Zwracamy uwagę, że poniższe informacje są osobistą opinią pana Milana Schirlo, który jest terapeutą i zwolennikiem tradycyjnej medycyny chińskiej oraz zdrowego stylu życia. Pan Schirlo nie promuje tym samym żadnych konkretnych wyrobów ani producentów suplementów diety. Jednocześnie artykuł nie jest powiązany ze sprzedażą jakichkolwiek produktów. Informacje podaje w celu szerzenia publicznie dostępnej wiedzy, wniosków z badań naukowych, edukacji oraz własnych spostrzeżeń dotyczących grzybów witalnych i zdrowego stylu życia.
Ze względów legislacyjnych niektórych informacji nie mogę podawać. Dlatego tekst przy niektórych punktach brakuje. Pracuję nad jego ponowną publikacją. Dziękuję za zrozumienie.
Łacińska nazwa: Flammulina velutipes
Czeska nazwa: penízovka sametonohá
Chińska nazwa: Dong Gu/Jin Zhen Gu
Japońska nazwa: Enokitake
Enoki (Flammulina velutipes, penízovka sametonohá, Enokitake, golden needle mushroom, winter mushroom) jest jednym z najbardziej poszukiwanych grzybów na świecie. Enoki rośnie na całym świecie, ale preferuje głównie chłodniejsze obszary. Jej sezon przypada na zimę, stąd też pochodzi jedna z jej angielskich nazw. Podczas gdy inne grzyby już dawno nie rosną, Enoki zaczyna się pojawiać, tj. pod koniec listopada, w grudniu. Enoki można znaleźć w kępach u podstawy drzew, jest to saprofit, tj. czerpie składniki odżywcze z gospodarza, ale bez jego zabijania. Grzyb, który ma dostęp do światła UV, ma drobny złoty, miodowy do ciemnobrązowego kapelusz. Trzon jest cienki, prosty i owłosiony, co daje wrażenie aksamitu. Enoki jest również uprawiana komercyjnie, w chłodzie i ciemności. Takie grzyby mają biały kolor. Zawartość składników odżywczych i biologicznie aktywnych substancji jest jednak taka sama jak u grzybów dziko rosnących.
Enoki od tysiącleci używana jest nie tylko jako żywność, ale także jako środek leczniczy. W historii Enoki była doceniana przez starożytnych Egipcjan i Chińczyków. W Egipcie uważano ją za grzyb nieśmiertelności i była zarezerwowana tylko dla faraonów, podobnie w Chinach, gdzie uważana jest za grzyb przedłużający życie. Istnieją zapisy z 900 roku naszej ery, tj. dynastii Han, gdzie opisano użycie Enoki, w tym jak ją kultywować i uprawiać, tj. przygotować odpowiednie podłoże, jak ją podlewać itp.
Podczas gdy kraje azjatyckie znały Enoki już od czasów przed naszą erą, dla świata naukowego Enoki została zarejestrowana dopiero w 1782 roku, wtedy M. A. Curtis zaliczył ją do rodzaju Agariceae. Wtedy nadał jej nazwę Agaricus velutipes. Swoją obecną nazwę Enoki zyskała dopiero w 1951 roku, dzięki R. Singerowi. Zainteresowanie Enoki w ubiegłym stuleciu wzrosło po tym, jak japoński naukowiec Ikekawa znalazł związek między Enoki a obniżonym występowaniem chorób nowotworowych. W obszarze, który zamieszkiwali hodowcy grzybów, występowanie nowotworów było znacznie niższe. Jest to właśnie związane z tym, że hodowcy grzybów również spożywali ten grzyb, i to codziennie. Enoki okazała się więc profilaktyką chorób nowotworowych. Dostała się w krąg zainteresowań naukowców i zaczęła być intensywnie badana.
Natura (Si Qi): neutralna
Smak (Wu Wei): słodki, lekko słony
Tropizm (Gui Jing): śledziona, żołądek
1, Wsparcie przy nowotworach
2, Regulacja układu odpornościowego
3, Alergie pokarmowe
4, Wsparcie układu sercowo-naczyniowego
5, Efekty przeciwzapalne
6, Problemy skórne
a, Grzyby w formie ekstraktów (zalecana forma używania)
Jeśli używasz grzyby w formie 30% ekstraktów, to zalecam:
Używanie profilaktyczne
Przy lżejszych problemach zdrowotnych
Przy poważniejszych problemach zdrowotnych
b, Grzyby w nalewce
c, Grzyby w formie proszku (powder, biomasa)
d, Suszone grzyby
Nie są znane
Grzyby, po usunięciu wody, są w dużej części tworzone głównie przez cukry, zarówno proste, jak i głównie złożone, tj. polisacharydy.
Najpierw wspomnimy monosacharydy, tj. są tworzone przez jedną cząsteczkę cukru. W Enoki znajduje się fukoza, mannoza, glukoza, ryboza, ksyloza, galaktoza i mannitol.
Dalej w Enoki są disacharydy, tj. cukry złożone z dwóch cząsteczek cukru, a to trehaloza i sacharoza.
Najważniejsze są polisacharydy, które składają się z wielu cukrów. Znaczące są głównie beta glukany, które mają efekty immunostymulujące. Wiele polisacharydów ma swoje oznaczenia, np. SFR1, FVP2, PA3DE i PA5DE.
W Enoki znajdują się także polisacharydy, które nie są rozpuszczalne w wodzie i przyswajalne, np. chityna, która stanowi błonnik pokarmowy, który jest "pokarmem" dla bakterii jelitowych. Prawidłowy skład mikrobioty jelitowej jest przy tym dla naszego zdrowia bardzo ważny.
Enoki jest podobnie jak inne grzyby źródłem aminokwasów i białek. Zawiera całe spektrum aminokwasów, czyli te esencjonalne, które w ciele się tworzą, jak i te nieesencjonalne, które trzeba dostarczać, czyli uzyskiwać je razem z pożywieniem. Jeśli spojrzymy na aminokwasy, które są w Enoki w najwyższych stężeniach, są to głównie kwas glutaminowy, alanina, lizyna, glicyna, metionina, walina, izoleucyna, fenyloalanina i treonina. Są to przy tym właśnie aminokwasy, które nadają grzybowi smak i zapach. W tym względzie najbardziej angażują się aminokwasy z siarką, tj. metionina i cysteina.
Z Enoki można uzyskać także białka. Chodzi o białka z wyraźnymi efektami immunoregulacyjnymi. Oznacza się je jako FIPs, czyli grzybowe (fungal) białka immunoregulacyjne.
Na tym jednak nie koniec, w Enoki można znaleźć także białka takie jak flammina, flammulina i welina, które są zdolne ograniczyć aktywność rybosomów, tj. jednostek białkowych, które przepisują informację genetyczną i tworzą według niej białka.
Nie możemy pominąć także flammutoksyny. Ta substancja działa cytolitycznie, tj. może zabijać komórki. Narusza jej błonę i tworzy w niej otwory, co prowadzi do zaniku komórki. Ta jest skierowana głównie na czerwone krwinki (erytrocyty), a to erytrocyty ludzi, szczurów, królików, świń, kotów, psów. Przeciw flammutoksynie odporne są erytrocyty koni, owiec i kóz. Spożycia Enoki nie trzeba się bać. Aby doszło do zniszczenia erytrocytów, grzyb musiałby być podawany w ogromnych ilościach! Co więcej, jego skuteczność jest neutralizowana wapniem.
Aby zademonstrować, jakie dawki mogłyby być toksyczne, użyjemy jednego badania, w którym autorzy wstrzyknęli szczurom bezpośrednio do jamy brzusznej określone dawki flammutoksyny, aż dawka 2,45 mg/kg wagi prowadziła do uszkodzenia erytrocytów. Z 1,8 kg grzybów tworzy się ekstrakt, który zawiera 425 μg/ml.
Ważnymi białkami w Enoki są także enzymy, najsłynniejszy jest proflamina, która wykazuje efekty przeciwnowotworowe.
Między białka należą także enzymy. Tutaj zaliczamy np. proflaminę, która ma efekty przeciwnowotworowe. Dalej są to enzymy rozszczepiające sacharydy, takie jak glikozylotransferaza, liaza polisacharydowa, hydrolaza glikozydowa itp.
Enoki w sobie skrywa także tłuszcze/kwasy tłuszczowe. Wyższe procentowe zastąpienie mają nienasycone kwasy tłuszczowe, tj. te, które zawierają wiązania podwójne. 50% wszystkich kwasów tłuszczowych tworzy nienasycony kwas linolowy, drugim jest kwas oleinowy. Nasycone kwasy są zastąpione w mniejszej ilości. Są zastąpione kwasem palmitynowym i stearynowym, te dwa tworzą 15% wszystkich kwasów tłuszczowych.
We wszystkich grzybach są zawarte minerały i pierwiastki śladowe. Ich stężenie bywa wpływane obecnością minerałów w środowisku życia grzyba. W Enoki można znaleźć potas, sód, wapń, magnez, siarkę, fosfor, żelazo, mangan, cynk, miedź itp.
Oprócz minerałów i pierwiastków śladowych są w Enoki także witaminy, a to głównie te należące do grupy B, tj. tiamina (B1), kwas pantotenowy (B5), ryboflawina (B6), niacyna. Ważna jest także witamina D, która jest reprezentowana przez ergosterol, tj. witaminę D2. Enoki dalej zawiera także witaminę E (tokoferol, a to alfa, beta i delta) i prowitaminę A (beta karoten) i dalsze karotenoidy, np. likopen.
W ekstrakcie acetonowym z Enoki znaleziono te substancje:
i wiele dalszych (patrz tab.)
Źródło: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2314853518302518 https://doi.org/10.1016/j.bjbas.2018.07.012
Substancje fenolowe i heterocykliczne
Te substancje mają wyraźne efekty antyoksydacyjne, przeciwdrobnoustrojowe i przeciwnowotworowe.
Enoki zawiera
W Enoki są także substancje terpenowe, i one, podobnie jak fenole, są silnymi antyoksydantami, dodatkowo są jednak bardzo skutecznymi zabójcami komórek nowotworowych i patogenów infekcyjnych.
Różne typy seskwiterpenów:
Monoterpeny
Sterole wspomnieliśmy już w chwili, gdy podaliśmy witaminę D, ta bowiem do steroli należy. Do tej grupy dalej zalicza się i w Enoki jest zastąpiony
Jak zauważyliście, Enoki zawiera dużą ilość substancji, które mają różne efekty, które potem ma także Enoki. Obrazek poniżej jest przeglądem efektów Enoki, które dalej przeanalizujemy.
Tang C, Hoo PC, Tan LT, Pusparajah P, Khan TM, Lee LH, Goh BH, Chan KG. Golden Needle Mushroom: A Culinary Medicine with Evidenced-Based Biological Activities and Health Promoting Properties. Front Pharmacol. 2016 Dec 7;7:474. doi: 10.3389/fphar.2016.00474. PMID: 28003804
Wang Y, Zhang H. Advances in the extraction, purification, structural-property relationships and bioactive molecular mechanism of Flammulina velutipes polysaccharides: A review. Int J Biol Macromol. 2021 Jan 15;167:528-538. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2020.11.208.
Tang C, Hoo PC, Tan LT, et al. Golden Needle Mushroom: A Culinary Medicine with Evidenced-Based Biological Activities and Health Promoting Properties. Front Pharmacol. 2016;7:474. Published 2016 Dec 7. doi:10.3389/fphar.2016.00474
Choroby nowotworowe są wśród ludzi coraz bardziej rozpowszechnione. Jednym z powodów jest też to, że żyjemy dłużej i dożywamy swoich nowotworów. Oczywiście na raka cierpią też dzieci i młodzi ludzie. Na szczęście można wiele typów nowotworów leczyć i wyleczyć, ale wciąż duża ilość ludzi na nowotwór umiera. Nawet leczenie samo w sobie jest wymagające. Naukowcy szukają skutecznego i bezpiecznego leczenia. Nadzieję widzą w grzybach witalnych.
Efekty przeciwnowotworowe Enoki zostały odnotowane między latami 1972 a 1986 przez doktora Tetsuro Ikekawę. Zauważył on, że w obszarze Nagano, gdzie obficie uprawia się Enoki, występowanie raka jest o prawie 40% niższe niż w pozostałych częściach Japonii. Szukał wyjaśnienia i doszedł do wniosku, że właśnie spożywanie Enoki każdego dnia zmniejsza występowanie raka. Działa więc jako profilaktyka chorób nowotworowych.
Najczęściej testuje się efekty przeciwnowotworowe Enoki na kulturach komórkowych. To oznacza, że w "miskach", butelkach, hoduje się komórki różnych typów nowotworów tak, aby dobrze rosły. Potem dodaje się do nich grzyb i obserwuje się, jak komórki nowotworów na obecność grzyba zareagują. Przeprowadzono próby np. na komórkach raka szyjki macicy, piersi, płuc, wątroby, żołądka, czerniaka itp. Te komórki nowotworowe w obecności Enoki przestały się namnażać, a co więcej, zaczęły umierać.
Przy próbach na zwierzętach również udało się potwierdzić efekty Enoki. U zwierząt z nowotworami, które metastazują, podawanie FIP-fve prowadzi do zmniejszenia nowotworów i zmniejszenia liczby przerzutów. W jednej próbie udowodniono, że podawanie 10 mg Enoki wydłużyło czas przeżycia szczurów o około 86%.
Kolejnym wkładem Enoki jest też to, że jeśli jest podawana razem ze standardową terapią przeciwnowotworową, potrafi zwiększyć jej skuteczność. Można użyć niższej dawki chemioterapeutyku, bez obniżenia skuteczności.
Nie możemy pominąć też tego, że Enoki stymuluje układ odpornościowy i wzmacnia odporność przeciwnowotworową. Układ odpornościowy jest naturalnym wrogiem komórek nowotworowych.
Chang YC, Hsiao YM, Wu MF, Ou CC, Lin YW, Lue KH, Ko JL. Interruption of lung cancer cell migration and proliferation by fungal immunomodulatory protein FIP-fve from Flammulina velutipes. J Agric Food Chem. 2013 Dec 11;61(49):12044-52.
Yi C, Zhong H, Tong S, et al. Enhanced oral bioavailability of a sterol-loaded microemulsion formulation of Flammulina velutipes, a potential antitumor drug. International Journal of Nanomedicine. 2012;7:5067-5078. doi:10.2147/IJN.S34612.
Ng TB, Ngai PH, Xia L. An agglutinin with mitogenic and antiproliferative activities from the mushroom Flammulina velutipes. Mycologia. 2006 Mar-Apr;98(2):167-71.
Ohkuma T, Otagiri K, Ikekawa T, Tanaka S. Augmentation of antitumor activity by combined cryo-destruction of sarcoma 180 and protein-bound polysaccharide, EA6, isolated from Flammulina velutipes (Curt. ex Fr.) Sing. in ICR mice. J Pharmacobiodyn. 1982 Jun;5(6):439-44.
Yang, Wenjian Pei, Fei Shi, Ying Zhao, Liyan Fang, Yong Hu, Qiuhui. Purification, characterization and anti-proliferation activity of polysaccharides from Flammulina velutipes. Carbohydrate Polymers, Volume 88, Issue 2; 2012, pp. 474–480.
Lee, Si-Rim; Nam, Dong-Yun; Lee, Hyun-Jin; Park, Chul-Hong; Heo, Jin-Chul; Kim, Jong-Guk; Lee, Jin-Man; Lee, Chang-Yun; Park, Hee-Ju; Lee, Sang-Han. Analysis of Anti-Tumor Activity of Flammulina velutipes Extract on B16 cells. Korean Journal of Food Preservation Volume 16, Issue 4, 2009, pp.599-603.
Ikekawa, T., et. al., eds. 1989. "Twenty-years of Studies on Antitumor Activities of Mushrooms," Nagano Prefectural Research Institute of Rural Industry.
Ikekawa, T., Uehara, N., Maeda, Y., Nakanishi, M., Fukuoka, F., 1969. "Antitumor activity of aqueous extracts of edible mushrooms." Cancer Research 29: 734-735.
Ikekawa T, Maruyama H., Miyano T, Okura A, Sawaskai, Y., Naito, K., Kawamura, K., Shiratori, K., 1985. "Proflamin, a new antitumor agent: preparation, physicochemical properties and antitumor activity." Japanese Journal of Cancer Research 76: 142-148.
Prawidłowa funkcja układu odpornościowego jest dla naszego życia niezbędna. Konieczne jest, aby nas układ odpornościowy chronił przed niebezpieczeństwem z zewnątrz (wirusy, bakterie...) i wewnątrz (komórki nowotworowe...). Dodatkowo musi być reakcja obronna wystarczająco silna i długa, aby niebezpieczeństwo usunęła, ale nie może być nadmierna i zbyt długa lub zbyt krótka, wtedy może dojść do uszkodzenia organizmu. Nie może też atakować nieszkodliwych cząsteczek, np. alergenów, a głównie musi tolerować własne cząsteczki, inaczej rozwija się stan zapalny autoimmunologiczny.
W próbach z Enoki i jej wpływem na układ odpornościowy najlepiej sprawdziły się białka immunomodulacyjne FIP-fve. Kiedy te cząsteczki dodają się do komórek układu odpornościowego, dochodzi do ich aktywacji. Zaczną się więcej namnażać i produkować substancje (cytokiny), które mają zdolność aktywować dalsze komórki, nie tylko odpornościowe, np. IL-2, IL-4, IFN-γ, TNF-α, LT, IL-1.
Jeśli FIP-fve działa na makrofagi, tj. komórki zdolne pochłaniać i niszczyć obcy materiał czy uszkodzone komórki i ich części, zwiększa się ich zdolność fagocytować cząsteczki (np. bakterie), przetworzyć je i wystawić ich cząsteczki na swojej powierzchni tak, aby je mogły znaleźć też pozostałe komórki układu odpornościowego. Głównie limfocyty T, które potem pomagają produkującym przeciwciała limfocytom B.
W jednym badaniu podawano części grzyba, które się zwykle wyrzuca, młodym rosnącym kurczętom. Okazało się, że dzięki Enoki potrafią kurczęta tworzyć większą ilość przeciwciał przeciw wirusom, zarówno IgA, jak i IgG. Została uchwycona wyższa reaktywność układu odpornościowego.
Oprócz aktywacji układu odpornościowego, umie Enoki reakcje też tłumić. A to głównie te uszkadzające, patologiczne, może alergiczne i autoimmunologiczne stany zapalne. W próbach z alergicznymi gryzoniami udowodniono, że podawanie Enoki prowadzi do złagodzenia objawów, a także wartości przeciwciał IgE, które grają ważną rolę w reakcjach alergicznych. Dobry efekt został udowodniony też u myszy z astmą. Część myszy, która dostawała Enoki, miała lepszą funkcję płuc, obniżyło się występowanie ataków duszności, a także produkcja śluzu w drogach oddechowych. Wyraźnie obniżył się alergiczny stan zapalny w płucach itp.
Pozytywnie działa Enoki też na stany zapalne jelit, kolity i odpowiedniki choroby Leśniowskiego-Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego u myszy. Jeśli u myszy wywoła się stan zapalny jelit, a potem części podaje Enoki, mają myszy z Enoki łagodniejszy przebieg. Dochodzi do złagodzenia stanu zapalnego, produkcji cytokin, które stan zapalny tłumią, znikają biegunki, nie dochodzi do utraty wagi itp.
Enoki działa na jelito nie tylko przeciwzapalnie, ale wspiera też prawidłowy skład mikroflory jelitowej, która potem też działa przeciwzapalnie.
Układ odpornościowy jest też odpowiedzialny za procesy gojenia. W próbach z uszkodzeniem skóry u szczurów i myszy prowadziła aplikacja Enoki do przyspieszenia gojenia defektów skórnych.
Chang HH, Hsieh KY, Yeh CH, Tu YP, Sheu F. Oral administration of an Enoki mushroom protein FVE activates innate and adaptive immunity and induces anti-tumor activity against murine hepatocellular carcinoma. Int Immunopharmacol. 2010 Feb;10(2):239-46.
Cheah IK, Halliwell B. Ergothioneine; antioxidant potential, physiological function and role in disease. Biochim Biophys Acta. 2012;1822(5):784-93.
Wu M, Luo X, Xu X, Wei W, Yu M, Jiang N, Ye L, Yang Z, Fei X. Antioxidant and immunomodulatory activities of a polysaccharide from Flammulina velutipes. J Tradit Chin Med. 2014;34(6):733-40.
Yan Z-F, Liu N-X, Mao X-X, Li Y, Li C-T. Activation Effects of Polysaccharides of Flammulina velutipes Mycorrhizae on the T Lymphocyte Immune Function. Journal of Immunology Research. 2014;2014:285421.
Zheng-Fei Yan, Nai-Xu Liu, Xin-Xin Mao, Yu Li, and Chang-Tian Li, “Activation Effects of Polysaccharides of Flammulina velutipes Mycorrhizae on the T Lymphocyte Immune Function,” Journal of Immunology Research, vol. 2014, Article ID 285421, 7 pages, 2014.
Chang YC, Hsiao YM, Hung SC, Chen YW, Ou CC, Chang WT, Lue KH, Ko JL. Alleviation of Dermatophagoides microceras-induced allergy by an immunomodulatory protein, FIP-fve, from Flammulina velutipes in mice. Biosci Biotechnol Biochem. 2015;79(1):88-96.
Chu PY, Sun HL, Ko JL, Ku MS, Lin LJ, Lee YT, Liao PF, Pan HH, Lu HL, Lue KH. Oral fungal immunomodulatory protein-Flammulina velutipes has influence on pulmonary inflammatory process and potential treatment for allergic airway disease: A mouse model. J Microbiol Immunol Infect. 2015. pii: S1684-1182(15)00823-3.
Hsieh CW, Lan JL, Meng Q, Cheng YW, Huang HM, Tsai JJ. Eosinophil apoptosis induced by fungal immunomodulatory peptide-fve via reducing IL-5alpha receptor. J Formos Med Assoc. 2007;106(1):36-43.
Mahfuz S, Song H, Miao Y, Liu Z. Dietary inclusion of mushroom (Flammulina velutipes) stem waste on growth performance and immune responses in growing layer hens. J Sci Food Agric. 2019 Jan 30;99(2):703-710. doi: 10.1002/jsfa.9236.
Zhao R , Ji Y , Chen X , Su A , Ma G , Chen G , Hu Q , Zhao L . Effects of a β-type glycosidic polysaccharide from Flammulina velutipes on anti-inflammation and gut microbiota modulation in colitis mice. Food Funct. 2020 May 1;11(5):4259-4274. doi: 10.1039/c9fo03017d.
Xu H, Liu L, Cao C, Lu W, Zhu Z, Guo Z, Li M, Wang X, Huang D, Wang S, Cheng S. Wound Healing Activity of a Skin Substitute from Residues of Culinary-Medicinal Winter Mushroom Flammulina velutipes (Agaricomycetes) Cultivation. Int J Med Mushrooms. 2019;21(7):683-691. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2019031175.
Infekcje, resp. mikroorganizmy, które je powodują, są wszędzie wokół nas. Zależy od układu odpornościowego, jak sobie z nimi poradzi i umożliwi im namnożyć się i wywołać chorobę.
Na infekcje wirusowe zazwyczaj nie ma leczenia, tylko ulgowe, tj. obniżenie temperatury, bólu itp. Bakteryjne, pasożytnicze i grzybowe infekcje bywają uleczalne, jest tutaj jednak problem z narastającą odpornością tych patogenów przeciw leczeniu. Leki ich nie zniszczą. Trzeba więc szukać nowych, skutecznych i bezpiecznych substancji, które mogą patogeny niszczyć. Naukowcy zwracają się do przyrody i także do Enoki.
Z jednej strony grzyb wspiera układ odpornościowy i jego obronność, a z drugiej zawiera substancje, które są dla patogenów toksyczne.
U Enoki zostały potwierdzone efekty przeciwwirusowe. Dochodzi do tego, że Enoki uniemożliwi wejście wirusa do komórki lub jego namnożenie w komórce, tj. zablokuje np. enzymy, które potrzebuje do swojej replikacji. Tak działa np. na HIV, wirus grypy czy wirusy opryszczki.
Nawet bakterie nie są wobec działania Enoki odporne. Testy najczęściej przeprowadza się tak, że na miskach wyhoduje się kulturę bakterii, do której dodaje się Enoki i obserwuje się, jak zmieniają się kolonie bakteryjne. Enoki ogranicza wzrost kolonii gronkowca złocistego, pseudomonad, Bacillus subtilis itp. Okazało się, że Enoki potrafi też stłumić namnażanie Streptococcus mutans, który znajduje się w jamie ustnej i bierze udział w powstawaniu próchnicy zębów. Enoki mogłaby więc być dodawana do pasty do zębów i służyłaby jako profilaktyka próchnicy zębów. Jeśli spojrzymy na poszczególne składniki Enoki, to np. enokipodyny A do D są zdolne niszczyć B. subtilis, flamwelutpenoidy A do D bakterię Escherichia coli i gronkowca złocistego.
Oprócz wirusów i bakterii Enoki znajdzie zastosowanie też w walce przeciw pleśniom i patogennym grzybom. Potrafi pokonać np. Ophiostoma ulmi, Fusarioum oxysporum i Candida albicans oraz Aspergillus fumigatus.
Nie możemy pominąć efekty przeciwpasożytnicze Enoki. Został udowodniony efekt Enoki przeciw nicieniom, resp. ich larwom, chodziło o gatunki należące między Panagrellus.
Chang YC, Chow YH, Sun HL, Liu YF, Lee YT, Lue KH, Ko JL. Alleviation of respiratory syncytial virus replication and inflammation by fungal immunomodulatory protein FIP-fve from Flammulina velutipes. Antiviral Res. 2014 Oct;110:124-31
Wang H, Ng TB. Isolation and characterization of velutin, a novel low-molecular-weight ribosome-inactivating protein from winter mushroom (Flammulina velutipes) fruiting bodies. Life Sci. 2001;68(18):2151-8.
Chang YC, Chow YH, Sun HL, Liu YF, Lee YT, Lue KH, Ko JL. Alleviation of respiratory syncytial virus replication and inflammation by fungal immunomodulatory protein FIP-fve from Flammulina velutipes. Antiviral Res. 2014;110:124-31.
Ishikawa NK, Fukushi Y, Yamaji K, Tahara S, Takahashi K. Antimicrobial cuparene-type sesquiterpenes, enokipodins C and D, from a mycelial culture of Flammulina velutipes. J Nat Prod. 2001;64(7):932-4.
Culinary-Medicinal Winter Mushroom, Flammulina velutipes (Agaricomycetes) against Oral Pathogen Streptococcus mutans. Int J Med Mushrooms. 2020;22(2):115-124. doi: 10.1615/IntJMedMushrooms.2020033335.
Kashina S, Villavicencio LL, Balleza M, Sabanero GB, Tsutsumi V, López MS. Extracts from Flammulina velutipes Inhibit the Adhesion of Pathogenic Fungi to Epithelial Cells. Pharmacognosy Res. 2016;8(Suppl 1):S56-60.
Ferreira JM, Carreira DN, Braga FR, Soares FEF. First report of the nematicidal activity of Flammulina velutipes, its spent mushroom compost and metabolites. 3 Biotech. 2019 Nov;9(11):410. doi: 10.1007/s13205-019-1951-x.
Tłuszcze są dla naszego życia niezbędne, są np. częścią błon komórkowych i są źródłem energii. Problem jednak następuje, jeśli jest ich w ciele za dużo. W takim przypadku odkładają się w ścianach naczyń i rozwija się miażdżyca, do wątroby i powstaje stłuszczenie wątroby i do innych organów. Jeśli weźmiemy tylko naczynia, to przez odkładanie tłuszczów dochodzi do uszkodzenia naczyń, stanu zapalnego, naczynia tracą elastyczność, obniża się ich średnica... to prowadzi do zwiększenia ciśnienia krwi, zwiększenia obciążenia serca, zwiększenia krzepliwości krwi itp.
Ważne jest więc pilnować wartości tłuszczów we krwi i zawczasu rozwiązywać, jeśli są zwiększone.
Enoki była testowana, czy potrafi obniżyć wartości tłuszczów. Najczęściej przeprowadza się próby na gryzoniach (myszy, szczury, chomiki), które są karmione wysokotłuszczową dietą, co prowadzi do wzrostu tłuszczów we krwi i wagi. Potem części zwierząt podaje się Enoki, a części nie i porównuje się stan zwierząt z obu grup. Zwierzęta z Enoki mają niższe poziomy cholesterolu całkowitego, i złego cholesterolu LDL. Enoki jednak także zwiększa poziom dobrego cholesterolu HDL.
Przy analizie wątroby potwierdziło się, że dzięki spadkowi stężenia tłuszczów dochodzi także do obniżenia odkładania tłuszczów w wątrobie.
Samo obniżenie poziomu tłuszczów nie chroni tylko wątroby, ale także układ sercowo-naczyniowy. Wyżej wspomnieliśmy, że miażdżyca i tworzenie blaszek w naczyniach jest także związane z ryzykiem powstania zakrzepów krwi, trombusów, które mogą się oderwać i być wmetnięte np. do płuc czy mózgu i zagrozić pacjentowi na życiu. Enoki potrafi ograniczyć nadmierne krzepnięcie krwi. Obniża bowiem zlepianie płytek krwi i spowalnia tworzenie czopa krwi. Spowalnia także krzepnięcie krwi jako takie. Dodatkowo zawiera enzymy, które umieją czop krwi rozkładać, tj. mają aktywność fibrynolityczną.
Enoki ma także potencjał obniżać ciśnienie krwi, W próbie u szczurów z wysokim ciśnieniem krwi prowadziło podawanie proszku z Enoki, który był wzbogacony o kwas gamma-aminomasłowy (GABA) do obniżenia ciśnienia krwi aż o 30 mmHg. To obniżenie jest dane regulacją wegetatywnego układu nerwowego, współczulnego. Ciśnienie krwi umie Enoki obniżyć także tym, że blokuje enzym konwertujący angiotensynę. Dzięki temu nie dochodzi do wzrostu angiotensyny II, która zwiększa ciśnienie krwi. Na tej zasadzie są tworzone leki, które znamy jako ACEI.
Ming-Yei Yeh, Wen-Ching Ko, Li-Yun Lin, Hypolipidemic and Antioxidant Activity of Enoki Mushrooms (Flammulina velutipes). Biomed Res Int 2014;2014:352385.
Yasuhito Nobushi, Yuki Hamada, Ken Yasukawa. Inhibitory Effects of the Edible Mushroom Flammulina velutipes on Lipid Accumulation in 3T3-L1 Cells. Journal of Natural Medicines 70(2) in press May 2016.
Fukushima M, Ohashi T, Fujiwara Y, Sonoyama K, Nakano M. Cholesterol-lowering effects of maitake (Grifola frondosa) fiber, shiitake (Lentinus edodes) fiber, and enokitake (Flammulina velutipes) fiber in rats. Exp Biol Med (Maywood). 2001;226(8):758-65.
YANG, BYUNG-KEUN1 , JUN-BO PARK, AND CHI-HYUN SONG. Hypolipidemic Effect of Exo-Polymer Produced in Submerged Mycelial Culture of Five Different Mushrooms. J. Microbiol. Biotechnol. (2002), 12(6), 957–961.
Akira Harada, Takeshi Nagai and Miho Yamamoto. Production of GABA-Enriched Powder by Flammulina velutipes and Its Antihypertensive Effects in Spontaneously Hypertensive Fats. http://www.isms.biz/proceedings/beijing/volume-18-part-1-article-59/
Stres oksydacyjny to zwiększona produkcja i neutralizacja wolnych rodników. Wolne rodniki powstają w organizmie podczas metabolizowania składników odżywczych, reakcji odpornościowej itp. Są jednak neutralizowane przez enzymy w ciele i inne substancje. W przypadku stresu, wystawienia na szkodliwe substancje, infekcje itp. zwiększa produkcję wolnych rodników i ciało nie nadąża ich neutralizować. Dochodzi do stresu oksydacyjnego, który uszkadza np. tłuszcze w błonach komórkowych, ale także DNA. Stres oksydacyjny przyspiesza degenerację w organizmie, może być wyzwalaczem nowotworowego bujania itp.
Składniki w Enoki usuwają wolne rodniki, a tak obniżają stres oksydacyjny, działają więc jako profilaktyka wielu chorób. Wspierają także aktywność własnych enzymów ciała, np. dysmutazy ponadtlenkowej.
W próbach na zwierzętach potwierdziły się efekty antyoksydacyjne. Można bowiem mierzyć wartości substancji, które powstają tylko w obecności stresu oksydacyjnego. Wystawienie na toksyczną substancję u zwierząt zwiększa produkcję wolnych rodników i np. aldehydu malonowego, który powstaje reakcją rodników tlenowych z tłuszczami w błonach. U zwierząt, które używają Enoki, poziomy tej substancji się obniżą.
Wu M, Luo X, Xu X, Wei W, Yu M, Jiang N, Ye L, Yang Z, Fei X. Antioxidant and immunomodulatory activities of a polysaccharide from Flammulina velutipes. J Tradit Chin Med. 2014;34(6):733-40.
Bao HN, Ushio H, Ohshima T.Antioxidative activities of mushroom (Flammulina velutipes) extract added to bigeye tuna meat: dose-dependent efficacy and comparison with other biological antioxidants. J Food Sci. 2009;74(2):C162-9.
Mohammad Azizur Rahman, Noorlidah Abdullah, and Norhaniza Aminudin, “Antioxidative Effects and Inhibition of Human Low Density Lipoprotein Oxidation In Vitro of Polyphenolic Compounds in Flammulina velutipes (Golden Needle Mushroom),” Oxidative Medicine and Cellular Longevity, vol. 2015, Article ID 403023, 10 pages, 2015.
Dla nas, dla ludzi mózg jest bardzo ważny i spadek funkcji mózgowych przedstawia duży problem. Funkcje mózgowe obniżają się z przybywającymi latami, mózg jest bowiem przez długie lata wystawiany na stres oksydacyjny, łagodny stan zapalny, mogą go uszkodzić różne infekcje, niedokrwienie (uszkodzenie naczyń w mózgu), odkładanie źle stworzonych białek w mózgu (beta amyloidu przy chorobie Alzheimera). To wszystko prowadzi do ubytku neuronów, komórek mózgowych.
Już wspomnieliśmy, że Enoki obniża stres oksydacyjny, tłumi stan zapalny, niszczy wiele wirusów, chroni naczynia, nawet te mózgowe, nawet tym więc pomaga chronić mózg.
Przeprowadzono wiele badań potwierdzających ochronny wpływ Enoki. W jednym szczurom podawano skopolaminę, która powoduje naruszenie pamięci i część tak leczonych szczurów dostawała polisacharydy z Enoki. U tych szczurów doszło do poprawy pamięci, były zdolne lepiej uczyć się nowych rzeczy, doszło do odnowienia już opanowanych zdolności i wiedzy. Naukowcy odkryli, że podawanie Enoki zwiększyło tworzenie neuroprzekaźnika acetylocholiny, który jest zaangażowany w przenoszenie impulsów w mózgu. Doszło także do normalizacji poziomów serotoniny, dopaminy i noradrenaliny.
Właśnie zwiększenie poziomu serotoniny ma także efekty przeciwdepresyjne.
W innym badaniu skopolaminie wystawiono myszy i także części z nich podawano polisacharydy z Enoki. Odkryto, że Enoki poprawia funkcje mózgowe, i o dziwo dzięki temu, że Enoki moduluje skład mikroflory jelitowej, dzięki której obniża się stan zapalny i uszkodzenie mózgu.
W dalszym badaniu naukowcy u szczurów wywołali stan podobny do choroby Alzheimera u ludzi. Doszło do spadku funkcji mózgowych, obniżyła się ich zdolność przechodzenia labiryntów. Części szczurów podawano Enoki z ginsenozydami. To miało efekt antyoksydacyjny, obniżył się ubytek komórek nerwowych i te szczury miały lepsze funkcje mózgowe.
Wenjian Yang, Yong Fang, Jin Liang, Qiuhui Hu. Optimization of ultrasonic extraction of Flammulina velutipes polysaccharides and evaluation of its acetylcholinesterase inhibitory activity. Food Research International 44(5):1269-1275.
Su A, Yang W, Zhao L, Pei F, Yuan B, Zhong L, Ma G, Hu Q. Flammulina velutipes polysaccharides improve scopolamine-induced learning and memory impairment in mice by modulating gut microbiota composition. Food Funct. 2018 Mar 1;9(3):1424-1432. doi: 10.1039/c7fo01991b.
Zhang Y, Li H, Yang X, Jin G, Zhang Y. Cognitive-enhancing effect of polysaccharides from Flammulina velutipes on Alzheimer's disease by compatibilizing with ginsenosides. Int J Biol Macromol. 2018 Jun;112:788-795. doi: 10.1016/j.ijbiomac.2018.02.040..
Wątroba jest bardzo ważnym organem, zapewnia detoksykację, eliminację szkodliwych substancji, syntetyzuje wiele białek, w tym tych zaangażowanych w odpowiedź odpornościową czy krzepnięcie krwi, produkują także hormony, są zaangażowane w metabolizm składników odżywczych itp. Mają dużą zdolność regeneracyjną, ale nawet tak mogą być uszkodzone.
Już wspomnieliśmy, że Enoki obniża wartości tłuszczów we krwi, czym zapobiega, aby się odkładały w wątrobie i uszkodziłyby ją. Dodatkowo Enoki niszczy wirusy, które atakują wątrobę, tj. wirusy zapalenia wątroby B i C. Kolejnym czynnikiem ochronnym jest także to, że Enoki obniża stan zapalny, który może być wywołany obecnością tłuszczów, wirusów, toksyn, reakcji autoimmunologicznej..., obniża także stres oksydacyjny, i to bezpośrednio, ale także tym, że zwiększa aktywność enzymu dysmutazy ponadtlenkowej.
Badania, które były przeprowadzane na zwierzętach, którym podano toksyczną wątrobę, udowodniły, że jeśli jest dodana także Enoki, upośledzenie wątroby jest znacznie mniejsze, i dodatkowo jest wsparta regeneracja.
Y. Meng, J. Yan, G. Yang, Z. Han, G. Tai, H. Cheng, Y. Zhou, Structural characterization and macrophage activation of a hetero-galactan isolated from Flammulina velutipes, Carbohydr. Polym. 183 (2018) 207–218, https://doi.org/10.1016/j.carbpol.2017.12. 017.
M. Boll, L.W. Weber, E. Becker, A. Stampfl, Mechanism of carbon tetrachlorideinduced hepatotoxicity, J. Biosci. 56 (2001) 649–659, https://doi.org/10.1515/znc2001-7-826
Chou WT, Sheih IC, Fang TJ. The applications of polysaccharides from various mushroom wastes as prebiotics in different systems. J Food Sci. 2013;78(7):M1041-8.
Huang, Li; Chen, Ming; Li, Siqian; Shah, Nagendra P. Antioxidant activities and bifidogenic properties of water-soluble crude polysacharide preparations from Flammulina velutipes and Hypsizygus marmoreus mushrooms. International Journal of Probiotics & Prebiotics10.1 (Feb 2015): 37-42.
Charakterystyka i działanie grzybów według tradycyjnej medycyny chińskiej
Opis mieszanek ziołowych, działania według medycyny chińskiej oraz głównego zastosowania
Zalecenia dietetyczne, w tym poszczególne produkty spożywcze dla konkretnych obrazów klinicznych
Charakterystyka i działanie ziół według tradycyjnej medycyny chińskiej
Charakterystyka żywności i jej wpływ na poszczególne narządy
Podział ziół i grzybów według poszczególnych chorób
Zapisz się do newslettera, a nie ominie Cię żadna promocja ani ważna informacja
