, oddalił się nastąp zmęczenia, a dodatkowo także przyspieszyła regeneracja po wymagającej aktywności fizycznej. To testowano ustalaniem koncentracji mleczanu, który tworzy się przy intensywnym obciążeniu. Wartości mleczanu były przy używaniu Chagi niższe. To potwierdziło się także w kolejnym badaniu z myszami.

Yue Z, Xiuhong Z, Shuyan Y, Zhonghua Z. Effect of Inonotus Obliquus Polysaccharides on physical fatigue in mice. J Tradit Chin Med. 2015 Aug;35(4):468-72.

Zhang CJ, Guo JY, Cheng H, Li L, Liu Y, Shi Y, Xu J, Yu HT. Spatial structure and anti-fatigue of polysaccharide from Inonotus obliquus. Int J Biol Macromol. 2020 May 15;151:855-860. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2020.02.147. Epub 2020 Feb 15. PMID: 32068062.

Chaga i układ nerwowy

Dla nas ludzi jest niezmiernie ważny mózg i myślenie. Jest wiele chorób, które układ nerwowy uszkadzają, ale uszkadza go oczywiście także przybywający wiek. W grzybach są substancje, które mogą pogarszanie funkcji mózgowych spowolnić, zatrzymać, czy nawet poprawić. Polisacharydy z Chagi mogą walczyć z chorobą Alzheimera. A to także dzięki temu, że obniża stres oksydacyjny i zapobiega śmierci komórek nerwowych. U myszy także doszło do obniżenia kumulacji beta amyloidu w mózgu. Właśnie ta substancja, resp. jej tworzenie, jest dla choroby Alzheimera typowa i uszkadza komórki nerwowe.

Han Y, Nan S, Fan J, Chen Q, Zhang Y. Inonotus obliquus polysaccharides protect against Alzheimer's disease by regulating Nrf2 signaling and exerting antioxidative and antiapoptotic effects. Int J Biol Macromol. 2019 Jun 15;131:769-778. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2019.03.033. Epub 2019 Mar 13. PMID: 30878614.