Czeska nazwa: korálovec ježatý
Chińska nazwa: Hou Tou Gu
Japońska nazwa: Yamabushitake
Hericium erinaceus (soplówka jeżowata, niem. Igel-Stachelbart, jap. Yamabushitake, chiń. Hou Tou Gu, ang. Lion's Mane/Bearded Hedgehog – lwia grzywa) to saprofit, ewentualnie łagodny pasożyt, tzn. wykorzystuje drzewo, na którym rośnie, na swoją korzyść. Na pniach zranionych lub martwych drzew tworzy owocniki. Są one całkowicie unikalne i nie do pomylenia. Owocnik jako taki ma kulisty kształt, najczęściej ma średnicę od 7 do 15 cm, a z niego odchodzą miękkie wyrostki (kolce), które tworzą ową „lwią grzywę”, mogą one powiększyć owocnik nawet do 40 cm. Hericium możemy znaleźć w Azji, Europie i Ameryce Północnej. Jak dotąd nie znaleziono go na kontynencie afrykańskim. W naturze jednak jego występowanie jest rzadkie i znajduje się na czerwonej liście gatunków zagrożonych. Możliwe jest jednak sztuczne uprawianie Hericium do celów komercyjnych oraz tworzenia suplementów diety i konsumpcji. Hericium jest pod tym względem bardzo poszukiwane, ponieważ w przeciwieństwie do innych grzybów pozbawione jest pewnej goryczy i cierpkości. Ma więc słodkawy, bardzo delikatny smak. Jako lekarstwo Hericium jest używane od tysięcy lat. Istnieją dowody na to, że używali go starożytni Chińczycy, a także Indianie Ameryki Północnej. W starożytnych Chinach Hericium wykorzystywano zwłaszcza ze względu na jego zdolność harmonizowania żołądka i śledziony – uciski, bóle i pieczenie w okolicach żołądka, problemy trawienne, zgaga, cofanie się soków, nudności, odbijanie, nieświeży oddech, papkowate stolce, wzdęcia, wrzody żołądka itp. Starożytni chińscy i japońscy lekarze potrafili wykorzystać jego funkcję An Shen (uspokojenie ducha) i znali również jego korzystny wpływ na wzmocnienie funkcji mózgowych, np. przy demencji.
Indianie używali proszku z Hericium do tamowania krwawienia.
Do ksiąg przyrodniczych Hericium trafiło dopiero w XVIII wieku, a to dzięki J. B. F. Bulliardowi, który nadał mu nazwę Hydnum erinaceus. Za swoją obecną nazwę grzyb zawdzięcza Ch. H. Persoonowi, który w 1797 roku zmienił ją na Hericium erinaceus.
Hericium nazywa się dziś „naturalnym pożywieniem neuronów”. Hericium jest bowiem obecnie przedmiotem wielu badań, które badają wpływ Hericium (a więc głównie jednego z jego składników, którym jest fitosterol erinacyna) na jego zdolność stymulowania produkcji NGF (czynnika wzrostu nerwów). Niski poziom NGF ma wpływ na powstawanie choroby Alzheimera czy demencji. NGF to białko, które stymuluje wzrost i różnicowanie komórek nerwowych. Jest niezbędne do regeneracji uszkodzonych neuronów w tkance mózgowej (np. przy chorobie Alzheimera). NGF według najnowszych badań poprawia przeżywalność ludzi po przebytym zawale. Zmniejsza także ryzyko niewydolności serca.
Naukowcy z włoskiej Pawii w kwietniowym numerze czasopisma Psychoneuroendocrinology opublikowali swoje badanie na temat neurobiologii romantycznej miłości. Obserwowali stężenia substancji neurotroficznych w krwiobiegu osób, które były świeżo zakochane i porównywali je z wartościami zmierzonymi u „zdrowych” kontroli (ludzie bez partnera lub żyjący w długotrwałym związku partnerskim). Odkryli, że zakochanym płynie w żyłach prawie dwukrotnie większa ilość czynnika wzrostu nerwów (NGF), a poziom tego czynnika zwiększa się wraz z intensywnością zakochania. W związku z tym nasuwa się wścibskie pytanie, czy zwiększone występowanie tego białka w krwiobiegu nie może być skutkiem jego ostrego niedoboru w tkance mózgowej, co wyjaśniałoby wiele towarzyszących znaków intensywnego zakochania. Zakochanych może pocieszyć fakt, że to hipotetyczne „uszkodzenie” mózgu nie jest prawdopodobnie trwałe, ponieważ wspomniane badanie wykazało, że poziom NGF po 12-24 miesiącach związku partnerskiego wraca do normalnego poziomu.
Si Qi (natura): neutralna
Wu Wei (smak): słodki, mdły
Gui Jing (tropizm): śledziona, żołądek, serce (według innych źródeł + wątroba, nerki lub wszystkie obiegi)
Efekty według tradycyjnej medycyny chińskiej szczegółowo:
1, Problemy trawienne
2, Problemy neurologiczne i psychiczne
3, Efekty immunomodulacyjne i przeciwnowotworowe Hericium
a, Grzyby w formie ekstraktów (zalecana forma zażywania)
Jeśli zażywają Państwo grzyby w formie ekstraktów 30%, to zalecam:
Zażywanie profilaktyczne
Przy lżejszych problemach zdrowotnych
Przy poważniejszych problemach zdrowotnych
b, Grzyby w nalewce
c, Grzyby w formie proszku (powder, biomasa)
d, Suszone grzyby
Grzyby mają wiele efektów, co wynika z tego, że zawierają wiele biologicznie aktywnych, czynnych substancji. Niektóre z nich wspomnimy w dalszym tekście.
Związki cukrowe, polisacharydy
Polisacharydy i sacharydy są w grzybach najbardziej reprezentowane, są obecne głównie w membranach komórek grzyba. Według składu, rozgałęzienia, wagi molekularnej mają różne efekty, opisuje się przeciwnowotworowe, przeciw stresowi oksydacyjnemu, stymulujące odporność itp.
Polisacharydy w Hericium tworzą z jednej strony błonnik surowy, nierozpuszczalny w wodzie, który nie trawi się i jest pożywieniem dla naszych bakterii jelitowych, sprzyja im. Dalej są to polisacharydy, które wchłaniają się z przewodu pokarmowego. Do biologicznie najważniejszych należą glukany. Hericium zawiera zarówno rozgałęzione glukany β-1,3, jak i β-1,6. Do glukanów należą także galaktoksyloglukany. Przy omawianiu polisacharydów nie możemy zapomnieć o polisacharydzie HPB-3, który składa się z fukozy, d-glukozy i d-galaktozy, oraz o HEPF3 złożonym głównie z galaktozy i fukozy.
Oprócz złożonych sacharydów w Hericium znajdują się także pojedyncze sacharydy, tj. cukry, chodzi głównie o ramnozę, glukozę, galaktozę, arabitol, a także mannitol, który używa się w praktyce klinicznej jako diuretyk, tzn. wspiera wydalanie płynów z organizmu z moczem.
Glikoproteiny (związki sacharydów i białek)
Z Hericium naukowcy wyekstrahowali także glikoproteiny, które mogą stymulować układ odpornościowy i zapobiegać wzrostowi nowotworów. Jedną z najważniejszych jest HEG-5.
Sterole
Związki sterolowe to związki steroidowe, mają wspólny rdzeń cholesterolowy. Najważniejszym przedstawicielem steroli w grzybach jest ergosterol, witamina D2. Innymi sterolami są erinarole A do J, sterole typu ergostanowego itp. Mają one efekty przeciwzapalne, przeciwnowotworowe. Aby wyliczenie było bardziej kompleksowe, podamy kolejne sterole, a mianowicie 5-α-ergostan-3-on, 5-α-stigmasten-22-en-3-on i 5-α-stigmastan-3-on, kampesterol, kampestanol.
Witamina B12 – lakton
Badania pokazują, że Hericium zawiera nieaktywną formę witaminy B12 (c-lakton), która prawdopodobnie może zostać przekształcona w formę aktywną. Hericium mogłoby więc być źródłem tej witaminy, co byłoby ważne głównie dla wegetarian.
Składniki lotne (eteryczne, wolatylne), nadające grzybowi zapach
Hericium zawiera także składniki, które można oznaczyć jako olejki eteryczne. Głównym składnikiem jest palmitynowy, linolowy, fenyloacetaldehyd i benzaldehyd. Aromat grzybowi dodaje 2-metylo-3-furantiol, 2-etylopirazyna i 2,6-dietylopirazyna. Te olejki eteryczne mają zdolność inaktywowania bakterii patogennych.
Związki terpenowe i fenolowe
Oba wspomniane typy związków są bardzo ważne. Są nosicielami efektów przeciwdrobnoustrojowych, przeciwzapalnych i przeciwnowotworowych Hericium. Wspierają także produkcję czynnika wzrostu nerwów, który stoi za regeneracją i ochroną tkanki nerwowej.
Do związków terpenowych zalicza się erinacyny, podczas gdy hericenony są zaliczone do fenoli (ich szczegółowy przegląd znajduje się w załączonym obrazku).
http://www.tandfonline.com/doi/pdf/10.1080/21501201003735556

Alkaloidy
Nie możemy pominąć także tego, że w Hericium znajdują się alkaloidy. Tymi najbardziej znanymi są hericeryny (alkaloid izoindolinonowy meroterpenoidowy) i erinaceny. Są one nosicielami zarówno aktywności biologicznej, jak i zapachu. Chodzi np. o hericerynę A, izohericenon J, erinacen D itp.
Białka i aminokwasy
Chociaż grzyby zalicza się raczej do królestwa roślin, zawierają także całe spektrum aminokwasów i białek. Według koncentracji aminokwasów w Hericium są L-alanina i L-leucyna. Do ważnych białek w Hericium należą enzymy, a to np. enzymy, które rozkładają celulozę i ligninę, którą grzyby wykorzystują jako źródło składników odżywczych. Są to amylazy, proteazy, glukozydazy i laktazy.
Tłuszcze, kwasy tłuszczowe
Tak samo jak przy białkach moglibyśmy się dziwić, że w grzybie znajdują się tłuszcze/kwasy tłuszczowe. Te powszechnie w roślinach występują raczej w nasionach i jądrach. W Hericium są zarówno nasycone, jak głównie nienasycone kwasy tłuszczowe, np. stearynowy i palmitynowy.
Minerały, pierwiastki śladowe i witaminy
Jeśli chcemy mieć wyliczenie składników Hericium bardziej kompleksowe, nie możemy pominąć także minerałów i pierwiastków śladowych, tj. sodu, potasu, wapnia, magnezu, fosforu, cynku, selenu, miedzi… Z witamin chodzi o witaminę D i witaminy z grupy B.
Inne związki
W niedawnym czasie z Hericium uzyskano także erinachromany A i B oraz erinafenol A (2019). Najprawdopodobniej angażują się w wpływanie na wzrost roślin, potrafią redukować wzrost sałaty. Najpewniej więc mają efekty herbicydowe. Dalej się jak dotąd nie badały.
W 2020 roku znaleziono także izoindolinony, tj. np. hericenole, izohericenol A, który znacząco zwiększa produkcję czynnika wzrostu nerwów, dalej jest to corallocin i inne hericeryny.
Niezmiernie ważne są także amycenony, które pozytywnie wpływają na układ nerwowy.
Już przegląd poszczególnych składników daje do zrozumienia, że efektów Hericium jest wiele. My wymienimy tylko te najważniejsze, które są potwierdzone badaniami.
Ten efekt wymieniamy jako pierwszy, gdyż pod tym względem jest to właściwość dla Hericium całkowicie unikalna.
Pozytywny wpływ na układ nerwowy wynika ze zmniejszenia stresu oksydacyjnego, zapalenia, ale głównie ze zdolności zwiększenia produkcji naturalnego dla organizmu czynnika wzrostu nerwów. Ten czynnik wspiera regenerację, odnowę układu nerwowego, zarówno ośrodkowego układu nerwowego, jak i obwodowego.
Badania z uszkodzeniem poszczególnych nerwów przebiegają głównie na myszach czy szczurach, którym np. przerywa się nerw i części zwierząt podaje się Hericium. Wyniki tych badań wykazały, że właśnie zwierzęta, które otrzymują Hericium, są w przewadze. Dochodzi do regeneracji, tj. odnowienia funkcjonalności nerwów, co objawia się także odnowieniem wrażliwości i ruchomości.
Jeśli chodzi o wpływ Hericium na ośrodkowy układ nerwowy, istnieją nie tylko badania ze zwierzętami, ale także badania kliniczne, tj. badania, w których uczestniczą ochotnicy.
Na niektóre badania przyjrzymy się bliżej. W jednym badaniu z myszami podawanie erinacyny A prowadziło do ochrony komórek nerwowych przed uszkodzeniem. Zwierzętom podano substancję, która miała uszkodzić neurony odpowiedzialne za produkcję dopaminy, czym wywołałoby się stan podobny do ludzkiej choroby Parkinsona. Erinacyna znacząco zmniejszyła ilość komórek, które zginęły, więc u myszy z erinacyną nie doszło do powstania choroby Parkinsona.
W innym badaniu podawanie Hericium prowadziło do poprawy pamięci przestrzennej, a także funkcji rozpoznawczych i zdolności uczenia się. Oprócz bezpośredniego wpływu Hericium na funkcje mózgowe Hericium wspiera także psychikę. U myszy zmniejsza lęki i zachowania depresyjne, a to głównie dzięki temu, że zwiększa tworzenie komórek nerwowych w hipokampie dorosłych myszy. W jednym badaniu naukowcy porównywali nawet wpływ Hericium i paroksetyny (lek przeciwdepresyjny powszechnie podawany pacjentom z depresją). Myszy były wystawione na stresujące sytuacje, przy czym lek i amycenony prowadziły do uspokojenia zestresowanych myszy. Skuteczność Hericium, resp. amycenonów, nie ustępowała efektom paroksetyny!
Potwierdzony został także efekt przeciwdepresyjny amycenonu u myszy, które były wystawione na stresujące sytuacje, ich reakcja na nie była przy podawaniu amycenonu „spokojniejsza”, ten sam efekt udało się osiągnąć z powszechnie przepisywanym lekiem przeciwdepresyjnym paroksetyną.
Według badań Hericium mogłoby być korzystne także dla pacjentów z chorobami demielinizacyjnymi, np. stwardnieniem rozsianym. Przy tych chorobach osłonka mielinowa włókien nerwowych jest uszkadzana i dochodzi do naruszenia przewodzenia impulsów pod wpływem zapalenia autoimmunologicznego. Czynnik wzrostu nerwów, który przy podawaniu Hericium zwiększa się, wspiera także tworzenie mieliny i odnowę osłonki mielinowej.
Niektóre choroby towarzyszy demielinizacja, tj. utrata osłonek mielinowych aksonów, co prowadzi do naruszenia przewodzenia impulsu. Spotykamy się z tym głównie przy stwardnieniu rozsianym mózgowo-rdzeniowym. Tutaj mielina jest niszczona przez układ odpornościowy, produkowane są bowiem przeciwciała przeciwko jej komponentom. I w tym przypadku Hericium okazało się dobrym pomocnikiem. Według prób wsparcie produkcji czynnika wzrostu nerwów jest związane także z nowotworzeniem mieliny i remielinizacją.
Oczywiście nie pozostaniemy tylko przy zwierzętach, skoro istnieją badania kliniczne.
Choroby zwyrodnieniowe mózgu są dużym problemem, wynika to także z tego, że ludzie dożywają coraz wyższego wieku, ludzie więc dożyją swojej demencji. Dochodzi do zapaleń w mózgu, jego uszkodzenia i obniżenia funkcji mózgowych, co objawia się głównie zaburzeniem pamięci, zdolności uczenia się, orientacji w przestrzeni itp. Najbardziej znanymi chorobami neurodegeneracyjnymi są choroba Alzheimera i Parkinsona.
W jednym z badań zażywało Hericium ludzie z lekką demencją, chodziło o 7 pacjentów, z nich u 6 doszło do poprawy funkcji mózgowych po zażywaniu Hericium! Nieco lepiej pamiętali, komunikowali się i byli zdolni rozumieć. Kolejne badanie było postawione na 30 pacjentkach, które zostały podzielone 1:1. Jedna grupa otrzymywała Hericium, druga nie. U tych, które zażywały Hericium, doszło po 16 tygodniach do poprawy funkcji mózgowych. To nie stało się u pacjentek, które Hericium nie otrzymywały.
Z mózgiem wiąże się także nasz stan psychiczny. W obecnym czasie cierpi wielu ludzi na lęki czy depresje i zaburzenia snu. Hericium było testowane u pacjentek z depresjami i bezsennością, zażywały je 4 tygodnie, podczas których złagodziły się objawy depresji, lęku, dodatkowo znacząco poprawiła się jakość snu, a więc także wypoczęcie i pogoda ducha.
Menopauza jest u kobiet często związana z wahaniami w psychice, często cierpią na depresje, właśnie takie kobiety zostały wybrane do jednego z badań. 30 kobiet otrzymywało Hericium, co prowadziło do złagodzenia objawów menopauzy, zarówno psychicznych, jak i fizycznych oraz mentalnych. Poprawiła się koncentracja, skupienie itp.
Hericium było testowane także na ludziach z nadwagą i otyłością, którzy cierpieli także na zaburzenia snu i zły nastrój, u wszystkich uczestniczących osób doszło po zażywaniu do poprawy.
Do badań został wykorzystany także preparat Amyloban3399, chodzi o standaryzowany preparat z Hericium, w którym jest duża ilość amylobaninów, hericenonów i amycenonów. Jego zażywanie prowadziło u zdrowych ochotników do poprawy funkcji mózgowych. Podawali, że łatwiej pamiętają, lepiej utrzymują uwagę, poprawił się im nastrój itp.
Hericium jest odpowiednie zażywać także jako profilaktykę, tj. przed powstaniem problemów. Zmniejsza stres oksydacyjny, zapalenie, chroni układ nerwowy przed uszkodzeniem. Spowalnia więc starzenie się mózgu, tj. jego degenerację.
Saitsu Y, Nishide A, Kikushima K, Shimizu K, Ohnuki K. Improvement of cognitive functions by oral intake of Hericium erinaceus. Biomed Res. 2019;40(4):125-131. doi: 10.2220/biomedres.40.125.
Rossi P, Cesaroni V, Brandalise F, Occhinegro A, Ratto D, Perrucci F, Lanaia V, Girometta C, Orrù G, Savino E. Dietary Supplementation of Lion's Mane Medicinal Mushroom, Hericium erinaceus (Agaricomycetes), and Spatial Memory in Wild-Type Mice. Int J Med Mushrooms. 2018;20(5):485-494. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2018026241.
Ryu S, Kim HG, Kim JY, Kim SY, Cho KO. Hericium erinaceus Extract Reduces Anxiety and Depressive Behaviors by Promoting Hippocampal Neurogenesis in the Adult Mouse Brain. J Med Food. 2018 Feb;21(2):174-180. doi: 10.1089/jmf.2017.4006. Epub 2017 Nov 1.
Yang PP, Chueh SH, Shie HL, Chen CC, Lee LY, Chen WP, Chen YW, Shiu LY, Liu PS. Effects of Hericium erinaceus Mycelium Extracts on the Functional Activity of Purinoceptors and Neuropathic Pain in Mice with L5 Spinal Nerve Ligation. Evid Based Complement Alternat Med. 2020 May 13;2020:2890194. doi: 10.1155/2020/2890194. PMID: 32508945; PMCID: PMC7244964.
Nagano M, Shimizu K, Kondo R, Hayashi C, Sato D, Kitagawa K, Ohnuki K.Reduction of depression and anxiety by 4 weeks Hericium erinaceus intake. Biomed Res. 2010;31(4):231-7.
Vigna L, Morelli F, Agnelli GM, Napolitano F, Ratto D, Occhinegro A, Di Iorio C, Savino E, Girometta C, Brandalise F, Rossi P. Hericium erinaceus Improves Mood and Sleep Disorders in Patients Affected by Overweight or Obesity: Could Circulating Pro-BDNF and BDNF Be Potential Biomarkers? Evid Based Complement Alternat Med. 2019 Apr 18;2019:7861297. doi: 10.1155/2019/7861297. PMID: 31118969
Chong PS, Fung ML, Wong KH, Lim LW. Therapeutic Potential of Hericium erinaceus for Depressive Disorder. Int J Mol Sci. 2019 Dec 25;21(1):163. doi: 10.3390/ijms21010163. PMID: 31881712; PMCID: PMC6982118.
Mori K, Inatomi S, Ouchi K, Azumi Y, Tuchida T. Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial. Phytother Res. 2009;23(3):367-72.
Kawagishi H, Zhuang C, Shnidman E. The anti-Dementia effect of Lion’s Mane mushroom and its clinical application. Townsend Letter for Doctors and Patients, 2004
Mori K, Inatomi S, Ouchi K, Azumi Y, Tuchida T.Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial. Phytother Res. 2009;23(3):367-72.
Kawagishi H, Zhuang C, Shnidman E. The anti-Dementia effect of Lion’s Mane mushroom and its clinical application. Townsend Letter for Doctors and Patients, 2004
Kolotushkina E.V, Moldavan M.G, Voronin K.Y, Skibo G.G. The influence of Hericium erinaceus extract on myelination process in vitro. Fiziol Z.H. 2003;49(1):38-45.
Grygansky A.P, Moldavan M.G, Kolotushkina O.V, Skibo G.G. Hericium erinaceus (Bull.: Fr.) Pers. extract effect on nerve cells. Int J Med Mushr. 2001;3(2-3):152
Kawamoto K, Matsuda H. Nerve growth factor and wound healing. Prog Brain Res. 2004;146:369–84
Zhang Yi, Yang Shao-long, Wang Ai-hong, et al., “Protective Effect of Ethanol Extracts of Hericium erinaceus on Alloxan-Induced Diabetic Neuropathic Pain in Rats,” Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, Article ID 595480, in press.
S. C. Apfel et al. Recombinant human nerve growth factor in the treatment of diabetic polyneuropathy. Neurology. 1998;51:695-702.
Long-term treatment with recombinant nerve growth factor for HIV-associated sensory neuropathy. G. Schifitto et al. Neurology. 2001;57:1313-1316
Myong Ki Kim, Woon Yong Choi, Hyeon Yong LeeNeuroprotective effect of Hericium erinaceum against oxidative stress on PC12 cells. Arch Physiol Biochem 2014 Oct 30:1-7.
Kah-Hui Wong, Murali Naidu, Pamela David, et al., “Peripheral Nerve Regeneration Following Crush Injury to Rat Peroneal Nerve by Aqueous Extract of Medicinal Mushroom Hericium erinaceus. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine, vol. 2011, Article ID 580752, 10 pages, 2011.
Mori K, Inatomi S, Ouchi K, Azumi Y, Tuchida T. Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial. Phytother Res. 2009 Mar;23(3):367-72.
Nagano M, Shimizu K, Kondo R, Hayashi C, Sato D, Kitagawa K, Ohnuki K. Reduction of depression and anxiety by 4 weeks Hericium erinaceus intake. Biomed Res. 2010 Aug;31(4):231-7.
Ponieważ układ odpornościowy każdego dnia jest bardzo obciążany i bez jego poprawnego funkcjonowania nie jest możliwe żyć, jest tylko logiczne, że szuka się możliwości, jak go wzmocnić, ale dalej nie obciążyć.
Bardzo dobrze mogą pomóc naturalne substancje, które znajdują się w Hericium. Najwyraźniejsze efekty immunomodulacyjne mają beta glukany.
Wzmocnienie aktywności układu odpornościowego jest związane ze zwiększeniem odporności przeciwzakaźnej i przeciwnowotworowej, w związku z tym także z niższą chorobowością i ochroną przed nowotworowym bujaniem.
Przy próbach na komórkach układu odpornościowego i myszach udało się potwierdzić, że dodanie Hericium zwiększa aktywność komórek odpornościowych. Stymuluje je do uruchomienia odpowiedzi odpornościowej i produkcji substancji (cytokin), które dalej wzmacniają reakcję odpornościową.
Odkryto np. że fagocyty były zdolne lepiej pochłaniać obce cząstki, co w organizmie mogą być np. wirusy czy bakterie. Dodatkowo potrafiły fagocytujące komórki znacznie efektywniej zabijać pochłonięte bakterie i wystawić ich białka na swojej powierzchni do rozpoznania limfocytom T, co potem prowadzi także do aktywacji limfocytów B i produkcji przeciwciał. Hericium także aktywuje komórki NK, które są potem wzmocnione w walce z komórkami nowotworowymi.
Tak samo jak ważna jest aktywacja, ważne jest także tłumienie układu odpornościowego, aby odpowiedź zapalna nie wymknęła się spod kontroli. Coraz więcej ludzi cierpi na alergie i choroby autoimmunologiczne, kiedy układ odpornościowy reaguje zapaleniem na nieszkodliwe lub własne antygeny. Przy tych chorobach konieczne jest podawanie leków łagodzących aktywność układu odpornościowego. Okazuje się, że Hericium to potrafi.
Przeprowadzono więcej badań klinicznych z pacjentami z zapaleniami jelit, wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego i chorobą Leśniowskiego-Crohna. W jednym badaniu było 50 pacjentów, którzy cierpieli na chorobę Leśniowskiego-Crohna, i oni zostali podzieleni na dwie grupy. Połowa otrzymywała nieaktywną substancję, a druga część preparat Andosan (zawiera Hericium, Agaricus i Maitake) przez okres 21 dni. Pacjenci byli badani przed i po 21 dniach. Pacjenci z Andosanem podawali, że ich stan się poprawił. Byli mniej zmęczeni, w jelitach doszło do uspokojenia i tym samym znacząco zwiększyła się ich ogólna jakość życia. To, co pacjenci mówili, potwierdziły także testy krwi, odkryły, że rzeczywiście doszło do zmniejszenia zapalenia.
Okazało się jednak, że Hericium nie zmniejsza dolegliwości tylko bezpośrednim działaniem na układ odpornościowy, ale także tym, że wspiera poprawny skład mikroflory jelitowej. Bakterie jelitowe także modulują odpowiedź odpornościową, a to w kierunku równowagi, tj. do zmniejszenia niepożądanych reakcji i zapaleń.
Jasno jest więc widać, jak kompleksowo Hericium działa.
Qin M, Geng Y, Lu Z, Xu H, Shi JS, Xu X, Xu ZH. Anti-Inflammatory Effects of Ethanol Extract of Lion's Mane Medicinal Mushroom, Hericium erinaceus (Agaricomycetes), in Mice with Ulcerative Colitis. Int J Med Mushrooms. 2016;18(3):227-34.
Yao W, Zhang JC, Dong C, Zhuang C, Hirota S, Inanaga K, Hashimoto K.
Effects of amycenone on serum levels of tumor necrosis factor-α, interleukin-10, and depression-like behavior in mice after lipopolysaccharide administration. Pharmacol Biochem Behav. 2015 Sep;136:7-12.
Chang Gue Son, Jang Woo Shin, Jung Hyo Cho, Chong Kwan Cho, Cheol-Heui Yun, Wantae Chung, Seung Hyun Han Macrophage activation and nitric oxide production by water soluble components of Hericium erinaceum. International Immunopharmacology Volume 6, Issue 8, August 2006, Pages 1363–1369.
Jong Seok Lee, Jae Youl Cho, Eock Kee HongStudy on macrophage activation and structural characteristics of purified polysaccharides from the liquid culture broth of Hericium erinaceusCarbohydrate Polymers 08/2009; 78(1):162-168.
Yim MH, Shin JW, Son JY, Oh SM, Han SH, Cho JH, Cho CK, Yoo HS, Lee YW, Son CG.
Soluble components of Hericium erinaceum induce NK cell activation via production of interleukin-12 in mice splenocytes. Acta Pharmacol Sin. 2007;28(6):901-7.
Kim YO, Lee SW, Oh CH, Rhee YH. Hericium erinaceus suppresses LPS-induced pro-inflammation gene activation in RAW264.7 macrophages. Immunopharmacol Immunotoxicol. 2012;34(3):504-12.
Therkelsen SP, Hetland G, Lyberg T, Lygren I, Johnson E. Effect of the Medicinal Agaricus blazei Murill-Based Mushroom Extract, AndoSanTM, on Symptoms, Fatigue and Quality of Life in Patients with Crohn’s Disease in a Randomized Single-Blinded Placebo Controlled Study. Green J, ed. PLoS ONE. 2016;11(7):e0159288.
Diling C, Xin Y, Chaoqun Z, Jian Y, Xiaocui T, Jun C, Ou S, Yizhen X. Extracts from Hericium erinaceus relieve inflammatory bowel disease by regulating immunity and gut microbiota. Oncotarget. 2017 Sep 6;8(49):85838-85857. doi: 10.18632/oncotarget.20689. PMID: 29156761; PMCID: PMC5689651.
W populacji pojawia się coraz więcej osób, które zachorują na jakiś typ choroby nowotworowej. Z postępem w medycynie, tj. szybka diagnostyka we wczesnych stadiach i skuteczna terapia, jest coraz więcej ludzi, którzy raka przeżyją. Mimo to jednak wielu ludzi chorobie ulega, a terapia sama w sobie jest bardzo wymagająca i uszkadzająca. Naukowcy więc starają się znaleźć jak najskuteczniejszą i jednocześnie mało toksyczną terapię. Zwrócili się więc także do Hericium. Nie są dostępne dane z badań klinicznych, stworzyć takie badanie jest także z punktu widzenia etyki bardzo skomplikowane.
Najczęściej przeprowadza się badania bezpośrednio na komórkach nowotworowych w „szalkach”. Do komórek nowotworowych, które prosperują i żwawo się mnożą, dodaje się Hericium lub jego składniki i obserwuje się, jak na obecność Hericium komórki zareagują. U komórek nowotworowych dochodzi do zatrzymania podziału, a także do aktywacji wewnątrzkomórkowych ścieżek sygnałowych, które prowadzą do śmierci komórkowej, tj. do apoptozy. Ciekawe jest, że koncentracje Hericium, które są toksyczne dla komórek nowotworowych, są nieszkodliwe dla komórek zdrowych. U komórek nowotworowych ogranicza nawet ich zdolność do wyjechania i metastazowania. Efekt przeciwnowotworowy został potwierdzony np. na komórkach nowotworu mózgu, jelita grubego, piersi, płuc, tkanek miękkich, białaczek itp.
Hericium jednak komórki nowotworowe nie tylko zabija, ale także ogranicza nowotworzenie naczyń. Komórki nowotworowe ekstremalnie szybko się dzielą, co wymaga składników odżywczych, a te są do nowotworu doprowadzane nowymi naczyniami, których powstanie komórki nowotworowe stymulują. Hericium działa przeciw temu. Zapobiega nowotworzeniu naczyń.
Konieczne jest także wspomnieć fakt, że Hericium walczy z nowotworami także dzięki temu, że wzmacnia układ odpornościowy, a więc także jego zdolność niszczenia komórek nowotworowych.
Oprócz bezpośredniego wpływu na komórki rakowe Hericium ogranicza nowotworowe bujanie także dzięki temu, że zmniejsza abiogenezę, tj. nowotworzenie naczyń. Komórki nowotworowe bardzo szybko się mnożą, zużywają znacznie więcej tlenu i składników odżywczych niż komórki zdrowe. Potrzebują więc, aby były także bardziej zaopatrzone krwią i wspierają stworzenie nowych naczyń, którymi by się do nich dostało więcej krwi ze składnikami odżywczymi i tlenem. Bez nowych naczyń może nowotwór „cierpieć głód”, spowalnia się jego wzrost, ewentualnie mogą komórki rakowe obumierać.
Teraz wspominaliśmy badania przebiegające na komórkach, istnieją też badania na zwierzętach, które są bardzo ciekawe, ponieważ można zakładać, że Hericium tak mogłoby działać także u innych zwierząt włącznie z człowiekiem.
Jedno z badań testowało efekty przeciwnowotworowe Hericium na myszach z rakiem wątroby. Części myszy podawano Hericium, a część nic, a część chemioterapeutyki 5-fluorouracyl. U myszy, które otrzymywały Hericium, doszło tak samo jak u myszy z chemioterapeutykiem do zmniejszenia wielkości nowotworu. Różnica była tylko w tym, że Hericium nie miało niepożądanych efektów, podczas gdy 5-fluorouracyl tak.
Efekty przeciwnowotworowe były także testowane, a to na modelu mysim, kiedy zwierzętom zaimplantowano raka jelita grubego, u których wiadomo, że metastazuje do płuc. Myszy, które zażywały Hericium, miały o ok. 55% niższe metastazowanie do płuc, co jest dużą liczbą.
Kim SP, Nam SH, Friedman M. Hericium erinaceus (Lion's Mane) mushroom extracts inhibit metastasis of cancer cells to the lung in CT-26 colon cancer-tansplanted mice. J Agric Food Chem. 2013;61(20):4898-904.
Wang JC, Hu SH, Su CH, Lee TM Antitumor and immunoenhancing activities of polysaccharide from culture broth of Hericium spp. Kaohsiung J Med Sci. 2001;17(9):461-7.
Kim SP, Kang MY, Kim JH, Nam SH, Friedman M. Composition and mechanism of antitumor effects of Hericium erinaceus mushroom extracts in tumor-bearing mice. J Agric Food Chem. 2011;59(18):9861-9.
Lee JS, Hong EK. Hericium erinaceus enhances doxorubicin-induced apoptosis in human hepatocellular carcinoma cells. Cancer Lett. 2010;297(2):144-54.
Kim SP, Kang MY, Choi YH, Kim JH, Nam SH, Friedman M. Mechanism of Hericium erinaceus (Yamabushitake) mushroom-induced apoptosis of U937 human monocytic leukemia cells. Food Funct. 2011;2(6):348-56.
Lee KC, Kuo HC, Shen CH, Lu CC, Huang WS, Hsieh MC, Huang CY, Kuo YH, Hsieh YY, Teng CC, Lee LY, Tung SY. A proteomics approach to identifying novel protein targets involved in erinacine A-mediated inhibition of colorectal cancer cells' aggressiveness. J. Cell. Mol. Med. 2016 Oct 6.
Li G, Yu K, Li F, Xu K, Li J, He S, Cao S, Tan G. Anticancer potential of Hericium erinaceus extracts against human gastrointestinal cancers. J Ethnopharmacol. 2014 Apr 28;153(2):521-30.
Kim SP, Nam SH, Friedman M. Hericium erinaceus (Lion's Mane) mushroom extracts inhibit metastasis of cancer cells to the lung in CT-26 colon cancer-tansplanted mice. J Agric Food Chem. 2013 May 22;61(20):4898-904.
Zhang F, Lv H, Zhang X. Erinacerins, Novel Glioma Inhibitors from Hericium erinaceus, Induce Apoptosis of U87 Cells through Bax/Capase-2 Pathway. Anticancer Agents Med Chem. 2020;20(17):2082-2088. doi: 10.2174/1871520620666200804104243.
Hericium ma także zdolność zlikwidować patogeny zakaźne. To bardzo ważne odkrycie, ponieważ na większość chorób wirusowych nie istnieją leki, a skuteczność antybiotyków wciąż spada, tj. narasta oporność bakterii. I jest realnie możliwe, że niektóre bakterie staną się niezniszczalne, jeśli nie rozwinie się nowy antybiotyk.
Przy próbach z Hericium udało się wykazać, że zabija, lub minimalnie ogranicza mnożenie, nawet bardzo niebezpiecznych i opornych, jak jest np. gronkowiec MRSA (metycylinooporny). Gronkowiec jest bardzo wrażliwy na hericenony. Dalej Hericium testowano na E. coli (najczęstszy sprawca infekcji moczowych i jelitowych) i na salmonellach. Obie bakterie zostały przez Hericium stłumione. Nie można pominąć także faktu, że Hericium potrafi zlikwidować także Helicobacter pylori, który powoduje zapalenie błony śluzowej żołądka i jest czynnikiem ryzyka dla powstania raka żołądka.
Hericium także tłumi infekcje wirusowe. Zmniejsza mnożenie wirusów, a to np. HIV, wirusa gorączki denga.
I tutaj musimy podotknąć, że efekty przeciwzakaźne Hericium są oparte także na tym, że wzmacnia odporność przeciwzakaźną.
Oprócz chorób bakteryjnych i wirusowych Hericium może się uplatnić także w przypadku infekcji grzybiczych (pleśniowych) i drożdżakowych, potrafi zabijać drożdżaka Candida albicans i pleśń Aspergillus niger.
Istnieją także badania, które dokumentują wpływ Hericium na pasożyty jednokomórkowe. Jest to np. w przypadku orzęsków, które powodują infekcje u ryb, co może być dużym problemem w komercyjnych stawach.
Kawagishi H et al. Anti-MRSA compounds of Hericium erinaceus. Int J Med Mushr. 2005;7(3):350
Kim DM, Pyun CW, Ko HG, Park WM. Isolation of Antimicrobial Substances from Hericium erinaceum. Mycobiology. 2000 Mar;28(1):33-38. English.
Wong, K.H.; Sabaratnam, V.; Abdullah, N.; Kuppusamy, U.R.; Naidu, M. (2009) Effects of cultivation techniques and processing on antimicrobial and antioxidant activities of hericium erinaceus (Bull.:Fr.) pers. extracts. Food Technology and Biotechnology, 47 (1). pp. 47-55.
Kim, Sung Phil; Moon, Eunpyo; Nam, Seok Hyun; Friedman, Mendel. Hericium erinaceus mushroom extracts protect infected mice against salmonella typhimurium-induced liver damage and mortality by stimulation of innate immune cells. J. Agric. Food Chem., 2012, 60 (22), pp 5590–5596.
Kawagishi H et al. Anti-MRSA compounds of Hericium erinaceous. Int J Med Mushr. 2005;7(3):350
Zhong Zhang, Rui-Na Liu, Qing-Jiu Tang, Jing-Song Zhang, Yan Yang, Xiao-Dong Shang. A new diterpene from the fungal mycelia of Hericium erinaceus. Phytochemistry Letters, Volume 11, March 2015, Pages 151–156.
Okamoto, K. et al., 1993. "Antimicrobial chlorinated orcinol derivatives from mycelium of Hericium erinaceus." Phytochemistry, vol. 34, no. 5, 1445-1446.
Shang X, Tan Q, Liu R, Yu K, Li P, Zhao GP. In vitro anti-Helicobacter pylori effects of medicinal mushroom extracts, with special emphasis on the Lion's Mane mushroom, Hericium erinaceus (higher Basidiomycetes). Int J Med Mushrooms. 2013;15(2):165-74.
Yanrui Li, Guoqing Zhang, Tzi Bun Ng, and Hexiang Wang, “A Novel Lectin with Antiproliferative and HIV-1 Reverse Transcriptase Inhibitory Activities from Dried Fruiting Bodies of the Monkey Head Mushroom Hericium erinaceum,” Journal of Biomedicine and Biotechnology, vol. 2010, Article ID 716515, 9 pages, 2010.
Ellan K, Thayan R, Raman J, Hidari KIPJ, Ismail N, Sabaratnam V. Anti-viral activity of culinary and medicinal mushroom extracts against dengue virus serotype 2: an in-vitro study. BMC Complement Altern Med. 2019 Sep 18;19(1):260. doi: 10.1186/s12906-019-2629-y.
Globalnie cukrzyca staje się dużym problemem. Przybywa głównie ludzi, którzy cierpią na cukrzycę typu II, która jest związana z wiekiem i otyłością, nawet jeśli cierpią na nią coraz młodsi ludzie. Cukrzyca jest związana ze wzrostem wartości cukru we krwi, który uszkadza wyściółkę naczyń, nerwy, a więc także siatkówkę, nerki, układ odpornościowy, pogarsza gojenie, zwiększa się stres oksydacyjny i w ciele jest zapalenie itp. Glukoza dostaje się do wnętrza komórki dzięki działaniu insuliny. Podczas gdy przy cukrzycy typu I produkcja insuliny jest zawsze obniżona, podczas gdy przy cukrzycy typu II może być inny problem. Insuliny może być pod dostatkiem, ale komórki są niewrażliwe na jej działanie. Wynik jest więc taki sam, wysokie wartości cukru we krwi.
Odnośnie cukrzycy przeprowadzano badania głównie na modelach zwierzęcych cukrzycy, tj. podaniem streptozocyny wywołano stan zgodny z ludzką cukrzycą. Okazało się, że Hericium zmniejsza stres oksydacyjny, co redukuje zapalenie i uszkodzenie trzustki. To jest oczywiście związane ze zwiększeniem produkcji insuliny. To prowadzi do zmniejszenia wartości cukru we krwi, a więc także poprawy stanu zwierząt doświadczalnych.
Liang B, Guo Z, Xie F, Zhao A. Antihyperglycemic and antihyperlipidemic activities of aqueous extract of Hericium erinaceus in experimental diabetic rats. BMC Complement Altern Med. 2013;13:253. Published 2013 Oct 3. doi:10.1186/1472-6882-13-253
Wang, J.C.; Hu, S.H.; Wang, J.T.; Chen, K.S.; et al. Hypoglycemic effect of extract of Hericium erinaceus [2005]J Sci Food Agric 85:641–646 (2005) DOI: 10.1002/jsfa.1928
Jinn Chyi Wang, Shu Hui Hu, Jih Terng Wang, Ker Shaw Chen, Yi Chen Chia.Hypoglycemic effect of extract of Hericium erinaceus. Journal of the Science of Food and Agriculture Volume 85, Issue 4, pages 641–646, March 2005
Wątroba jest bardzo obciążanym narządem. Mogą ją uszkodzić toksyny, leki, alkohol, ale także infekcje czy choroby autoimmunologiczne. Możemy wspomnieć np. badanie z myszami, które były wystawione na alkohol, który uszkodził wątrobę, co prowadziło do zwiększenia enzymów wątrobowych we krwi. Myszy, które otrzymywały Hericium, miały wątrobę mniej uszkodzoną. Zmniejszyły się enzymy wątrobowe i znaleziska na wątrobie.
Hao L, Xie Y, Wu G, et al. Protective Effect of Hericium erinaceus on Alcohol Induced Hepatotoxicity in Mice. Evid Based Complement Alternat Med. 2015;2015:418023. doi:10.1155/2015/418023
Zhang Z, Lv G, Pan H, Pandey A, He W, Fan L. Antioxidant and hepatoprotective potential of endo-polysaccharides from Hericium erinaceus grown on tofu whey. Int J Biol Macromol. 2012 Dec;51(5):1140-6. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2012.09.002.
Wysokie wartości tłuszczów we krwi są dużym problemem. Tłuszcze osadzają się w ścianach naczyń, narządach, włącznie z wątrobą. Dochodzi więc do rozwoju chorób sercowo-naczyniowych i hepatosteatozy.
Próby przeprowadzano na gryzoniach, które były karmione dietą wysokotłuszczową, aby doszło do wzrostu masy i tłuszczów we krwi. Jeśli części myszy czy szczurów podawano Hericium, miały te zwierzęta niższą poziom tłuszczów, a to cholesterolu całkowitego, złego cholesterolu i trójglicerydów. Odwrotnie został uchwycony wzrost koncentracji dobrego cholesterolu HDL.
Zmniejszenie lipidów jest potem związane także z lepszym stanem układu sercowo-naczyniowego, tj. może się obniżyć ciśnienie krwi, zmniejszy się ryzyko zawału serca czy mózgu itp.
Hiwatashi K, Kosaka Y, Suzuki N, Hata K, Mukaiyama T, Sakamoto K, Shirakawa H, Komai M. Yamabushitake mushroom (Hericium erinaceus) improved lipid metabolism in mice fed a high-fat diet.

Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej

Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania

Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych

Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej

Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy

Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób